Kinh tế tháng 4: Sự chuyển động rõ nét từ sản xuất và đầu tư

Thứ 2: 06:51 ngày 04/05/2026

Kinh tế 4 tháng đầu năm 2026 ghi nhận dòng vốn FDI tăng mạnh, nhập siêu giảm, lãi suất bắt đầu hạ nhiệt thúc đẩy tăng trưởng, hứa hẹn thúc đẩy tăng trưởng trong các quý tới.

Bức tranh kinh tế tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2026 cho thấy những tín hiệu chuyển động rõ nét, cụ thể dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng mạnh, nhập siêu hơn 7 tỷ USD nhưng trên 90% là tư liệu sản xuất, trong khi mặt bằng lãi suất bắt đầu hạ nhiệt… Những yếu tố này cho thấy sự chuyển động từ sản xuất và đầu tư với hỗ trợ từ chính sách lãi suất qua đó thúc đẩy tăng trưởng trong các quý tới.

Xưởng sản xuất của Công ty Cơ khí Động lực Toàn Cầu, doanh nghiệp có vốn đầu tư FDI tại Khu công nghiệp Giang Điền, Đồng Nai.

Đáng chú ý, vốn FDI thực hiện tại Việt Nam 4 tháng năm 2026 ước đạt 7,40 tỷ USD, tăng 9,8% so với cùng kỳ năm trước. Đây là số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện cao nhất của 4 tháng đầu năm trong 5 năm qua.

Trong đó, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 6,12 tỷ USD, chiếm 82,7% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện; hoạt động kinh doanh bất động sản đạt 540,5 triệu USD, chiếm 7,3%; sản xuất, phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí đạt 270,6 triệu USD, chiếm 3,7%.

Cục Thống kê cho biết trong tổng vốn "đổ vào" Việt Nam, vốn đăng ký điều chỉnh có 316 lượt dự án đã cấp phép từ các năm trước đăng ký điều chỉnh vốn đầu tư tăng thêm 3,13 tỷ USD, giảm 51% so với cùng kỳ năm trước.

Nếu tính cả vốn đăng ký mới và vốn đăng ký điều chỉnh của các dự án đã cấp phép từ các năm trước thì vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký vào ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 10,49 tỷ USD, chiếm 68,6% tổng vốn đăng ký cấp mới và tăng thêm; sản xuất, phân phối điện, khí, nước, điều hòa đạt 2,31 tỷ USD, chiếm 15,1%; các ngành còn lại đạt 2,48 tỷ USD, chiếm 16,3%.

Ngoài ra, vốn đăng ký góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài có 976 lượt với tổng giá trị góp vốn 2,96 tỷ USD, tăng 61,9% so với cùng kỳ năm trước.

Trong số 53 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư được cấp phép mới tại Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026, Singapore là nhà đầu tư lớn nhất, tiếp đến là Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản, Đặc khu hành chính Hồng Kông (Trung Quốc), Hà Lan… Song hành với đà tăng của FDI, hoạt động xuất nhập khẩu cũng ghi nhận biến động mạnh, đặc biệt ở chiều nhập khẩu khi nhu cầu đầu vào cho sản xuất gia tăng.

Cũng theo số liệu của Cục Thống kê, trong tháng 4/2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 94,32 tỷ USD, tăng 0,8% so với tháng trước và tăng 26,7% so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung, 4 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 344,17 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, xuất khẩu tăng 19,7%; nhập khẩu tăng 28,7%. Cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 7,11 tỷ USD.

Cục Thống kê cho biết, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 4/2026 ước đạt 45,52 tỷ USD, giảm 2% so với tháng trước. So với cùng kỳ năm trước, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 4/2026 tăng 21%.

Tính chung, 4 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước đạt 168,53 tỷ USD, tăng 19,7% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 33,65 tỷ USD, tăng 0,4%, chiếm 20% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 134,88 tỷ USD, tăng 25,8%, chiếm 80%.

Chế biến thủy sản xuất khẩu tại Công ty Cổ phần Chế biến Xuất nhập khẩu Thủy sản Bà Rịa-Vũng Tàu (Baseafood), phường Bà Rịa.

