Sản lượng gỗ khai thác lớn

Thời điểm này là giữa mùa khô, tranh thủ thời tiết thuận lợi, hàng nghìn hộ dân trong tỉnh đang tích cực khai thác gỗ để chuẩn bị cho vụ trồng rừng mới. Gia đình chị Nguyễn Thị Hường, thôn Cai Vàng, xã Đông Phú có 160 ha rừng kinh tế. Từ đầu mùa khô đến nay, gia đình khai thác 20 ha rừng bạch đàn 7 năm tuổi và một phần diện tích rừng thông hơn 20 năm tuổi (sau khi đã hết tuổi khai thác nhựa), thu lãi hơn 3 tỷ đồng.

Công nhân Công ty trách nhiệm hữu hạn Sản xuất và kinh doanh Bảo Minh, xã Tam Tiến vận chuyển sản phẩm gỗ chế biến lên container để xuất khẩu sang thị trường châu Âu.

Còn hộ ông Trần Đình Mến, thôn Quỳnh Nâu, xã Tam Tiến có gần 45 ha rừng trồng. Năm 2025, ông Mến thu hoạch 11 ha rừng gỗ lớn (chủ yếu là bạch đàn) hơn 10 năm tuổi. Do làm chủ kỹ thuật thâm canh và chủ động được nguồn vốn nên ông Mến chọn cách trồng rừng gỗ lớn (từ 8 - hơn 13 năm tuổi mới thu hoạch, thay vì chu kỳ khai thác từ 4-5 năm trồng như nhiều chủ rừng khác), thu lãi thêm từ 100 - hơn 200 triệu đồng/ha (tùy theo độ tuổi của cây).

Theo ông Mến, trồng rừng gỗ lớn có nhiều lợi ích, ngoài tiết kiệm chi phí cây giống ban đầu, phân bón, công chăm sóc thì chất lượng rừng gỗ lớn cao hơn, không chỉ dừng lại ở băm dăm làm bột giấy mà còn có thể bóc làm ván ép hoặc xẻ ván gỗ, nâng cao giá trị kinh tế. “Hiện tại, cùng với khai thác gỗ, gia đình tôi đang thuê nhân công cắt tỉa những cây chết dóc, còi cọc, giúp cây còn lại phát triển tốt, đạt năng suất cao hơn. Đồng thời chuẩn bị vật tư, giống cây, cải tạo đất chuẩn bị vào vụ trồng rừng mới khi thời tiết có mưa” - ông Mến nói. Để gia tăng giá trị rừng trồng, ông Mến đầu tư 3 máy bóc gỗ, vừa để bóc ván từ lượng gỗ khai thác của gia đình, vừa thu mua gỗ rừng trồng của các hộ trên địa bàn về chế biến.

Theo lãnh đạo Chi cục Kiểm lâm (Sở Nông nghiệp và Môi trường), năm 2025, toàn tỉnh khai thác hơn 12,18 nghìn ha rừng trồng tập trung, tổng sản lượng gỗ đạt hơn 1,52 triệu m³ (cao nhất từ trước đến nay, đứng thứ 2 các tỉnh phía Bắc và đứng thứ 7 cả nước). Sản lượng gỗ bình quân đạt 125 m³/ha/5 năm trồng. Trong đó sản lượng gỗ lớn chiếm 46%, đạt 152% kế hoạch; khai thác từ cây trồng phân tán được hơn 37,78 nghìn m³.

Thuận lợi đầu ra

Sản lượng gỗ khai thác lớn đã thúc đẩy ngành chế biến gỗ rừng trồng của tỉnh phát triển theo. Toàn tỉnh có 727 cơ sở kinh doanh chế biến lâm sản (gồm 149 cơ sở là tổ chức và 578 cơ sở là hộ gia đình, cá nhân). Nguyên liệu đưa vào sản xuất chủ yếu là gỗ rừng trồng sản phẩm chủ yếu là ván bóc, băm dăm, ván ép, ván cốp pha, đồ mộc dân dụng.

Qua khảo sát, hầu hết cơ sở chế biến gỗ rừng trồng trong tỉnh hoạt động khá hiệu quả. Anh Đinh Mạnh Huy, chủ xưởng chế biến gỗ ở thôn Thống Nhất, xã Tây Yên Tử thông tin, hiện mỗi ngày cơ sở của anh thu mua hơn 40 m³ gỗ keo và bạch đàn để bóc thành ván gỗ nguyên liệu, tăng gần gấp đôi sản lượng so với hồi tháng 8/2025.

Phân loại ván gỗ bóc tại xưởng chễ biến gỗ của anh Đinh Mạnh Huy, thôn Thống Nhất, xã Tây Yên Tử.

