Chị Lê Thị Hương, cư dân phường Bảy Hiền (TP HCM) cho biết, dự án xây nhà đầu năm nay của gia đình đang "vỡ" ngân sách vì giá vật liệu tăng nhanh ngoài dự tính. Ban đầu, chị dự trù khoảng 1,3-1,5 tỷ đồng cho căn nhà phố gần 70 m2, một trệt một lầu, trong đó, phần thô và nhân công khoảng 600-650 triệu đồng, còn lại dành cho hoàn thiện và các chi phí khác.

Một công trình xây dựng tại TP HCM

Tuy nhiên, sau hơn hai tháng thi công, tổng chi phí đã phát sinh cả trăm triệu đồng dù công trình chưa hoàn thiện. Theo chị Hương, phần thô là hạng mục chịu tác động rõ nhất khi giá cát, đá, sắt thép liên tục tăng, khiến chi phí xây dựng hiện đã tăng thêm 110-120 triệu đồng so với dự kiến ban đầu. "Có thời điểm nhà thầu phải báo lại đơn giá vì vật liệu đầu vào thay đổi liên tục, mình không kịp trở tay", chị nói.

Không chỉ phần thô, chi phí hoàn thiện cũng tăng theo do giá vật tư và thiết bị nhích lên, cộng thêm một số phát sinh trong quá trình thi công. "Nhà đang xây không thể dừng, buộc phải vay mượn thêm người thân để bù vào phần đội vốn, trong khi lãi suất vay ngân hàng cũng không còn thấp", chị nói.

Không chỉ với nhà xây mới, các công trình sửa chữa cũng chịu tác động tương tự. Ông Phan Văn Dũng, cư dân phường An Phú (TP HCM), cho biết việc cải tạo căn nhà cũ đang liên tục "đội vốn" vì giá vật liệu tăng nhanh từng tuần. Ban đầu, ông dự trù khoảng 300 triệu đồng cho toàn bộ hạng mục sửa chữa, nhưng sau hơn một tháng triển khai, chi phí đã phát sinh gần 80 triệu đồng.

Theo ông Dũng, biến động mạnh nhất nằm ở cát và đá, những vật liệu sử dụng với khối lượng lớn. Đầu tháng, ông đặt cát xây tô với giá khoảng 480.000 đồng mỗi m3, nhưng sau đó nhà cung cấp đã báo giá mới lên 500.000-550.000 đồng mỗi m3 và đôi khi khan hàng. Với nhu cầu khoảng 30 m3 cát cho toàn bộ công trình, riêng phần này đã làm chi phí phát sinh thêm hơn chục triệu đồng.

Đá xây dựng cũng tăng từ khoảng 500.000-530.000 đồng lên hơn 650.000 đồng mỗi m3, khiến tổng chi phí tiếp tục đội lên. Không chỉ tăng giá, tình trạng thiếu nguồn cung còn khiến công trình nhiều lần phải tạm ngưng để chờ vật tư, kéo theo chi phí nhân công phát sinh thêm.

"Mỗi ngày trả tiền thợ gần 2 triệu đồng, chỉ cần chậm vài tuần là mất thêm cả chục triệu", ông Dũng nói, cho biết tổng chi phí sửa nhà có thể vượt 400 triệu đồng nếu giá vật liệu tiếp tục leo thang.

Ở góc độ nhà thầu, áp lực không chỉ đến từ giá tăng mà còn từ nguồn cung thiếu hụt. Một nhà thầu tư nhân tại TP HCM cho hay cát san lấp và cát xây dựng đang khan hiếm, khiến nhiều công trình phải tạm dừng hoặc thi công cầm chừng. Trong khi đó, xi măng và sắt thép cũng tăng giá khá nhanh trong mấy tháng qua. Với các hợp đồng trọn gói đã ký, nhà thầu gần như không thể điều chỉnh đơn giá, buộc phải cắt giảm biên lợi nhuận hoặc tối ưu chi phí để giữ cam kết tiến độ.

"Nếu tăng giá giữa chừng, cả khách hàng lẫn doanh nghiệp đều gặp khó", người này nói.

Khảo sát thị trường cho thấy, từ đầu năm, giá vật liệu tại khu vực phía Nam tăng trên diện rộng, trong đó cát và đá tăng khoảng 10-15%, thép tăng 5-10%, còn xi măng và vật liệu hoàn thiện tăng nhẹ 5-6%. Theo Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC), nhiều vật liệu chủ lực trong quý I đã tăng trên 10%, khiến chi phí thi công, đặc biệt với các công trình quy mô lớn, bị đội lên đáng kể so với ngân sách ban đầu.