Trong 4 tháng năm 2026 có 24 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 89,1% tổng kim ngạch xuất khẩu (có 7 mặt hàng xuất khẩu trên 5 tỷ USD, chiếm 69,1%).

Về cơ cấu nhóm hàng xuất khẩu 4 tháng năm 2026, nhóm hàng công nghiệp chế biến ước đạt 151,5 tỷ USD, chiếm 89,9%; nhóm hàng nông sản, lâm sản ước đạt 12,68 tỷ USD, chiếm 7,5%; nhóm hàng thủy sản ước đạt 3,55 tỷ USD, chiếm 2,1%; nhóm hàng nhiên liệu và khoáng sản ước đạt 0,8 tỷ USD, chiếm 0,5%.

Đối với nhập khẩu hàng hóa, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 4 ước đạt 48,8 tỷ USD, tăng 3,6% so với tháng trước. So với cùng kỳ năm trước, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 4 tăng 32,5%.

Tính chung, 4 tháng đầu năm 2026, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa ước đạt 175,64 tỷ USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm trước; trong đó khu vực kinh tế trong nước đạt 49,27 tỷ USD, tăng 20,4%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 126,37 tỷ USD, tăng 32,3%.

Trong 4 tháng năm 2026, có 30 mặt hàng nhập khẩu đạt trị giá trên 1 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 87,4% tổng kim ngạch nhập khẩu (có 2 mặt hàng nhập khẩu trên 5 tỷ USD, chiếm 49,2%).

Về cơ cấu nhóm hàng nhập khẩu 4 tháng năm 2026, nhóm hàng tư liệu sản xuất ước đạt 165,37 tỷ USD, chiếm 94,2%; trong đó, nhóm hàng máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng chiếm 54,8%; nhóm hàng nguyên, nhiên, vật liệu chiếm 39,4%; nhóm hàng vật phẩm tiêu dùng ước đạt 10,27 tỷ USD, chiếm 5,8%.

Cán cân thương mại hàng hóa sơ bộ tháng 4 ước nhập siêu 3,28 tỷ USD. Tính chung, 4 tháng năm 2026, cán cân thương mại hàng hóa ước nhập siêu 7,11 tỷ USD (cùng kỳ năm trước xuất siêu 4,3 tỷ USD); trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 15,61 tỷ USD; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 8,5 tỷ USD.

Để "tiếp sức" cho khu vực sản xuất, mặt bằng lãi suất đang có xu hướng hạ nhiệt, tạo dư địa cho doanh nghiệp mở rộng hoạt động. Bước sang tháng 5/2026, mặt bằng lãi suất huy động tại các ngân hàng đã đồng loạt giảm so với đầu tháng trước.

Theo công bố mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước, đã có khoảng 42 ngân hàng thương mại điều chỉnh giảm từ 0,1 đến 0,5%/năm lãi suất chủ yếu với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, sau cuộc họp triển khai công tác ngân hàng với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn vào ngày 9/4.

Ở góc độ điều hành, ông Lê Ngọc Lâm, Tổng Giám đốc Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cho rằng, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục có các biện pháp hỗ trợ nhằm tạo dư địa để các ngân hàng thương mại giữ ổn định và từng bước giảm mặt bằng lãi suất.

Dù vậy, các chuyên gia của Công ty cổ phần Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho rằng xu hướng hạ nhiệt lãi suất sẽ rõ ràng hơn trong nửa cuối năm 2026, với mức giảm khoảng từ 0,5-1%/năm khi thanh khoản hệ thống cải thiện.

Theo ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước), việc giảm lãi suất huy động là bước đi cần thiết nhằm tối ưu chi phí đầu vào, từ đó tạo điều kiện để giảm lãi suất cho vay, góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.

Nhìn chung, mặt bằng lãi suất huy động đang bước vào chu kỳ giảm mới, với kỳ vọng lan tỏa sang lãi suất cho vay trong thời gian tới, qua đó hỗ trợ phục hồi và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh của nền kinh tế.