Từ ý thức cá nhân đến trách nhiệm doanh nghiệp

Hơn 10 năm làm việc tại bộ phận Kiểm soát chất lượng, Công ty trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Yamashita Việt Nam (Cụm công nghiệp Nội Hoàng, phường Tiền Phong), chị Dương Thị Thư luôn duy trì thói quen sắp xếp dụng cụ đúng vị trí, kiểm tra an toàn khu vực làm việc trước mỗi ca. Với chị, tuân thủ quy định không chỉ bảo vệ bản thân mà còn bảo đảm an toàn cho đồng nghiệp. Thông điệp “An toàn là trên hết - An toàn để trở về nhà hạnh phúc” cũng là điều chị luôn ghi nhớ khi bắt đầu công việc.

Lao động trên cao luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nếu không thực hiện nghiêm việc bảo hộ.

Theo chị Lã Thị Thúy, Trưởng phòng Kiểm tra nội bộ Công ty, sự quan tâm của Ban Giám đốc, vai trò kết nối của công đoàn và ý thức kỷ luật của người lao động là những thuận lợi trong xây dựng văn hóa an toàn. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất vẫn là thay đổi thói quen chủ quan của một số công nhân. Do tâm lý cho rằng những thao tác thiếu an toàn không gây ảnh hưởng đáng kể hoặc muốn đẩy nhanh tiến độ để kịp định mức sản lượng, một số người vẫn có lúc bỏ qua các quy trình an toàn. Để khắc phục, Công ty duy trì việc thực hiện 5S, tổ chức đào tạo, tái đào tạo và áp dụng cơ chế thưởng, phạt minh bạch. Ban An toàn lao động họp định kỳ hằng tháng với sự tham gia của Giám đốc và đại diện các bộ phận nhằm nhận diện nguy cơ, yêu cầu khắc phục kịp thời. Người lao động cũng được khuyến khích phản ánh những bất cập, nguy cơ mất an toàn ngay tại vị trí làm việc.

Với hơn 31,4 nghìn công nhân, Công ty trách nhiệm hữu hạn Công nghệ Chính xác Fuyu (Khu công nghiệp Quang Châu) chú trọng chuyển từ “tuân thủ đối phó” sang “tự giác bảo vệ bản thân”. Công ty tổ chức hàng chục đợt diễn tập thực tế cùng các hoạt động tuyên truyền thu hút đông đảo công nhân tham gia.

Đáng chú ý, người lao động được trực tiếp góp ý cải thiện điều kiện làm việc. Thông qua ứng dụng nội bộ, hơn 10 nghìn ý kiến về công thái học được ghi nhận nhằm điều chỉnh tư thế làm việc trên dây chuyền. Kết quả khám sức khỏe cũng được số hóa để công nhân chủ động theo dõi tình trạng thể chất. Ông Nguyễn Văn Vĩ, Chủ tịch Công đoàn công ty nhấn mạnh: “Máy móc dù có tân tiến hay nội quy có khắt khe đến mấy cũng không bằng sự cẩn thận của con người. Khi người lao động cảm nhận được công ty thực sự quan tâm đến sự an toàn của mình, việc tuân thủ quy định sẽ không còn là áp lực mà trở thành thói quen tự giác mỗi ngày”.

Nhân rộng các giải pháp an toàn

Thời gian qua, Sở Nội vụ đã tham mưu, phối hợp triển khai các chỉ đạo của thành phố về an toàn, vệ sinh lao động, trong đó có Chỉ thị số 08/CT-UBND ngày 11/4/2026 và các hoạt động hưởng ứng Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động năm 2026. Trọng tâm là chuyển từ xử lý hậu quả sang chủ động nhận diện, đánh giá và kiểm soát nguy cơ ngay tại nơi làm việc.

Cùng với tuyên truyền, phổ biến pháp luật, Sở phối hợp hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng nội quy, quy trình an toàn; tổ chức huấn luyện gắn với đặc thù từng nhóm lao động, tăng cường thực hành nhận diện nguy cơ; kiểm định, bảo dưỡng máy móc và duy trì tự kiểm tra trước ca làm việc. Hoạt động kiểm tra tập trung vào các lĩnh vực có nguy cơ cao như làm việc trên cao, sử dụng điện, cơ khí, vận hành thiết bị nâng, bảo trì, sửa chữa và làm việc trong không gian hạn chế.

