Ý kiến của chuyên gia, doanh nghiệp và du khách dưới đây gợi mở những giải pháp thiết thực để văn hóa thực sự trở thành nguồn lực phát triển của tỉnh.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Thị Phương Hậu, Viện trưởng Viện Văn hoá và Phát triển, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh: Khơi dậy năng lực nội sinh, bồi đắp phẩm chất tốt đẹp của người Kinh Bắc

Bước vào kỷ nguyên mới, Bắc Ninh đứng trước nhiều cơ hội để nâng cao năng lực nội sinh, cốt lõi là xây dựng và phát triển văn hóa, con người trong bối cảnh hội nhập quốc tế, chuyển đổi số và phát triển khoa học, công nghệ. Phát triển văn hóa không thể tách rời xây dựng con người. Ngược lại, con người chính là trung tâm, chủ thể sáng tạo và thụ hưởng của mọi chiến lược phát triển văn hóa. Bắc Ninh cần tiếp tục đặt trọng tâm vào việc khơi dậy, bồi đắp những phẩm chất tốt đẹp đã được hun đúc qua chiều dài lịch sử như lòng yêu nước, yêu quê hương, nghĩa tình, tính kỷ cương, sự năng động và sáng tạo. Đồng thời, cần chú trọng hình thành những phẩm chất, năng lực mới, đặc biệt là năng lực số, tư duy sáng tạo, khả năng thích ứng và hội nhập toàn cầu, đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời đại mới.

Một vấn đề căn cốt là phải tạo dựng được môi trường và đời sống văn hóa lành mạnh, làm bệ đỡ cho sự phát triển toàn diện của con người. Điều này đòi hỏi hệ thống giải pháp đồng bộ từ gia đình, nhà trường, cộng đồng, cơ quan, doanh nghiệp đến không gian văn hóa công cộng, trong đó, các giá trị văn hóa cần được thể chế hóa thành những chuẩn mực, quy ước ứng xử cụ thể để thẩm thấu sâu vào đời sống xã hội.

Bắc Ninh sở hữu hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đặc sắc, tạo nên lợi thế so sánh nổi trội trong quá trình phát triển. Do đó, việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản không chỉ nhằm gìn giữ bản sắc mà còn cần được tiếp cận như một nguồn lực, từng bước chuyển hóa thành tài sản phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Ông Mukai Nato, Giám đốc Điểm du lịch Neo Garden Onsen, phường Yên Dũng: Hình thành sản phẩm văn hóa mới từ nhu cầu sống khỏe

Phát triển công nghiệp văn hóa tại Bắc Ninh không chỉ là bảo tồn, phát huy các giá trị di sản truyền thống mà còn là sáng tạo những sản phẩm, dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của xã hội, nhất là nhóm khách quan tâm đến chất lượng sống, chăm sóc sức khỏe và trải nghiệm văn hóa.

Từ thực tế đó, chúng tôi lựa chọn hướng đi kết hợp giữa nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe và trải nghiệm văn hóa theo phong cách Nhật Bản, phù hợp với đặc thù của Bắc Ninh. Mô hình onsen chuẩn Nhật Bản, ứng dụng công nghệ trị liệu hiện đại cùng triết lý y dưỡng phương Đông không chỉ mang lại không gian thư giãn, phục hồi thể chất mà còn hướng con người tới lối sống cân bằng, an yên. Chúng tôi xác định, phát triển mô hình nghỉ dưỡng - chăm sóc sức khỏe không chỉ là cung cấp dịch vụ, mà còn góp phần lan tỏa lối sống lành mạnh và đưa văn hóa trở thành một giá trị kinh tế bền vững.

Bên cạnh dịch vụ trị liệu, Neo Garden Onsen chú trọng xây dựng các không gian trải nghiệm văn hóa mang tính tương tác cao như vườn thiền, hồ cá Koi, kiến trúc thiền định, cho thuê trang phục truyền thống và các hoạt động gắn kết gia đình. Việc lồng ghép các yếu tố văn hóa vào sản phẩm dịch vụ giúp nâng cao giá trị trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách. Đặc biệt, Neo Garden Onsen xác định sức khỏe cộng đồng là trung tâm trong chiến lược phát triển dài hạn, thông qua hợp tác với các chuyên gia y tế, dinh dưỡng, tổ chức tư vấn, tọa đàm chăm sóc sức khỏe và triển khai các chính sách ưu đãi cho nhiều nhóm đối tượng. Những mô hình du lịch nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe gắn với trải nghiệm văn hóa sẽ góp phần làm phong phú hệ sinh thái công nghiệp văn hóa của Bắc Ninh.

