Bắc Ninh
Phòng, chống mua bán người: Cần bảo vệ từ sớm, từ xa
BẮC NINH - Cùng với tốc độ phát triển nhanh, Bắc Ninh ngày càng thu hút đông người lao động trong và ngoài nước. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để tội phạm mua bán người tìm cách lợi dụng, đặt ra những thách thức đối với công tác phòng ngừa, đấu tranh.
Nguy cơ gia tăng
Tội phạm mua bán người không còn xa lạ và có xu hướng biến đổi về phương thức, thủ đoạn, ngày càng tinh vi, khó phát hiện. Loại tội phạm này vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, chủ yếu lợi dụng mạng xã hội như Facebook, Zalo để tiếp cận, dụ dỗ người lao động bằng các lời mời “việc nhẹ, lương cao”, môi giới việc làm hoặc kết hôn có yếu tố nước ngoài.
 |
Các đối tượng không chỉ dừng lại ở hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản mà còn thực hiện hành vi mua bán, bóc lột sức lao động và xâm hại tình dục, đặc biệt nhằm vào phụ nữ, trẻ em gái và những người có hoàn cảnh khó khăn.
Một trong những nguyên nhân sâu xa là do nhận thức pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế, thiếu kỹ năng phòng ngừa, trong khi nhu cầu tìm kiếm việc làm, xuất khẩu lao động, dịch chuyển sang các địa bàn, quốc gia có điều kiện kinh tế tốt hơn ngày càng tăng. Đây chính là “khoảng trống” để các đối tượng xấu lợi dụng.
Kết quả đấu tranh, phát hiện và xử lý của lực lượng Công an tỉnh cho thấy, tình hình tội phạm mua bán người trên địa bàn vẫn tiềm ẩn những diễn biến phức tạp. Trong 6 tháng đầu năm, có 2 vụ án với 6 bị can, 3 nạn nhân từ năm 2025 chuyển sang năm 2026; đồng thời, khởi tố mới 1 vụ với 1 bị can, 2 nạn nhân.
Trong quá trình điều tra mở rộng vụ án “Mua bán người dưới 16 tuổi” xảy ra trên địa bàn tỉnh năm 2024, ngày 4/2/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh đã ra quyết định khởi tố bổ sung 1 bị can về hành vi mua bán người dưới 16 tuổi. Cơ quan điều tra đã kết luận, chuyển Viện Kiểm sát nhân dân truy tố 2 vụ với 7 bị can về tội mua bán người dưới 16 tuổi; chuyển cơ quan điều tra khác giải quyết 1 vụ với 1 bị can.
Các vụ án được phát hiện trong thời gian qua đều xảy ra trong nước. Mục đích phạm tội chủ yếu là cưỡng ép nạn nhân làm việc, phục vụ tại các cơ sở kinh doanh karaoke. Nạn nhân đa số là phụ nữ, trẻ em gái và những người có hoàn cảnh khó khăn, thiếu hiểu biết pháp luật, hạn chế kỹ năng tự bảo vệ. Các đối tượng thường lợi dụng không gian mạng để tiếp cận, lôi kéo, dụ dỗ nạn nhân.
Tuy số vụ không nhiều, nhưng điều đáng lo ngại là các nạn nhân vì tâm lý mặc cảm, e ngại nên không hợp tác hoặc không đề xuất hỗ trợ, khiến việc phát hiện, xử lý và hỗ trợ gặp không ít khó khăn. Thực tế, trong 6 tháng đầu năm, dù xác định có 2 nạn nhân bị mua bán, song các trường hợp này đều không có nhu cầu hỗ trợ.
Đẩy mạnh phòng ngừa - “Lá chắn” từ cơ sở
Xác định phòng ngừa là giải pháp căn cơ, tỉnh Bắc Ninh đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật với hình thức đa dạng, phù hợp từng nhóm đối tượng. Từ hệ thống loa truyền thanh cơ sở, các buổi sinh hoạt cộng đồng, đến các hội thi, chương trình truyền thông trong trường học… nội dung phòng, chống mua bán người từng bước được lan tỏa sâu rộng.
Tại nhiều địa phương, công tác tuyên truyền được triển khai linh hoạt, gắn với thực tiễn. Như tại phường Đồng Nguyên, các buổi phát thanh, sinh hoạt đoàn thể đã tiếp cận hàng nghìn lượt người, tập trung cảnh báo các chiêu trò lừa đảo trên không gian mạng. Ở các xã Hoàng Vân, Tam Tiến, hoạt động truyền thông lồng ghép đã giúp nâng cao nhận thức cho hàng trăm người dân.
Không chỉ dừng ở tuyên truyền, phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc cũng được phát huy, khuyến khích người dân tham gia phát hiện, tố giác tội phạm, đồng thời hỗ trợ nạn nhân tái hòa nhập cộng đồng. Đây được xem là “lá chắn” từ cơ sở, góp phần ngăn chặn nguy cơ từ sớm, từ xa.
Bên cạnh đó, nội dung phòng, chống mua bán người được lồng ghép với các chương trình giảm nghèo, bảo vệ trẻ em, bình đẳng giới, chăm sóc sức khỏe… tạo thành mạng lưới hỗ trợ đa chiều, hướng tới giải quyết tận gốc các nguyên nhân phát sinh.
Trong công tác hỗ trợ nạn nhân, ngành Y tế đóng vai trò nòng cốt trong việc khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe, tư vấn tâm lý, phối hợp tiếp nhận và xác minh các trường hợp liên quan. Các cơ sở bảo trợ xã hội cũng được chuẩn bị về cơ sở vật chất, sẵn sàng tiếp nhận, nuôi dưỡng, hỗ trợ nhu yếu phẩm và giúp nạn nhân tái hòa nhập.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy công tác này vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Nguồn lực còn hạn chế, đội ngũ cán bộ chủ yếu kiêm nhiệm, trong khi yêu cầu hỗ trợ ngày càng đa dạng, đòi hỏi chuyên môn sâu, đặc biệt là trong tư vấn tâm lý, phục hồi chức năng xã hội.
Đáng chú ý, tâm lý mặc cảm, e ngại của nạn nhân vẫn là rào cản lớn. Nếu không có những giải pháp phù hợp để tiếp cận, tạo niềm tin, nhiều nạn nhân sẽ tiếp tục “ẩn mình”, không tiếp cận các chính sách hỗ trợ, làm giảm hiệu quả của cả hệ thống.
Thời gian qua, hệ thống chính sách, pháp luật về phòng, chống mua bán người tiếp tục được hoàn thiện, với việc triển khai Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Cùng với đó, các kế hoạch, chương trình của Trung ương và địa phương được cụ thể hóa, tạo hành lang pháp lý tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành.
Thời gian tới, công tác tuyên truyền được các cấp, ngành đẩy mạnh, đặc biệt trong các khu công nghiệp, vùng có nguy cơ cao. Các giải pháp sẽ tập trung vào việc tạo điều kiện để nạn nhân tiếp cận dịch vụ trợ giúp một cách thuận lợi nhất từ y tế, tâm lý đến hỗ trợ sinh kế, việc làm.
Thực tiễn cho thấy, phòng, chống mua bán người không chỉ trông chờ vào xử lý sau khi vụ việc xảy ra. Đó phải là một quá trình liên tục, bắt đầu từ nâng cao nhận thức, tăng cường kỹ năng tự bảo vệ cho người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế; đồng thời xây dựng môi trường xã hội an toàn, minh bạch, hạn chế tối đa các “kẽ hở” để tội phạm lợi dụng.
Ý kiến bạn đọc (0)