Cùng với bóc ván ép, băm dăm làm bột giấy, nhiều doanh nghiệp của tỉnh đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại để chế biến gỗ thành phẩm xuất khẩu. Ghi nhận tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Sản xuất và kinh doanh Bảo Minh, xã Tam Tiến. Anh Trần Văn Luân, Giám đốc Công ty cho biết, doanh nghiệp đầu tư 25 tỷ đồng để xây dựng nhà xưởng, mua sắm 2 dây chuyền chế biến ván gỗ ép; sản xuất khép kín từ khâu bóc ván gỗ đến ép ván, đóng kiện. Hiện mỗi ngày Công ty sản xuất khoảng 40 m³ ván gỗ ép và ván gỗ ép phủ phim. Toàn bộ sản phẩm đều được xuất khẩu sang thị trường châu Âu. Công ty tạo việc làm và thu nhập ổn định cho 50 lao động với mức thu nhập từ 10 đến hơn 13 triệu đồng/người/tháng.

Theo đánh giá của Sở Công Thương, hiện thị trường tiêu thụ ván gỗ bóc và gỗ chế biến thành phẩm của tỉnh nói riêng và Việt Nam nói chung đang rất thuận lợi. Ngoài phục vụ nhu cầu xây dựng và sản xuất đồ gia dụng trong nước, một số doanh nghiệp chế biến gỗ của tỉnh đã xuất khẩu sản phẩm ván gỗ ép/ván gỗ phủ phim sang các nước: Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, đặc biệt là thị trường châu Âu (bởi châu Âu đang hạn chế nhập khẩu gỗ từ Liên bang Nga - nước xuất khẩu gỗ với sản lượng lớn nhất thế giới) vì các lệnh cấm vận.

Việc sản xuất, chế biến, xuất khẩu gỗ thuận lợi giúp giá trị xuất khẩu lâm sản của tỉnh năm 2025 đạt khoảng 115 triệu USD; giá trị sản xuất lâm nghiệp năm 2025 (theo giá hiện hành) đạt hơn 2,36 nghìn tỷ đồng, tăng 5,3% so với năm 2024, tạo việc làm, thu nhập cho hàng nghìn lao động. Bên cạnh nguồn nguyên liệu trong tỉnh, các cơ sở chế biến gỗ tại Bắc Ninh còn thu mua gỗ rừng trồng ở các tỉnh, thành phố trong cả nước về chế biến.

Để tạo thuận lợi cho việc khai thác, chế biến, nhất là xuất khẩu sản phẩm gỗ rừng trồng, trong năm 2025 Chi cục Kiểm lâm Bắc Ninh phối hợp với Trung tâm Kinh tế lâm nghiệp (thuộc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam), UBND cấp xã và các chủ rừng thực hiện thí điểm cấp mã số vùng trồng rừng nguyên liệu cho chủ rừng trên địa bàn tỉnh. Kết quả, hơn 4,2 nghìn ha rừng trồng sản xuất được cấp mã số vùng trồng rừng nguyên liệu, tương ứng hơn 3,8 nghìn mã số. Chi cục nhận chuyển giao ứng dụng phần mềm Itwood của Trung tâm Kinh tế lâm nghiệp ứng dụng trong công tác cấp và quản lý mã số vùng trồng rừng nguyên liệu đối với phần diện tích đã được cấp mã số. Đây là một trong những giải pháp cần thiết chứng minh nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm gỗ rừng trồng của tỉnh. Qua đó, nâng uy tín, vị thế, giá trị cho lâm sản xuất khẩu.

Phía sau những cánh rừng kinh tế: Bài 1- No ấm nhờ rừng

LTS: Phát triển rừng kinh tế đã trở thành một hướng đi quan trọng, giúp cải thiện đời sống và giảm nghèo cho người dân, đặc biệt là tại các xã vùng cao. Tuy nhiên, phía sau bức tranh phát triển ấy đã phát sinh những hệ lụy. Chuyên đề này sẽ phân tích sâu về những rủi ro, nguy cơ tiêu cực xảy ra nếu phát triển rừng chỉ vì mục tiêu kinh tế mà không hài hòa với bảo vệ môi trường sinh thái.

Phía sau những cánh rừng kinh tế: Bài 2 - Lợi trước mắt, ảnh hưởng dài lâu

BẮC GIANG - Những năm gần đây, với mục tiêu tăng trưởng ngành nông nghiệp nói riêng và thúc đẩy kinh tế nông thôn nói chung, các địa phương có rừng đã đẩy mạnh phát triển rừng kinh tế để khai thác gỗ nguyên liệu, nâng cao thu nhập từ đất lâm nghiệp, đóng góp tích cực cho chuỗi cung ứng nông, lâm sản. Đằng sau những con số tăng trưởng là không ít hệ lụy đáng lo ngại, tiềm ẩn rủi ro lâu dài cho sự phát triển bền vững của vùng trung du và miền núi.

Phía sau những cánh rừng kinh tế: Bài 3 - Lối đi hiệu quả, bền vững

BẮC GIANG - Những tác động tiêu cực từ việc phát triển rừng kinh tế chỉ vì mục tiêu lợi nhuận đã được nhận diện, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có giải pháp căn cơ, lâu dài. Việc xây dựng một chiến lược phát triển lâm nghiệp theo hướng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là điều kiện tiên quyết để bảo vệ tài nguyên rừng và sinh kế của người dân sống dựa vào rừng.