Bắc Ninh
Nuôi dưỡng đam mê cho học sinh giỏi Vật lý
Hơn 20 năm công tác trong ngành giáo dục, trong đó có 17 năm tại Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Giang (tỉnh Bắc Ninh), Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Văn Đóa may mắn được trực tiếp giảng dạy, bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn Vật lý, nhiều năm có học sinh là thành viên trong đội tuyển Olympic Vật lý khu vực và quốc tế.
 |
|
Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Văn Đóa (ngoài cùng bên phải) cùng hai học sinh tại Olympic Vật lý quốc tế năm 2024. |
Học sinh do thầy Đóa trực tiếp ôn luyện đã xuất sắc đoạt 2 Huy chương Vàng, 2 Huy chương Bạc Olympic Vật lý quốc tế; 2 Huy chương Vàng, 1 Huy chương Bạc, 2 Huy chương Đồng châu Á và 1 Huy chương Bạc châu Âu.
Thầy Đóa chia sẻ, yếu tố then chốt để thành công là phát hiện sớm và chọn đúng học sinh có tố chất đặc biệt về tư duy khoa học, khả năng suy luận logic và niềm say mê khám phá tự nhiên.
Ngoài năng lực học tập, các em cần có tư duy trừu tượng, khả năng hình dung hiện tượng vật lý, óc sáng tạo và bản lĩnh thi cử.
Chính vì vậy, ngay từ đầu năm học lớp 10, thầy phối hợp các giáo viên trong tổ và giáo viên cấp trung học cơ sở, tổ chức kiểm tra tư duy qua các bài toán mở, kiểm tra kỹ năng thực hành để tìm ra những học sinh có tiềm năng, từ đó xây dựng kế hoạch bồi dưỡng phù hợp theo từng giai đoạn phát triển của các em.
Thầy Đóa trực tiếp xây dựng kế hoạch bồi dưỡng bài bản, chuyên sâu và liên tục cập nhật các thông tin quốc tế. Cụ thể, chương trình bồi dưỡng được thầy thiết kế theo hướng tích hợp giữa kiến thức phổ thông nâng cao và bám sát chuẩn Olympic quốc tế cả về lý thuyết và thực hành.
Để làm được điều đó, thầy thường xuyên hệ thống hóa kiến thức trọng tâm, phân loại các dạng bài tập nâng cao trong thời gian các em học lớp 10, lớp 11 và rèn luyện kỹ năng làm bài.
Đồng thời, thầy cho học sinh làm quen các chủ đề Olympic, cập nhật đề thi khu vực và quốc tế mới và các bài báo được đăng trên tạp chí khoa học quốc tế; lồng ghép kiến thức Vật lý hiện đại, không chỉ trong chương trình phổ thông mà cả ở mức kiến thức đại học.
Đặc biệt, thầy chú trọng đến thực hành thí nghiệm, vốn là điểm mạnh trong kỳ thi Olympic Vật lý, giúp học sinh rèn luyện kỹ năng đo đạc, xử lý số liệu, thiết kế thí nghiệm và tư duy định lượng; hợp tác chặt chẽ các giảng viên đại học, chuyên gia, các cựu học sinh giỏi quốc tế để hỗ trợ công tác giảng dạy, trao đổi học thuật.
Phương pháp dạy học tích cực, lấy học sinh làm trung tâm cũng được thầy áp dụng linh hoạt. Trong quá trình giảng dạy, thầy luôn cố gắng tạo môi trường học tập kích thích tư duy độc lập, sáng tạo; không truyền đạt kiến thức một chiều mà hướng tới khơi gợi tư duy phản biện và sáng tạo của học sinh; khuyến khích các em đặt câu hỏi, tranh luận, phản biện lẫn nhau; sử dụng phương pháp tình huống có vấn đề và tư duy giải quyết bài toán mở.
Qua đó, học sinh không chỉ học kiến thức mà còn học cách tư duy như một nhà khoa học thực thụ. Một trong những đặc điểm của Olympic Vật lý quốc tế là phần thi thực nghiệm chiếm trọng số cao, đòi hỏi học sinh có kỹ năng làm thí nghiệm tốt, xử lý số liệu chính xác, phân tích sai số, làm quen với thiết bị, dụng cụ thí nghiệm hiện đại.
Vì vậy, giáo viên phải luôn tạo môi trường học, nuôi dưỡng đam mê để các em đạt được thành tích cao trong sân chơi trí tuệ tầm cỡ quốc tế.
Ý kiến bạn đọc (0)