Chuyên gia bất động sản và xây dựng Lê Quốc Kiên cho biết chi phí xây nhà hiện tăng rõ rệt so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do vật liệu và nhân công đồng loạt đi lên. Cụ thể, cát tăng khoảng 15%, đá 25%, gạch 32%, thép 10% và xi măng 5%. Theo đó, đơn giá xây dựng phần thô và nhân công hoàn thiện đã tăng từ khoảng 3,9 triệu đồng lên 4,2 triệu đồng mỗi m2, tương đương gần 8%. Với công trình phức tạp, mức tăng có thể thêm 5-8%.

Với một căn nhà diện tích sàn hơn 300 m2, chi phí phần thô và nhân công từ khoảng 1,27 tỷ đồng năm ngoái nay đã tăng lên gần 1,38 tỷ đồng, tương đương mức tăng khoảng 9%. Nếu tính thêm vật tư hoàn thiện, tổng chi phí có thể tăng thêm 2-3 triệu đồng mỗi m2 tùy mức độ đầu tư.

Diễn biến này buộc cả người dân và doanh nghiệp phải điều chỉnh kế hoạch. Nhiều hộ gia đình giãn tiến độ hoặc tối ưu thiết kế để hạn chế đội vốn, trong khi nhà thầu đối mặt áp lực cân đối chi phí, tiến độ và lợi nhuận.

Ông Nguyễn Văn Tuấn, Giám đốc Công ty Xây dựng Thiên Tuấn, nhìn nhận giá vật liệu tăng mạnh đang gây áp lực lớn, đặc biệt với các hợp đồng trọn gói. Hiện giá xăng dầu cũng kéo chi phí vận chuyển tăng, đẩy giá vật liệu thực tế tại công trình cao hơn mặt bằng thị trường. Nhiều nhà thầu buộc phải giảm lợi nhuận để giữ uy tín và tiến độ.

Để ứng phó, ngoài việc siết chi phí và tối ưu thi công, các nhà thầu buộc phải chủ động nguồn cung vật tư, đàm phán trực tiếp với nhà cung cấp, đồng thời bổ sung điều khoản điều chỉnh giá trong hợp đồng mới nhằm hạn chế rủi ro. "Nếu đà tăng kéo dài, chi phí sẽ khó kiểm soát dễ khiến nhà thầu thua lỗ", ông Tuấn chia sẻ.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), nhận định khâu vật liệu thường chiếm khoảng 60-70% chi phí xây dựng, nên biến động giá có thể làm đảo lộn bài toán tài chính dự án. Về dài hạn, nếu không kiểm soát tốt, áp lực này có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nhà ở của người dân và môi trường đầu tư.

Trước diễn biến giá tăng, Chính phủ đã ban hành công điện yêu cầu bình ổn thị trường, kiểm soát đầu cơ, đồng thời yêu cầu địa phương công bố giá sát thực tế. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng được giao đẩy nhanh cấp phép khai thác, tăng nguồn cung và nghiên cứu cơ chế điều chỉnh hợp đồng, bù trừ chi phí nhằm giảm áp lực cho doanh nghiệp và người dân. Động thái trên được kỳ vọng góp phần giảm bớt khó khăn cho thị trường xây dựng.

Chủ động rà soát các thông tin, diễn biến giá vật liệu

BẮC NINH - Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh vừa ban hành văn bản số 781/UBND-KTN về thực hiện rà soát, công bố giá vật liệu xây dựng, đơn giá nhân công, giá ca máy và thiết bị thi công, chỉ số giá xây dựng trên địa bàn tỉnh theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng.

Giải pháp nào “hạ nhiệt” giá vật liệu xây dựng?

BẮC GIANG - Vật liệu xây dựng khan hiếm đẩy giá tăng cao khiến nhiều công trình bị đội chi phí. Nhà thầu, người dân xây dựng ngoài gặp khó về tài chính còn có nguy cơ bị chậm tiến độ do không đủ vật liệu thi công. Điều này đang gây ra những hệ lụy, giải pháp nào để “hạ nhiệt” giá vật liệu xây dựng?

Điều tra, xử lý việc cấu kết găm hàng, nâng giá vật liệu xây dựng

Sau khi kiểm tra, đôn đốc, nắm tình hình thực tế tại các dự án thành phần thuộc dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông đi qua các tỉnh Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, tối 28/1 tại Nghệ An, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính có cuộc làm việc với các bộ, ngành, địa phương kiểm điểm tình hình thực hiện các dự án.