Thành viên Ban chỉ đạo công tác gia đình tỉnh thăm hỏi, động viên nạn nhân bị BLGĐ. Ảnh tư liệu.

Ông đánh giá thế nào về tình trạng BLGĐ trên địa bàn tỉnh những năm gần đây?

Bắc Giang từng nổi lên một số vụ BLGĐ được dư luận quan tâm. Vấn đề này không còn đơn thuần là bạo lực mà biểu hiện của sự xuống cấp đạo đức nhân cách, nhân phẩm. Một số vụ BLGĐ để lại hậu quả nghiêm trọng, bị dư luận lên án mạnh mẽ như vụ chồng hành hạ dã man vợ tại xã Lục Sơn (Lục Nam), phường Mỹ Độ (TP Bắc Giang), xã Lương Phong (Hiệp Hòa), thậm chí đã xảy ra trường hợp chồng giết vợ tại thị trấn Thanh Sơn (Sơn Động)... 

Hằng năm, ngành văn hóa tỉnh có nhiều hoạt động hỗ trợ công tác phòng, chống BLGĐ, xin ông đánh giá một số kết quả đạt được?

Từ năm 2008, khi Luật Phòng, chống BLGĐ có hiệu lực, tỉnh Bắc Giang đã có nhiều nỗ lực đưa Luật vào cuộc sống với nhiều hoạt động như thông tin, tuyên truyền, tư vấn, giúp đỡ, bảo vệ nạn nhân. Nhận thức về BLGĐ trong các cấp chính quyền đã thay đổi tích cực. Ban chỉ đạo công tác gia đình được thành lập từ cấp tỉnh đến 100% xã, phường, thị trấn; cả tỉnh có gần 1 nghìn CLB phòng, chống BLGĐ với hơn 20 nghìn hội viên. Ngành văn hóa tỉnh đã phát miễn phí hàng chục nghìn tài liệu tuyên truyền, hướng dẫn, tổ chức hàng chục lớp tập huấn kỹ năng hòa giải, ứng xử, xử lý tình huống và các hội thi phòng, chống BLGĐ cho các CLB. Đáng mừng là số vụ BLGĐ của tỉnh giảm dần qua các năm, nếu năm 2010 xảy ra 1.062 vụ thì năm 2016 giảm xuống còn 332 vụ. Tuy nhiên, con số trên mới chỉ là bề nổi của tảng băng chìm, còn rất nhiều vụ BLGĐ chưa được phát hiện xử lý, BLGĐ vẫn đang âm ỉ và có thể bùng lên bất cứ lúc nào. 

Những khó khăn trong phòng, chống BLGĐ là gì thưa ông?

Đa phần nạn nhân (chủ yếu phụ nữ) vì tâm lý mặc cảm, e ngại, cam chịu nên che giấu hành vi bạo lực của chồng. Cũng có người sợ bị chồng phạt, ảnh hưởng đến kinh tế, đời sống sau này nên không dám tìm sự giúp đỡ từ cơ quan chức năng, điều này tạo điều kiện cho BLGĐ phức tạp hơn. Nạn nhân không yêu cầu, cơ quan chức năng cũng khó có cơ sở để vào cuộc và điều này dẫn đến số vụ BLGĐ bị xử lý còn thấp so với thực tế. Về phía cộng đồng, ngoài không biết cách can thiệp vẫn còn một bộ phận cho rằng đó là việc riêng của hàng xóm và sợ liên lụy, trả thù nên không hỗ trợ cũng như báo tin. Ngoài ra, khó khăn nữa là nhận thức của một bộ phận cán bộ về công tác phòng, chống BLGĐ chưa đầy đủ, nhiều nơi chưa quan tâm công tác này. Nhiều nạn nhân bị BLGĐ chưa nhận được sự chia sẻ, trợ giúp, tư vấn, can thiệp kịp thời từ cơ quan chức năng. Nam giới là đối tượng chủ yếu gây ra BLGĐ nhưng lại rất ít người tham gia hoạt động tuyên truyền, giáo dục, sinh hoạt các CLB. Việc thống kê, báo cáo số vụ BLGĐ của các địa phương chưa được quan tâm.

Theo ông, nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng này?

Không chỉ phụ nữ mà nhiều "đấng mày râu" cũng bị bạo hành, điển hình nhất là những người bị phụ thuộc về tài chính. Nguyên nhân do trình độ nhận thức của một bộ phận người dân còn thấp, có người hay uống rượu say, thích chơi cờ bạc, ngoại tình... Tuy nhiên, nguyên nhân chính của BLGĐ là bất bình đẳng giới, thói gia trưởng, ích kỷ, trọng nam khinh nữ vẫn ăn sâu trong tâm thức của nhiều người. 

Một tiết mục tại Hội thi Các CLB phòng, chống BLGĐ do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức.

Vậy theo ông, đâu là giải pháp chính trong phòng, chống BLGĐ hiện nay? 

BLGĐ có thể dưới các hình thức về thể chất, tinh thần, kinh tế và cả tình dục, cho dù dưới bất cứ hình thức nào cũng để lại hậu quả hết sức nghiêm trọng, tổn hại đến sức khỏe, danh dự và là nguyên nhân không nhỏ dẫn đến đổ vỡ hôn nhân. Chúng ta cần lấy phòng ngừa là chính, do đó phải chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục, tư vấn, hoà giải phù hợp với truyền thống văn hoá, phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Biện pháp hữu hiệu để gìn giữ hạnh phúc gia đình cần xuất phát từ chính mỗi người, biết khéo léo tự hóa giải mâu thuẫn. Do vậy, tới đây ngành sẽ tập trung hơn cho việc tập huấn, hỗ trợ, hướng dẫn kỹ năng hoạt động cho các CLB phòng, chống BLGĐ. Việc tuyên truyền muốn đạt hiệu quả cao cần xuất phát từ hai phía vợ - chồng, trong đó cần đưa người đàn ông làm hạt nhân, nhất là đối tượng có nguy cơ cao gây ra BLGĐ như nghiện ngập ma túy, cờ bạc, rượu chè. Đối với những vụ việc nghiêm trọng cần phải nhanh chóng điều tra, xử lý thật nghiêm khắc, đủ tính răn đe. 

Từng nhiều năm gắn bó với công tác quản lý Nhà nước về lĩnh vực gia đình, ông muốn gửi gắm điều gì đến mọi người nhân Ngày Gia đình Việt Nam năm nay?

Gia đình là chốn bình yên nhất của mỗi người nên mỗi cá nhân hãy tự biết trân quý những gì mình đang có, từ đó sẽ biết bảo vệ, vun đắp hạnh phúc tổ ấm của mình. Hạnh phúc phải đến từ hai phía, dó đó vợ chồng cần sự cảm thông, chia sẻ lẫn nhau, lòng vị tha, thủy chung là gốc rễ để xây dựng mái ấm gia đình.

Xin cảm ơn ông!

Nguyễn Hưởng