Phát huy vai trò cộng đồng

Với đồng bào dân tộc ở thôn Biểng, xã An Lạc, những cánh rừng tự nhiên không chỉ là nguồn sinh thủy, cung cấp lâm sản phụ mà còn gắn bó mật thiết với đời sống của bao thế hệ. Bởi vậy, giữ rừng đã trở thành trách nhiệm chung của cộng đồng. Từ chỗ chủ yếu trông chờ vào lực lượng chức năng, người dân trong thôn đã chủ động tham gia tuần tra, giám sát, kịp thời phát hiện, thông báo các hành vi xâm hại tài nguyên rừng. Tại đây, vai trò của cộng đồng trong bảo vệ rừng ngày càng được phát huy. Toàn xã có hơn 11.932 ha đất có rừng, tỷ lệ che phủ đạt 82%. Hiện xã có 8 tổ bảo vệ rừng cộng đồng nhận khoán bảo vệ 2.395 ha rừng tự nhiên đặc dụng thuộc Ban Quản lý bảo tồn Tây Yên Tử. Địa hình đồi núi hiểm trở, gây không ít khó khăn cho công tác tuần tra, kiểm soát.

Lãnh đạo Chi cục Kiểm lâm Bắc Ninh kiểm tra công tác giao khoán bảo vệ rừng tại xã Kiên Lao.

Trước thực tế đó, các tổ bảo vệ rừng cộng đồng phát huy vai trò trách nhiệm, tích cực tìm tòi đưa ra nhiều giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý rừng. Mới đây, các tổ tự nguyện đóng góp hơn 34 triệu đồng mua thiết bị bay không người lái (flycam) phục vụ tuần tra, giám sát rừng Khe Rỗ. Anh Vũ Ngọc Huân, Tổ trưởng Tổ bảo vệ rừng cộng đồng thôn Biểng cho biết, trước đây, khu vực này từng xảy ra tình trạng người ngoài vào khai thác gỗ, mang lửa vào rừng. Để ngăn chặn, tổ phân công các thành viên thường xuyên tuần tra, nhất là vào sáng sớm, chiều tối và ngày nghỉ; tăng cường tuyên truyền, vận động người dân không chặt phá rừng, khai thác lâm sản trái phép.

Theo anh Huân, mỗi chuyến tuần tra có khi kéo dài 10 - 12 giờ đi bộ. Vì thế, việc ứng dụng flycam đã giúp quan sát nhanh những khu vực xa, khó tiếp cận, phát hiện dấu hiệu bất thường, nguy cơ cháy rừng hoặc xâm hại tài nguyên rừng, giảm thời gian và công sức tuần tra. Hiện nay, xã An Lạc giao công tác bảo vệ 699,6 ha rừng sản xuất là rừng tự nhiên cho 126 hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư. Nhờ tăng cường phối hợp giữa các lực lượng, trong mùa khô năm 2025 - 2026, trên địa bàn không xảy ra cháy rừng tự nhiên.

Không riêng An Lạc, các tổ bảo vệ rừng cộng đồng tại thôn Náng, Mậu (xã Tây Yên Tử), Đồng Vành (xã Lục Sơn) cũng chủ động mua flycam phục vụ tuần tra, giám sát. Những cách làm này cho thấy khi người dân được giao trách nhiệm cụ thể, đồng thời được hưởng lợi từ chính sách bảo vệ rừng thì ý thức và tinh thần tự giác giữ rừng được nâng lên.

Nâng cao hiệu quả giao khoán bảo vệ rừng

Năm 2026, thành phố Bắc Ninh được giao chỉ tiêu khoán bảo vệ 40 nghìn ha rừng. Đến tháng 9, diện tích đã thực hiện giao khoán bảo vệ đạt gần 33 nghìn ha, bằng 82% kế hoạch. Tuy nhiên, hiện nay ở một số địa phương vẫn còn diện tích rừng chưa giao, chưa cho thuê.

Thực hiện chỉ đạo của thành phố về tăng cường quản lý, bảo vệ, phát triển rừng, từ đầu năm đến nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường đôn đốc các địa phương đẩy nhanh tiến độ rà soát, thống kê diện tích rừng, đất lâm nghiệp chưa giao, chưa cho thuê. Theo Phòng Quản lý bảo vệ rừng và Bảo tồn thiên nhiên (Chi cục Kiểm lâm Bắc Ninh), đến nay đã có 69/69 xã, phường có rừng hoàn thành rà soát, gửi báo cáo về cơ quan chuyên môn. Tiêu biểu như xã Dương Hưu, qua rà soát xác định còn khoảng 200 ha rừng tự nhiên thuộc quy hoạch rừng sản xuất chưa được giao, cho thuê, tập trung ở các thôn Hạ, Thán và Bản; xã Đại Sơn còn 55 ha rừng tự nhiên tại thôn Non Tá; phường Tam Sơn còn 0,86 ha rừng trồng thuộc quy hoạch rừng phòng hộ tại khu vực Xóm Núi.