Bà Đồng Thị Huyền Thu, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Sunny Vietnam - Hà Nội: Nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ, tăng sức hấp dẫn cho du lịch

Qua quá trình khảo sát, trải nghiệm thực tế để tổ chức hoạt động trong lĩnh vực du lịch, truyền thông và tổ chức sự kiện, chúng tôi nhận thấy Bắc Ninh sở hữu nhiều tiềm năng nổi trội để phát triển công nghiệp văn hóa gắn với du lịch. Đó là hệ giá trị văn hóa - lịch sử đặc sắc, không gian văn hóa quan họ độc đáo, hệ thống di tích có giá trị, cùng các làng nghề truyền thống tiêu biểu; cảnh quan sinh thái hấp dẫn.

Tuy nhiên, để những lợi thế sẵn có thực sự trở thành động lực thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, Bắc Ninh cần tiếp tục đầu tư đồng bộ hơn về hạ tầng, dịch vụ và chất lượng sản phẩm du lịch. Tại tỉnh cần có thêm các cơ sở lưu trú, khu vui chơi giải trí chất lượng cao, đồng thời đầu tư xây dựng bài bản những điểm du lịch thay vì các mô hình tham quan miễn phí nhưng thiếu chiều sâu trải nghiệm.

Việc phát triển các sản phẩm có thu phí hợp lý, đi kèm chất lượng dịch vụ tốt sẽ giúp nâng cao giá trị trải nghiệm và giữ chân du khách. Đơn cử như sản phẩm “chuyến tàu 5 cửa ô” mới ra mắt thời gian qua tại Bắc Ninh dù giá vé không rẻ nhưng vẫn tạo được sức hút bởi tính mới mẻ, sáng tạo. Chúng tôi mong muốn tuyến tàu tiếp tục được kéo dài, mở rộng để du khách có thêm thời gian và không gian trải nghiệm văn hóa Kinh Bắc trọn vẹn.

Cùng với đó, tỉnh quan tâm cải thiện đồng bộ hạ tầng và dịch vụ tại các điểm du lịch trọng điểm như làng tranh Đông Hồ, di tích đền Đô, chùa Vĩnh Nghiêm…, nhất là bãi đỗ xe, dịch vụ ăn uống và các hoạt động trải nghiệm văn hóa. Khi hệ thống dịch vụ được đầu tư chuyên nghiệp, Bắc Ninh không chỉ gia tăng sức hấp dẫn đối với du khách trong nước mà còn tạo điều kiện để khách quốc tế lưu trú dài ngày hơn.

Bắc Ninh: Đậm bản sắc Lễ hội bánh chưng Vân và “Tết Nhân ái” Xuân Bính Ngọ 2026

BẮC NINH - Ngày 31/1, tại Khu di tích quốc gia đặc biệt ATK II Đình Chợ Vân, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam và UBND xã Hoàng Vân phối hợp tổ chức Lễ hội bánh chưng Vân với chủ đề “Hoàng Vân - Sáng mãi ATK II”; “Tết Nhân ái - Vì đồng bào vùng lũ” Xuân Bính Ngọ 2026.

Kinh Bắc - Miền trầm tích của văn hóa Việt

BẮC NINH - Kinh Bắc - nghe như tiếng gọi từ tầng sâu ký ức. Không chỉ là địa danh, Kinh Bắc là một biểu tượng văn hóa, một miền trầm tích của lịch sử, của phong tục, của tinh hoa Việt. Tên gọi ấy gợi ra một vùng khí thiêng phía Bắc kinh thành Thăng Long, nơi đất và người đã sớm kết tinh thành văn hiến.

Phù Lãng: Gìn giữ, quảng bá làng gốm qua biểu tượng và bức tranh tường

BẮC NINH- Những ngày cuối năm, không khí lao động ở làng gốm Phù Lãng (Bắc Ninh) nhộn nhịp, khẩn trương hơn bao giờ hết. Bằng tình yêu nghề hun đúc qua hơn 700 năm lịch sử, các nghệ nhân, thợ trẻ nơi đây đang miệt mài tạo dựng biểu tượng làng nghề và con đường gốm sinh động để kịp mốc hoàn thành trước Tết Nguyên đán, khẳng định sức sống bền bỉ của một di sản văn hóa đang được tiếp nối trong đời sống đương đại.