So với năm trước, tai nạn lao động trên địa bàn thành phố đã giảm ở một số chỉ tiêu tuy nhiên vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, nhất là trong thi công xây dựng, làm việc trên cao, sử dụng điện, vận hành máy móc, thiết bị nâng và các công việc có nguy cơ vật rơi, đổ sập, cuốn, kẹp. Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố ghi nhận 100 vụ tai nạn lao động, làm 106 người bị nạn, trong đó có 17 vụ tai nạn chết người, làm 18 người tử vong và 42 người bị thương nặng. Riêng khu vực người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động xảy ra 8 vụ, làm 8 người chết.

Qua điều tra của cơ quan chức năng, tai nạn lao động thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân kết hợp như: Biện pháp kỹ thuật chưa bảo đảm, tổ chức sản xuất và giám sát thiếu chặt chẽ, huấn luyện chưa sát thực tế, nhận diện nguy cơ chưa đầy đủ hoặc người lao động không tuân thủ quy trình. Việc nhắc nhở người lao động sử dụng phương tiện bảo hộ và tuân thủ quy định là cần thiết, nhưng không thể thay thế trách nhiệm của doanh nghiệp trong bảo đảm máy móc có cơ cấu bảo vệ, quy trình phù hợp và điều kiện làm việc an toàn.

Theo ông Trần Văn Hà, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, thách thức lớn nhất trong xây dựng văn hóa an toàn lao động hiện nay là biến kiến thức được huấn luyện thành thói quen làm việc an toàn, tự giác và bền vững. Tâm lý chủ quan, làm việc theo thói quen, muốn thao tác nhanh, ngại sử dụng phương tiện bảo hộ cùng áp lực tiến độ, sản lượng có thể khiến người lao động bỏ qua các bước an toàn. Thiết bị hiện đại giúp giảm rủi ro nhưng không thể thay thế quy trình vận hành đúng và sự giám sát của người quản lý.

Thực tế, trên địa bàn thành phố đã có nhiều mô hình thiết thực trong công tác an toàn, vệ sinh lao động. Tại Công ty cổ phần Bao bì công nghệ Thuận Phát (phường Ninh Xá), doanh nghiệp xây dựng quy trình an toàn theo từng vị trí, sử dụng cơ chế khóa liên động ở công đoạn nguy hiểm, huấn luyện tại dây chuyền, kiểm tra định kỳ và đột xuất, đồng thời tiếp nhận phản ánh nhanh để xử lý nguy cơ phát sinh ngay trong ca làm việc. Hay Công ty trách nhiệm hữu hạn Risesun New Material Việt Nam (xã Xuân Cẩm) đẩy mạnh tự động hóa, kiểm soát bụi, khí thải, tiếng ồn, nhiệt độ và cảnh báo trực quan tại hiện trường…

Từ những mô hình này, Sở Nội vụ khuyến khích doanh nghiệp nhân rộng các giải pháp phù hợp như kiểm tra an toàn đầu ca, xây dựng bảng kiểm thiết bị, duy trì cơ chế báo cáo nguy cơ, bảo dưỡng định kỳ và tăng cường giám sát tại chỗ. Khi mỗi người lao động tự giác tuân thủ, mỗi doanh nghiệp chủ động kiểm soát rủi ro, an toàn lao động sẽ trở thành nền tảng cho sự phát triển bền vững.

Bắc Ninh: Ứng dụng công nghệ bảo đảm an toàn lao động

BẮC NINH - Trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới công nghệ diễn ra mạnh mẽ, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh không chỉ xem đây là giải pháp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn là “chìa khóa” xây dựng môi trường làm việc an toàn. Từ đó, tạo thêm “lá chắn” giúp giảm thiểu rủi ro nghề nghiệp, bảo vệ sức khỏe người lao động. 

Bắc Ninh: Xây dựng văn hóa an toàn lao động trong doanh nghiệp

BẮC NINH - Không ít vụ tai nạn lao động xảy ra cho thấy, ranh giới giữa an toàn và rủi ro trong sản xuất đôi khi chỉ là một thao tác chủ quan, một lần lơ là khi vận hành máy móc. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng văn hóa an toàn không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn trở thành tiêu chí cốt lõi để doanh nghiệp phát triển bền vững.