Tế bào gốc mở ra nhiều hy vọng trong điều trị bệnh

Trên thế giới, công nghệ tế bào và y học tái tạo đang định nghĩa lại khả năng phục hồi chức năng của cơ thể con người thông qua việc sử dụng các tế bào gốc có khả năng tự làm mới và biệt hóa thành các loại tế bào chuyên biệt.

Tế bào gốc hiện được ứng dụng nhiều trong y học hiện đại. (Ảnh minh họa)

Nhiều thành tựu đã được ghi nhận, từ các nghiên cứu về tế bào gốc tạo máu trong điều trị ung thư đến những tiến bộ trong nuôi cấy tế bào gốc trung mô từ màng dây rốn để điều trị các bệnh lý tự miễn và thoái hóa.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa kết quả nghiên cứu tiền lâm sàng và hiệu quả lâm sàng thực tế vẫn là một khoảng cách lớn đòi hỏi sự khắt khe về khoa học. Một liệu pháp chỉ được coi là thành công khi vượt qua được các thử nghiệm nghiêm ngặt về tính an toàn, hiệu quả, và quan trọng nhất là tuân thủ các chuẩn mực về đạo đức nghiên cứu và quản lý khoa học.

Tại Việt Nam, nghiên cứu và ứng dụng tế bào gốc đã bắt đầu khẳng định vai trò trong các bệnh viện chuyên khoa.

Thông tin được các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo khoa học với chủ đề “Tế bào gốc: Từ nghiên cứu lâm sàng đến ứng dụng thực tiễn” diễn ra ngày 18/7 tại Hà Nội, do Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Tế bào phối hợp Báo Sức khỏe và Đời sống tổ chức.

TS.BS Hàn Viết Trung, Trung tâm Huyết học - Truyền máu, Bệnh viện 19-8, cho biết, ghép tế bào gốc tạo máu được đánh giá là một trong những bước tiến quan trọng của y học hiện đại trong điều trị các bệnh lý huyết học, đặc biệt là các bệnh máu ác tính.

Phương pháp này giúp phục hồi chức năng tạo máu cho người bệnh bằng cách truyền các tế bào gốc khỏe mạnh sau khi tủy xương bị phá hủy hoặc suy giảm chức năng do bệnh hay điều trị hóa chất.

Trung tâm thường xuyên điều trị nội trú khoảng 30-50 bệnh nhân mắc các bệnh lý huyết học, trong khi số ca bệnh máu ác tính có xu hướng gia tăng. Việc bổ sung ghép tế bào gốc vào phác đồ điều trị giúp cải thiện đáng kể thời gian sống thêm cũng như thời gian sống toàn bộ so với hóa trị đơn thuần.

Tế bào gốc không phải "phép màu" vạn năng

Dù vậy, các chuyên gia cũng nhấn mạnh không có liệu pháp nào chữa được mọi bệnh, tế bào gốc cũng vậy. Những tuyên bố vượt quá bằng chứng khoa học có thể gây hiểu nhầm và rủi ro cho người bệnh.

TS.BSCKII Nguyễn Tiến Dũng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Tế bào.

Vì thế, cần có cách nhìn đúng về tế bào gốc, tránh thần thánh hóa như một "phép màu" vạn năng có thể chữa mọi bệnh. Theo đó, tế bào gốc là một công cụ y học hiện đại, chỉ phát huy hiệu quả khi được chỉ định đúng đối tượng và dựa trên các bằng chứng khoa học.

TS.BSCKII Nguyễn Tiến Dũng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Tế bào, thừa nhận nhiều người kỳ vọng quá nhiều, coi tế bào gốc như liệu pháp chữa bách bệnh. Tuy nhiên, trên thực tế việc điều trị cần dựa trên thăm khám, chẩn đoán và chỉ định phù hợp để mang lại hiệu quả cao nhất về sức khỏe và kinh tế.

Bên cạnh đó, để lĩnh vực này phát triển bền vững, cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý quản lý các ngân hàng tế bào và cơ sở ứng dụng lâm sàng; đồng thời chuẩn hóa quy trình nuôi cấy, lưu trữ và kiểm soát chất lượng tế bào trong các điều kiện khác nhau.

Hồi sinh sự sống cho bé gái mắc suy giảm miễn dịch nặng bằng ghép tế bào gốc

18 tháng tuổi, bé T.L mắc suy giảm miễn dịch bẩm sinh thể nặng kết hợp - một thể bệnh nặng nhất trong nhóm rối loạn miễn dịch bẩm sinh đã vượt qua hành trình ghép tế bào gốc tủy xương đầy thách thức để được hồi sinh.

Lần đầu tiên trong lịch sử tạo được tế bào tổng hợp hoàn toàn từ vật chất không sống

Các nhà khoa học tại Mỹ đã lần đầu tiên tạo thành công một tế bào tổng hợp hoàn toàn từ các thành phần hóa học không có sự sống, đánh dấu bước tiến quan trọng trong lĩnh vực sinh học tổng hợp và mở ra triển vọng thiết kế các hệ thống sinh học theo yêu cầu phục vụ y học, công nghiệp và môi trường.