Theo ngành chuyên môn và các địa phương, quá trình giao rừng, cho thuê rừng vẫn gặp khó khăn bởi một số diện tích do các công ty lâm nghiệp, lâm trường trước đây bàn giao về địa phương còn xảy ra tranh chấp, lấn chiếm, ranh giới chưa rõ ràng hoặc diện tích nhỏ lẻ, phân tán. Thêm nữa, địa hình tại các khu vực này rất phức tạp gây khó khăn cho việc đo đạc, xác định hiện trạng, hoàn thiện hồ sơ. Một số quy định về lâm nghiệp và đất đai chưa đồng bộ cũng ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện. Khắc phục vướng mắc trên, theo đồng chí Phí Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, ngành đang khẩn trương phối hợp với các địa phương rà soát, đối chiếu dữ liệu lâm nghiệp, địa chính và quy hoạch; kiểm tra thực địa, xác định nguồn gốc, ranh giới, loại rừng và đối tượng được giao. Đối với diện tích còn tranh chấp, lấn chiếm hoặc chưa rõ nguồn gốc, cần tập trung xác minh, giải quyết trước khi giao rừng, cho thuê rừng; đồng thời quản lý chặt diện tích chưa giao, không để phát sinh vi phạm.

Sở Nông nghiệp và Môi trường phân công bộ phận đầu mối tiếp nhận, thẩm định hồ sơ, kiểm tra thực địa, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch giao rừng, cho thuê rừng đối với diện tích đủ điều kiện. Hướng dẫn chính quyền cấp xã thực hiện các thủ tục theo thẩm quyền, bàn giao ranh giới, mốc giới ngoài thực địa, cập nhật hồ sơ quản lý theo quy định.

Cùng với hoàn thiện hồ sơ giao rừng, thành phố tiếp tục quan tâm thực hiện chính sách hỗ trợ bảo vệ rừng. Hiện mức hỗ trợ được áp dụng từ 1 đến 1,2 triệu đồng/ha/năm, cao hơn so với trước. Đây là nguồn hỗ trợ thiết thực, góp phần động viên, khuyến khích người dân, các tổ chức gắn bó, bảo vệ tài nguyên rừng. Thời gian tới, các địa phương tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giao rừng, cho thuê rừng, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu giao khoán bảo vệ rừng năm 2026. Quan tâm củng cố hoạt động của các tổ bảo vệ rừng cộng đồng, tăng cường ứng dụng công nghệ trong giám sát, bảo vệ và phát triển rừng bền vững. Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các địa phương tiếp tục rà soát, khen thưởng, nhân rộng các mô hình tiêu biểu làm tốt công tác giao khoán bảo vệ rừng.

Tổ bảo vệ rừng ở xã An Lạc tự trang bị flycam để hỗ trợ giám sát rừng Khe Rỗ

BẮC NINH - 8 tổ bảo vệ rừng cộng đồng ở xã An Lạc (tỉnh Bắc Ninh) đã tự nguyện góp kinh phí mua thiết bị bay không người lái (flycam), hỗ trợ công tác tuần tra, giám sát, bảo vệ rừng Khe Rỗ.

Bắc Ninh chủ động bảo vệ rừng trước cao điểm nắng nóng

BẮC NINH - Nắng nóng kéo dài ngay từ đầu hè khiến nguy cơ cháy rừng trên địa bàn tỉnh tăng cao. Trước diễn biến thời tiết cực đoan, lực lượng kiểm lâm, chính quyền địa phương cùng các chủ rừng đồng loạt triển khai nhiều giải pháp nhằm chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng.

Ứng dụng công nghệ số trong quản lý, chăm sóc và bảo vệ rừng

BẮC NINH - Ngày 20/5, Cục Tài chính (Bộ Quốc phòng) phối hợp với Quân khu 1, Trường bắn Quốc gia khu vực 1 tổ chức hội nghị tập huấn công tác quản lý, chăm sóc, bảo vệ và phát triển rừng.