Bắc Ninh
Nghệ nhân Phùng Đình Giáp: Miệt mài giữ nghề nặn phỗng đất
BẮC NINH - Là thế hệ thứ ba trong gia đình có truyền thống nặn phỗng đất, nghệ nhân Phùng Đình Giáp ở tổ dân phố Đông Khê, phường Thuận Thành (Bắc Ninh) biết vuốt nặn phỗng từ khi mới 6 - 7 tuổi. Hơn 60 năm làm bạn với đất thó, các nhân vật phỗng như bước ra từ cổ tích, đến với các gia đình Việt Nam và cả quốc tế.
Nay đã ở tuổi 74, nghệ nhân Phùng Đình Giáp vẫn ngày ngày say sưa tạo hình và kể chuyện phỗng đất làng Hồ với mong muốn giữ lại nét đẹp văn hóa cổ truyền của dân tộc...Ông chia sẻ: Từ xa xưa, ông cha ta đã gửi gắm điều hay, ý đẹp, những giá trị truyền thống lâu đời vào cỗ phỗng để giáo dục, nhắc nhở con cháu về lối sống và đạo lý làm người. Bộ phỗng đất cổ truyền gồm 5 nhân vật phỗng, mỗi nhân vật có một ý nghĩa riêng: Nhân vật chim bồ câu thể hiện cho khát vọng hòa bình, nhân vật rùa gắn với biển cả bao la và truyền thuyết Thần Kim Quy, cụ già và em bé phản ánh sự tiếp nối truyền thống, nhân vật phỗng trung tâm là hình Phật mang ý nghĩa tâm linh, giáo dục con cháu sống thiện lành, đúng mực...
 |
|
Nghệ nhân Phùng Đình Giáp trình diễn kỹ thuật nặn phỗng đất với du khách tại Cộng hòa Pháp. Ảnh Đào Khoa. |
Qua đôi bàn tay khéo léo, giàu kinh nghiệm của ông Giáp, những nắm đất vô tri trở thành tượng phỗng dung dị, mộc mạc. Mỗi nhân vật phỗng có tỷ lệ, kích thước khác nhau, tuy không cầu kỳ nhưng đường nét mềm mại, đơn sơ, gương mặt hồn nhiên như bước ra từ cổ tích. Đưa các con về làng Hồ tham quan, gặp gỡ và trò chuyện cùng nghệ nhân nặn phỗng đất, chị Nguyễn Thị Huệ (Hà Nội) bộc bạch: "Quan sát nghệ nhân nặn phỗng và kể chuyện xưa, tôi như được trở về miền ký ức ngọt ngào của tuổi thơ hồn nhiên với những đồ chơi bình dị mà thân thương, đồng thời thêm hiểu biết và trân trọng giá trị văn hóa truyền thống của thế hệ cha ông".
Lặng lẽ và bền bỉ, nghệ nhân Phùng Đình Giáp là người cuối cùng giữ nghề nặn phỗng đất làng Hồ. Ông không chỉ gìn giữ một kỹ nghệ cổ truyền đang dần mai một mà còn lưu giữ cả một miền ký ức văn hóa tuổi thơ của người Việt. Nguyên liệu để nặn phỗng là đất thó (đất sét) được đào sâu dưới lòng đất từ 2-3 m, sau đó đem phơi khô, giã nhuyễn rồi trộn cùng bột giấy dó. Phỗng đất được nặn thủ công, phơi khô tự nhiên dưới nắng và trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ như đánh bóng hoặc tô màu để vừa tạo độ bền bóng, vừa giữ được vẻ đẹp mộc mạc của đất...
Các sản phẩm phỗng đất của nghệ nhân Phùng Đình Giáp đang ngày càng lan tỏa rộng rãi, được nhiều người biết đến. Tượng phỗng đất làng Hồ được trưng bày tại nhiều điểm du lịch ở Hà Nội, Hội An, Huế, Đà Nẵng..., giới thiệu ở một số bảo tàng của Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản. Đặc biệt, tháng 4/2025, nghệ nhân Phùng Đình Giáp tham gia cùng đoàn công tác của tỉnh Bắc Ninh sang Pháp trình diễn, quảng bá nghề nặn phỗng đất như một nét văn hóa đặc sắc của quê hương Kinh Bắc - Bắc Ninh.
Ý kiến bạn đọc (0)