Cán bộ Hạt Kiểm lâm huyện Yên Thế kiểm tra bạch đàn giống tại một cơ sở kinh doanh trên địa bàn.

Dẫn chúng tôi thăm vườn bạch đàn một năm tuổi đang lên xanh tốt, anh Như Văn Đố, thôn Bãi Đá, xã Lục Sơn (Lục Nam) phấn khởi: “Đầu năm 2017, nhận thấy ưu thế của giống bạch đàn Cự Vĩ, tôi đến một cơ sở kinh doanh giống cây lâm nghiệp ở TP Uông Bí (Quảng Ninh) mua hơn 4 nghìn cây giống về trồng trên diện tích 2 ha. Sau gần một năm, cây sinh trưởng, phát triển tốt, cao hơn 5 mét”. Nói rồi, anh Đố chỉ tay về phía xa và quả quyết tỷ lệ cây sống đạt hơn 90%, ít bị sâu bệnh hại, sinh trưởng phát triển khá tốt.

Tương tự, gia đình anh Triệu Quốc Huy, bản Vua Bà, xã Trường Sơn (cùng huyện) cũng đang sở hữu 6 ha bạch đàn Cự Vĩ ba năm tuổi. Theo tính toán, trung bình mỗi chu kỳ cây khoảng 5 năm, chi phí cho 1 ha khoảng 40 triệu đồng. Khi thu hoạch, doanh thu trung bình đạt khoảng 120 triệu đồng/ha. Hiệu quả kinh tế tăng 20% so với giống cũ. Được biết toàn huyện Lục Nam có khoảng 3 nghìn ha sử dụng giống bạch đàn này, chiếm gần 17% diện tích rừng trồng.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm Lục Nam kiểm tra quá trình sinh trưởng của giống bạch đàn Cự Vĩ.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có hơn 173 nghìn ha rừng, trong đó hơn 40 nghìn ha là bạch đàn. Con số này tiếp tục tăng khi mỗi năm, các địa phương trồng mới hơn 20 nghìn ha rừng và luôn hoàn thành vượt mức kế hoạch. Các giống cây trồng được người dân lựa chọn chủ yếu có chất lượng tốt, nguồn gốc rõ ràng như: Bạch đàn lai dòng PNCT3, UP72, UP 99... Riêng giống bạch đàn Trung Quốc, toàn tỉnh hiện có khoảng 5 nghìn ha, tập trung ở các huyện: Lục Nam, Lục Ngạn, Sơn Động...

Ông Phạm Văn Hiền, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Yên Thế khẳng định: “Bước đầu, giống bạch đàn Trung Quốc thể hiện tính ưu việt, khả năng sinh trưởng không thua kém một số giống nội địa. Chúng tôi chưa tuyên truyền, vận động bà con mở rộng diện tích giống cây này bởi thực tế phải qua 2 - 3 chu kỳ mới khẳng định được chất lượng có phù hợp thổ nhưỡng, khí hậu và các điều kiện khác không”. Tương tự, tại huyện Lục Nam, những ngày qua, cán bộ Hạt Kiểm lâm huyện tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh giống cây lâm nghiệp nói chung, bạch đàn nói riêng nhằm phát hiện, xử lý các trường hợp kinh doanh giống cây không có nguồn gốc rõ ràng.

Căn cứ đề nghị của Tổng cục Lâm nghiệp, ngày 8-11-2017, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT ký quyết định công nhận 4 giống bạch đàn nhập khẩu từ Trung Quốc được trồng thử nghiệm tại các tỉnh Bắc Giang, Lạng Sơn và Quảng Ninh là giống tiến bộ kỹ thuật. Trong đó, dòng bạch đàn Cự Vĩ DH32-29 được áp dụng với những vùng sinh thái tương tự như ở Bắc Giang. Đây là cơ sở để người trồng rừng có thêm sự lựa chọn trong phát triển cây lâm nghiệp, góp phần xóa đói, giảm nghèo.

Để phát triển loại cây này, cơ quan chuyên môn cần nghiên cứu, xây dựng lộ trình phát triển phù hợp. Thực tế những năm qua, trên địa bàn tỉnh có không ít hộ trồng rừng nhận “trái đắng” khi sử dụng giống cây lâm nghiệp kém chất lượng, không rõ nguồn gốc. Đơn cử như gia đình bà Vi Thị Liên, thôn Phe, xã Vân Sơn (Sơn Động) dùng cây giống kém chất lượng khiến rừng bạch đàn sinh trưởng, phát triển kém, "đeo" khoản nợ hơn 10 triệu đồng. Còn tại xã Vô Tranh (Lục Nam), trước thực trạng gần 100 ha bạch đàn giống PN14 không cho thu hoạch gỗ, cán bộ Hạt Kiểm lâm huyện đã đến từng hộ kiểm tra và hướng dẫn bà con chặt bỏ cây kém phát triển, thay thế bằng giống mới bảo đảm chất lượng.

Ông Nguyễn Văn Hậu, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm (Sở Nông nghiệp và PTNT) cho biết: “Dù đã được công nhận, song chúng tôi xác định chưa mở rộng nhanh diện tích 4 giống cây này. Trước mắt, cùng với theo dõi các khu rừng chuẩn bị đến chu kỳ khai thác, Chi cục sẽ nghiên cứu, lựa chọn một số khu vực có điều kiện thuận lợi để trồng trình diễn. Chúng tôi khuyến cáo bà con thận trọng, không nên chuyển đổi ồ ạt mà theo lộ trình phù hợp, tránh phát sinh hệ lụy”.

Sỹ Quyết