Đặc biệt, sau khi UBND tỉnh ban hành Quyết định số 29/2025/QĐ-UBND ngày 23/9/2025 về phân công, phân cấp dự án đầu tư xây dựng; chất lượng, bảo trì công trình và trật tự xây dựng, nhiều thẩm quyền về cấp phép và trật tự xây dựng đã được giao về cấp xã. Qua đó góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động ở cơ sở, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

Ngăn chặn, xử lý vi phạm

Theo quy định tại Quyết định số 29, UBND cấp xã được phân cấp thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng trong lĩnh vực xây dựng như: Cấp phép đối với công trình nhà ở riêng lẻ, công trình trong cụm công nghiệp; tiếp nhận thông báo khởi công; tổ chức kiểm tra trật tự xây dựng, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm trên địa bàn (trừ các công trình thuộc thẩm quyền cấp tỉnh hoặc trong khu công nghiệp). Đây được xem là bước chuyển trong cải cách hành chính, đưa hoạt động quản lý đến gần dân hơn.

Gia đình bà Nguyễn Thị Dung, tổ dân phố An Thái (phường Yên Dũng) xây dựng công trình nhà ở khi chưa được cấp phép.

Thực hiện quy định trên, các xã, phường trong tỉnh đã chủ động triển khai và đạt nhiều kết quả tích cực. Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đến nay, toàn tỉnh đã cấp hơn 1.200 giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ và công trình trong cụm công nghiệp, đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân và doanh nghiệp. Một số đơn vị có số giấy phép cấp nhiều như phường Yên Dũng cấp 122 giấy phép xây dựng nhà ở và các công trình tại Cụm công nghiệp Yên Lư, Nham Sơn - Yên Lư. Việc giải quyết hồ sơ được thực hiện nhanh gọn, đúng quy định, tạo thuận lợi cho người dân. Hay xã Tân Yên sau sáp nhập đã sớm ổn định tổ chức bộ máy và triển khai nhiệm vụ; đến nay đã cấp gần 50 giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ và các công trình trong cụm công nghiệp. Tương tự, xã Tiên Lục cấp gần 20 giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ, bảo đảm các công trình tuân thủ quy hoạch, từng bước đưa công tác xây dựng đi vào nền nếp. Các phường: Võ Cường, Hạp Lĩnh, Vũ Ninh, Kinh Bắc cũng cấp hàng chục giấy phép xây dựng theo thẩm quyền.

Song song với công tác cấp phép, các địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm. Tại phường Yên Dũng, công tác quản lý trật tự xây dựng được thực hiện nghiêm túc, kịp thời phát hiện các trường hợp vi phạm. Điển hình, trong tháng 1 năm nay, UBND phường phát hiện bà Nguyễn Thị Dung, tổ dân phố An Thái xây dựng công trình trên diện tích hơn 51 m² khi chưa được cấp phép, UBND phường xử phạt bà Dung 35 triệu đồng, yêu cầu hoàn thiện hồ sơ xin cấp phép trong thời hạn 30 ngày, nếu không sẽ buộc tháo dỡ công trình vi phạm. Ngày 19/3 vừa qua, qua kiểm tra, phường Yên Dũng tiếp tục phát hiện, lập biên bản vi phạm đối với Công ty trách nhiệm hữu hạn Van Huachen (Việt Nam) tại Cụm công nghiệp Nham Sơn - Yên Lư do tổ chức xây dựng nhà xưởng, nhà để xe máy, bãi đỗ xe ô tô và các hạng mục phụ trợ khi chưa được cấp giấy phép xây dựng. Ông Nguyễn Văn Thưởng, Chủ tịch UBND phường cho biết, địa phương đã yêu cầu doanh nghiệp dừng ngay hoạt động thi công; đang hoàn thiện hồ sơ để xem xét xử phạt vi phạm hành chính theo quy định, góp phần lập lại trật tự xây dựng trên địa bàn.

Tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý

Ông Nguyễn Xuân Đoàn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, việc phân cấp trong lĩnh vực xây dựng cho cấp xã theo Quyết định số 29 không chỉ tinh gọn quy trình, thủ tục mà còn nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong quản lý địa bàn, bảo đảm kiểm soát và xử lý vi phạm kịp thời ngay từ cơ sở. Nhờ đó, các xã, phường chủ động thực hiện nhiệm vụ, giảm tải cho cấp tỉnh; công tác cấp phép được thực hiện chặt chẽ, sát thực tiễn.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, trong quá trình triển khai vẫn còn khó khăn. Một số địa phương thiếu cán bộ chuyên môn về xây dựng; năng lực, trình độ đội ngũ chưa đồng đều. Khối lượng công việc tăng trong khi bộ máy còn mỏng khiến việc kiểm tra, giám sát có thời điểm chưa kịp thời. Trước thực tế đó, Sở Xây dựng đã và đang đẩy mạnh tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ cấp xã, tập trung vào quy trình cấp phép, kỹ năng kiểm tra, xử lý vi phạm và cập nhật các quy định pháp luật mới. Cùng với đó, các địa phương chủ động triển khai nhiều giải pháp phù hợp như: Bố trí cán bộ phụ trách lĩnh vực xây dựng, tăng cường kiểm tra địa bàn theo từng khu vực, thiết lập cơ chế phối hợp giữa các bộ phận chuyên môn để xử lý công việc nhanh chóng, hiệu quả.

Một số nơi chú trọng nắm bắt tình hình từ cơ sở thông qua đội ngũ cán bộ thôn, tổ dân phố, kịp thời phát hiện dấu hiệu vi phạm để xử lý ngay từ đầu, hạn chế phát sinh phức tạp. Ví như xã Tân Yên đẩy mạnh tuyên truyền, yêu cầu các bí thư chi bộ, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố phổ biến rộng rãi đến người dân về các trường hợp bắt buộc phải xin cấp phép xây dựng trước khi khởi công. Người dân cần gửi thông báo khởi công công trình về UBND xã để theo dõi, kiểm tra. Nhờ đó, nhận thức của người dân được nâng lên, góp phần hạn chế vi phạm. Phường Yên Dũng, xã Lạng Giang, phường Võ Cường… thành lập tổ công tác thường xuyên kiểm tra hoạt động xây dựng, kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm ngay từ khi manh nha.

Việc phân cấp gắn với tăng cường trách nhiệm, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ đã tạo chuyển biến tích cực trong công tác cấp phép và quản lý trật tự xây dựng ở cơ sở, bảo đảm kiểm soát chặt chẽ hoạt động xây dựng. Qua đó đưa công tác này ngày càng đi vào nền nếp, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị, nông thôn theo quy hoạch và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo nghiên cứu mở rộng thí điểm miễn giấy phép xây dựng

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng nghiên cứu mở rộng phạm vi thí điểm miễn giấy phép xây dựng, báo cáo Chính phủ trong quý IV.

Phường Kinh Bắc: Miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ khu vực có quy hoạch 1/500

BẮC NINH - Chiều 6/8, UBND phường Kinh Bắc công bố danh sách 7 dự án được miễn Giấy phép xây dựng nhà riêng lẻ theo Điều 89 của Luật Xây dựng và chỉ đạo của UBND tỉnh. Đây là một trong các địa phương đầu tiên trên địa bàn tỉnh thực hiện quy định này.