Thành công hay thất bại của kế hoạch này sẽ quyết định tương lai chính trị, an ninh, ổn định và phát triển ở vùng đất này. Nhưng trước mắt, bước đi này của ông chủ Nhà Trắng đã làm cho sự phân rẽ trong nội bộ khối các quốc gia phương Tây, bao gồm những đồng minh chiến lược gần như truyền thống của Mỹ, trở nên rõ rệt hơn và trầm trọng hơn khi đại đa số không kề vai, sát cánh với Tổng thống D.Trump trong chuyện này.

Phiên khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Thủ đô Washington D.C., Hoa Kỳ.

Trong số các quốc gia ấy, hiện chỉ có Hungary và Thổ Nhĩ Kỳ tham gia Hội đồng Hòa bình cho Gaza với tư cách là thành viên sáng lập. Các quốc gia khác của khối phương Tây chỉ tham gia với tư cách là quan sát viên, tức là chỉ nửa vời theo kiểu "chân trong, chân ngoài". Một số khác từ chối lời mời tham gia của Washington. Canada ban đầu được Tổng thống D.Trump mời tham gia nhưng rồi ông chủ Nhà Trắng rút lại lời mời, bởi hiềm khích gia tăng với Thủ tướng Canada Mark Carney.

Hungary và Thổ Nhĩ Kỳ tham gia là chuyện gần như đương nhiên. Thổ Nhĩ Kỳ không thể chịu thiếu chân và mất phần trong cuộc chơi uy quyền và ảnh hưởng mới ở nơi ngay bên cạnh mình. Thủ tướng Hungary Viktor Orban từ lâu đã có mối quan hệ cá nhân rất thân thiết với Tổng thống D.Trump và tương đồng rất sâu rộng với Tổng thống D.Trump về chính sách và cách thức cầm quyền. Bộ đôi này thực sự đã tạo thành một cặp bài trùng trong chính trị thế giới và quan hệ quốc tế.

Trong khi đó, đại bộ phận các đồng minh của Mỹ trong Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hiện gặp khó khăn nhiều và khó xử lớn. Bởi Tổng thống D.Trump chủ trương hành động đơn phương và bài xích chủ nghĩa đa phương, coi trọng sức mạnh của Mỹ. Cùng với đó, chính quyền hiện nay của Mỹ còn tăng cường sử dụng khuôn khổ quan hệ song phương, bào mòn trật tự thế giới dựa trên chuẩn mực và luật lệ chung và nhắm tới cục diện khu vực ảnh hưởng riêng cho diện đối tác lớn nhất định. Những gì ở trên mà Tổng thống D.Trump không muốn và không coi trọng, không thực thi lại là những vấn đề mà các đồng minh này của Mỹ xưa nay luôn đề cao và bám giữ.

Trong chuyện thành lập Hội đồng Hòa bình cho Gaza không những chỉ bộc lộ sự bất đồng quan điểm giữa Mỹ và các đồng minh phương Tây về các phương diện cụ thể trên mà còn có mối quan ngại sâu sắc của các đồng minh này về nguy cơ bị sa vào vòng cương tỏa của Mỹ. Tham gia Hội đồng Hòa bình này với thiết kế tổ chức, nhân sự và cơ chế hoạt động như hiện tại, những đồng minh này từ bình đẳng trong liên minh trở thành cộng sự ở thứ hạng thấp hơn Mỹ, thực thi quyết định của Mỹ nhiều hơn là cùng Mỹ quyết định. Hội đồng Hòa bình cho Gaza vì thế sẽ làm thay đổi căn bản cục diện nội bộ của các quốc gia phương Tây.

Các đồng minh của Mỹ trong EU và NATO nhận thức được rằng, ông chủ Nhà Trắng hiện rất cần thành quả đối ngoại để trang trải nhu cầu đối nội phục vụ cho cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ sắp tới ở Mỹ. Tổng thống D.Trump sẽ buông bỏ nỗ lực chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine khi những giải pháp đề ra đều không tiến triển và sẽ tập trung ưu tiên cho chuyện chấm dứt cuộc xung đột ở Dải Gaza. Những đồng minh này của Mỹ "chân trong, chân ngoài" như thế vì vừa cần tranh thủ và níu kéo Mỹ lại, vừa tránh bị Mỹ dẫn dắt và lợi dụng. Họ giữ dư địa để dễ bề tiến thoái trong thời gian tới, giữ khoảng cách đủ để không bị cuốn vào cuộc nhưng cũng không bị gạt ra ngoài cuộc.

Hội đồng Hòa bình cam kết hơn 5 tỷ USD viện trợ Gaza

Ngày 15/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo các quốc gia thành viên của Hội đồng Hòa bình đã cam kết hơn 5 tỷ USD cho các nỗ lực nhân đạo và tái thiết tại Gaza.