Mất cân bằng giới tính khi sinh: Còn đó nỗi lo
BẮC NINH - Tỷ số giới tính khi sinh tại thành phố Bắc Ninh vẫn cao hơn mức cân bằng tự nhiên với sự chênh lệch lớn giữa số trẻ trai và trẻ gái. Quan niệm trọng nam, mong muốn có con trai vẫn tồn tại trong một bộ phận gia đình, trở thành rào cản trong nỗ lực đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên.
Chênh lệch giới tính nhìn từ những con số
Từ đầu năm đến hết tháng 10/2026, phường Nam Sơn ghi nhận 191 trẻ chào đời, trong đó có 119 trẻ trai và 72 trẻ gái, tương ứng tỷ số giới tính khi sinh là 165,3 trẻ trai/100 trẻ gái, cao hơn nhiều so với mức cân bằng tự nhiên. Đáng chú ý, trong số 47 trẻ là con thứ ba trở lên được sinh ra từ đầu năm, có tới 34 trẻ trai. Đây cũng là một trong những địa bàn có tỷ số giới tính khi sinh ở mức rất cao.
![]() |
|
Mỗi trẻ em, dù là trai hay gái đều cần được quan tâm và tạo cơ hội phát triển như nhau. Trong ảnh: Cô và trò Trường Mầm non Nam Sơn (phường Nam Sơn). |
Chị Đoàn Thị Thúy Hằng, cộng tác viên Y tế - Dân số - An toàn thực phẩm tổ dân phố Lãm Dương (phường Nam Sơn) cho biết, khoảng hai năm trở lại đây, số gia đình sinh con thứ ba trở lên có xu hướng tăng, phần lớn các bé con thứ ba trở lên là con trai. “Dù nhận thức của một bộ phận người dân đã cởi mở hơn, quan niệm phải có con trai vẫn chưa được xóa bỏ. Áp lực phải có con trai không chỉ xuất phát từ mong muốn của các cặp vợ chồng mà còn đến từ ông bà, họ hàng và kỳ vọng của dòng họ. Không ít gia đình đã có hai con gái tiếp tục sinh thêm với hy vọng có con trai, bất chấp điều kiện kinh tế và khả năng chăm sóc con có thể chưa thực sự thuận lợi”, chị Hằng chia sẻ.
| Giai đoạn 2021 - 2025, tỷ số giới tính khi sinh tại Bắc Ninh liên tục duy trì ở mức cao, dao động từ 117,6 đến 122,7 trẻ trai/100 trẻ gái. Chênh lệch giữa số trẻ trai và trẻ gái sinh ra vẫn ở mức cao, cho thấy việc hạ tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên còn nhiều khó khăn. |
Theo chị Đỗ Hà Phương, Dân số viên Trạm Y tế Nam Sơn, bên cạnh định kiến giới, điều kiện kinh tế, nghề nghiệp và đặc điểm dân cư cũng ảnh hưởng đến quyết định sinh con của các gia đình. Đáng chú ý, hành vi lựa chọn giới tính thai nhi ngày càng khó phát hiện, kiểm soát và nằm ngoài phạm vi quản lý trực tiếp của tuyến cơ sở.
Tâm lý muốn sinh con trai cũng bộc lộ rõ trên không gian mạng. Trên Facebook, người dùng có thể dễ dàng tìm thấy hàng loạt hội nhóm công khai và riêng tư với hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn thành viên tham gia. Tại đây, nhiều người công khai hoặc ẩn danh đặt câu hỏi, chia sẻ kinh nghiệm, tìm hiểu các phương pháp lựa chọn giới tính thai nhi.
Rõ ràng, tình trạng lựa chọn giới tính thai nhi vẫn diễn ra với nhiều hình thức ngày càng khó nhận diện, từ trước khi mang thai đến các hoạt động tư vấn, trao đổi trên không gian mạng. Điều này cũng gây khó khăn cho công tác phát hiện, kiểm tra và xử lý vi phạm, đòi hỏi phải tăng cường quản lý, giám sát bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền thay đổi nhận thức.
Tính chung trong 9 tháng năm 2026, toàn thành phố Bắc Ninh có 22.877 trẻ được sinh ra, gồm 12.703 trẻ trai và 10.174 trẻ gái, tỷ số giới tính khi sinh là 124,9 trẻ trai/100 trẻ gái, cao hơn đáng kể so với mức cân bằng tự nhiên (102 - 106 trẻ trai/100 trẻ gái). Xét theo địa bàn, có tới 66 xã, phường ghi nhận tỷ số từ 120 trẻ trai/100 trẻ gái trở lên, trong đó 11 địa phương vượt mốc 150/100.
Mức chênh lệch cũng thể hiện rõ tại một số địa phương như: Xã Lục Sơn có tỷ số giới tính khi sinh 208,7 trẻ trai/100 trẻ gái; xã Đèo Gia 175,5/100; phường Trạm Lộ 174/100; xã Tây Yên Tử 163,3/100; xã Gia Bình 156,5/100 và phường Ninh Xá 154,4/100…
Thay đổi nhận thức từ mỗi gia đình
Nhìn lại giai đoạn 2021 - 2025, tỷ số giới tính khi sinh tại Bắc Ninh liên tục duy trì ở mức cao, dao động từ 117,6 đến 122,7 trẻ trai/100 trẻ gái. Chênh lệch giữa số trẻ trai và trẻ gái sinh ra vẫn ở mức cao, cho thấy việc hạ tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên vẫn còn nhiều khó khăn.
![]() |
|
Trạm Y tế Tân Chi truyền thông lồng ghép giáo dục giới tính và chăm sóc sức khoẻ sinh sản vị thành niên tại Trường Trung học cơ sở Nguyễn Đình Xô. |
Phân tích những yếu tố tác động đến tình trạng này, ông Nguyễn Văn Tư, Chi cục trưởng Chi cục Dân số và Trẻ em (Sở Y tế) cho rằng, tư tưởng trọng nam, mong muốn có con trai để nối dõi tông đường, thờ cúng tổ tiên hoặc làm chỗ dựa khi về già vẫn còn tồn tại ở một bộ phận người dân. Dù những quan niệm này không còn phổ biến như trước, song ở một số gia đình, áp lực phải có con trai vẫn ảnh hưởng nhất định đến quyết định sinh con của các cặp vợ chồng. Trước yêu cầu đó, công tác truyền thông, vận động thay đổi hành vi tiếp tục được ngành Y tế chú trọng, xác định đây là giải pháp có ý nghĩa lâu dài trong kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh. Các hoạt động tuyên truyền được triển khai với nhiều hình thức, hướng đến từng nhóm đối tượng, trong đó quan tâm đến công nhân lao động tại các khu, cụm công nghiệp. Ngành Y tế cũng phối hợp với các sở, ngành, đoàn thể tổ chức tư vấn, truyền thông trực tiếp và phát hành hàng chục nghìn tờ rơi nhằm nâng cao nhận thức của người dân.
Để giảm thiểu tình trạng này, bên cạnh sự vào cuộc đồng bộ, kiên trì của các cấp, ngành và địa phương, cần bắt đầu từ việc thay đổi nhận thức trong mỗi gia đình. Xây dựng môi trường tôn trọng, yêu thương và bình đẳng giữa con trai và con gái. Khi nhận thức của mỗi gia đình thay đổi, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh sẽ từng bước được cải thiện, góp phần xây dựng gia đình bình đẳng, xã hội tiến bộ và phát triển bền vững.
Bắc Ninh


















Ý kiến bạn đọc (0)