Nhạc kịch "Dế Mèn ngoại truyện" - Hướng tới một hệ sinh thái văn hóa

Thứ 4: 07:45 ngày 15/07/2026

Một tác phẩm văn học kinh điển của Việt Nam được kể lại bằng ngôn ngữ sân khấu đương đại, hướng đến khán giả nhiều thế hệ và đặt mục tiêu trở thành sản phẩm biểu diễn thường trực.

Đó là định hướng mà ê-kíp Dế Mèn ngoại truyện - Câu chuyện dưới tán cỏ theo đuổi, trong bối cảnh các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đang tìm kiếm những sản phẩm mang bản sắc riêng biệt.

Ca sĩ Thanh Duy (phải) nhập vai Dế Mèn rất thành công.

Lấy cảm hứng từ Dế Mèn phiêu lưu ký của Tô Hoài, nhạc kịch công diễn cuối tuần qua tại Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ tái hiện nguyên tác, mà phát triển thành một "ngoại truyện". Nhân vật Dế Mèn bước vào những trải nghiệm mới, đối diện với sai lầm, học cách khiêm nhường, tha thứ và trưởng thành. Theo tổng đạo diễn kiêm nhà sản xuất KiKi Trần, việc mở rộng thế giới của Dế Mèn là muốn tăng thêm nhịp cầu kết nối với khán giả hôm nay.

Kiki Trần cho rằng trong bối cảnh nhiều chương trình giải trí sử dụng định dạng hoặc cảm hứng từ nước ngoài, việc khai thác những chất liệu văn học Việt Nam là hướng đi cần thiết nếu muốn xây dựng bản sắc cho ngành công nghiệp văn hóa. Thay vì "nhập khẩu" câu chuyện, dự án lựa chọn kể lại một di sản văn học Việt Nam bằng hình thức ca nhạc, múa, xiếc và nghệ thuật trình diễn hiện đại để tiếp cận khán giả trẻ.

Không chỉ dừng ở một vở diễn, ê-kíp kỳ vọng Dế Mèn ngoại truyện sẽ trở thành một sản phẩm văn hóa đặc trưng của Thành phố Hồ Chí Minh. Theo Kiki Trần, nhiều thành phố lớn trên thế giới đã xây dựng thành công những chương trình biểu diễn gắn liền với bản sắc địa phương, trở thành điểm đến của du khách bên cạnh các công trình kiến trúc hoặc danh lam thắng cảnh.

Nhạc kịch được dàn dựng công phu.

Từ kinh nghiệm hợp tác với các đối tác Hàn Quốc, Nhật Bản và nhiều quốc gia châu Á, anh nhận thấy điều các nước xuất khẩu không chỉ là nghệ sĩ hoặc tác phẩm, mà còn là cả một hệ sinh thái biểu diễn chuyên nghiệp. Đó là những sân khấu vận hành lâu dài, khai thác các câu chuyện bản địa, nhưng được sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế để phục vụ cả khán giả trong nước lẫn khách quốc tế.

2. Một điểm khác biệt của dự án là không định vị là chương trình dành riêng cho thiếu nhi. Theo ê-kíp, tác phẩm hướng tới mô hình giải trí dành cho cả gia đình. Khán giả nhỏ tuổi sẽ được bước vào thế giới dưới tán cỏ với âm nhạc, xiếc, múa và các màn trình diễn giàu màu sắc. Trong khi đó, người lớn có thể nhìn thấy trong hành trình của Dế Mèn từ những câu chuyện về sự trưởng thành, trách nhiệm, lòng bao dung và cách đứng dậy sau vấp ngã.

Ê-kíp kỳ vọng sân khấu sẽ trở thành không gian để các thế hệ cùng chia sẻ cảm xúc, thay vì mỗi người bị cuốn vào thế giới riêng của các thiết bị điện tử. Chính vì vậy, dự án được định hướng phát triển thành một hệ sinh thái văn hóa gồm các suất diễn định kỳ, hoạt động trải nghiệm nghệ thuật, workshop kỹ năng sống và những sản phẩm mở rộng xoay quanh hình tượng Dế Mèn.

Yếu tố âm nhạc được chú trọng, đủ sức hút.

Theo nhà sản xuất, một sản phẩm văn hóa chỉ thực sự bền vững khi đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí: Chất lượng nghệ thuật, khả năng thu hút khán giả, tạo doanh thu để nuôi sống hệ sinh thái sáng tạo và đủ sức cạnh tranh với các sản phẩm trong khu vực.

Vì vậy, Dế Mèn ngoại truyện được đầu tư từ khâu kịch bản, âm nhạc, thiết kế sân khấu đến quy trình bán vé và chăm sóc khán giả với mục tiêu hướng tới một mô hình biểu diễn chuyên nghiệp. Nếu chứng minh được hiệu quả về thương mại mà vẫn giữ được chiều sâu giáo dục cùng bản sắc văn hóa Việt Nam, dự án có thể trở thành một ví dụ đáng chú ý cho hướng phát triển của các sản phẩm nghệ thuật nội địa trong tương lai.

Không chỉ là câu chuyện về Dế Mèn bước ra từ những trang sách, dự án còn gửi gắm kỳ vọng rằng những chất liệu văn hóa quen thuộc của Việt Nam hoàn toàn có thể được kể bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, đủ sức chạm tới nhiều thế hệ khán giả và từng bước góp phần đưa các sản phẩm văn hóa Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế.