Bắc Ninh: Tạo nguồn học sinh giỏi từ các trường trung học cơ sở trọng điểm
BẮC NINH - Thực hiện Đề án “Nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn các trường trung học phổ thông chuyên và trung học cơ sở trọng điểm giai đoạn 2026-2030”, ngành Giáo dục Bắc Ninh đang triển khai nhiều giải pháp tích cực nhằm tạo nguồn tuyển liên thông chất lượng cao ngay từ đầu cấp trung học cơ sở.
Giữ trường trọng điểm để nâng chất lượng mũi nhọn
Trong quá trình sáp nhập trường học vừa qua, ngành Giáo dục Bắc Ninh đã tham mưu lãnh đạo thành phố giữ nguyên, không sáp nhập các trường trung học cơ sở trọng điểm với trường cùng cấp trên địa bàn. Chủ trương này nhằm thực hiện mục tiêu Đề án được UBND tỉnh (nay là thành phố Bắc Ninh) phê duyệt theo Quyết định số 652, ngày 28/4/2026. Đây là hướng đi quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn, tạo nguồn tuyển liên thông chất lượng cao ngay từ cấp trung học cơ sở.
![]() |
|
Giáo viên hướng dẫn học sinh lớp chất lượng cao giải bài tập Toán tại Trường Trung học cơ sở Đồi Ngô (phường Lục Nam). |
Đồng chí Bạch Đăng Khoa, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: “Thành phố hiện có 18 trường trung học cơ sở trọng điểm, trong đó 10 trường có 100% số lớp là lớp chất lượng cao; 8 trường có hai loại hình lớp đại trà và lớp chất lượng cao. Tổng số học sinh theo học các lớp chất lượng cao tại 18 trường này là hơn 10 nghìn em”.
Cùng với việc duy trì mô hình trường trọng điểm, các chính sách đặc thù của thành phố đã tạo điều kiện nâng cao chất lượng đào tạo. Theo Nghị quyết số 98 của HĐND tỉnh, nay là thành phố Bắc Ninh, có hiệu lực từ tháng 1/2026, giáo viên và học sinh các trường trọng điểm và lớp chất lượng cao được thụ hưởng nhiều chính sách ưu tiên, bắt đầu từ năm học 2025-2026. Công tác tuyển sinh vào các trường này được thực hiện theo quy định thống nhất của UBND thành phố.
Sau sắp xếp, sáp nhập trường học, Bắc Ninh đã hình thành nhiều cơ sở giáo dục quy mô lớn, đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả tổ chức dạy học và sử dụng nguồn lực. Trong bối cảnh đó, việc phân định rõ mục tiêu, nhiệm vụ từng loại hình trường tiếp tục được chú trọng.
Trường trung học cơ sở đại trà thực hiện nhiệm vụ giáo dục toàn diện; trường trung học cơ sở trọng điểm tập trung nâng cao chất lượng đào tạo, phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng lực nổi trội; các trường trung học phổ thông chuyên giữ vai trò nòng cốt trong đào tạo học sinh giỏi ở trình độ cao. Theo Quyết định số 652, Bắc Ninh sẽ xây dựng 2 trường trung học phổ thông chuyên và 18 trường trung học cơ sở trọng điểm trở thành những mô hình tiêu biểu của giáo dục thành phố.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều trường trung học cơ sở trọng điểm đã tham mưu cấp trên phương án tuyển sinh phù hợp. Theo thầy giáo Nguyễn Công Đoàn, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Thân Nhân Trung (phường Việt Yên), từ năm học 2026-2027, nhà trường chỉ tuyển sinh học sinh các lớp chất lượng cao. Theo lộ trình thì sau 3 năm học nữa, trường chỉ còn loại hình lớp chất lượng cao.
Ngành Giáo dục Bắc Ninh đặt mục tiêu trong những năm tới, mỗi năm ít nhất 70% học sinh các trường trọng điểm hoàn thành chương trình trung học cơ sở dự thi vào 2 trường trung học phổ thông chuyên; bình quân ít nhất 15% học sinh trúng tuyển vào các lớp chuyên của hai trường. Những chỉ tiêu này đòi hỏi các cơ sở giáo dục không chỉ chú trọng kết quả thi tuyển mà phải nâng cao chất lượng dạy học một cách thực chất và bền vững.
Mở rộng cơ hội phát hiện nhân tố mới
Một yêu cầu đặt ra trong quá trình nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn là không để việc phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi chỉ giới hạn trong các trường trọng điểm. Thực tế cho thấy, do nhiều nguyên nhân, nhất là khoảng cách địa lý và điều kiện tuyển sinh, một số trường trung học cơ sở trọng điểm chưa thu hút được hết học sinh có năng lực nổi bật tại địa bàn các huyện, thị xã, thành phố trước đây. Trong khi đó, nếu được phát hiện và bồi dưỡng kịp thời, các em có thể trở thành những nhân tố tích cực trong các đội tuyển học sinh giỏi.
![]() |
|
Giờ Giáo dục thể chất của học sinh Trường Trung học cơ sở Từ Sơn (phường Đồng Nguyên). |
Đã có những học sinh địa bàn miền núi không học trường chuyên nhưng vẫn đạt thành tích cao trong học tập. Điển hình như năm học 2025-2026, em Nông Đức Quân lớp 12, Trường Trung học phổ thông Sơn Động số 1 đã lọt vào đội tuyển dự thi học sinh giỏi quốc gia và đoạt giải Nhì môn Tin học. Kết quả này cho thấy, học sinh giỏi có thể xuất hiện ở nhiều địa bàn, đồng thời, khẳng định ý nghĩa của việc mở rộng cơ hội tiếp cận các chương trình bồi dưỡng chất lượng cao cho học sinh.
| Để có nguồn tuyển liên thông chất lượng cao, ngành Giáo dục Bắc Ninh đặt mục tiêu trong những năm tới, mỗi năm ít nhất 70% học sinh các trường trọng điểm hoàn thành chương trình trung học cơ sở dự thi vào 2 trường trung học phổ thông chuyên; bình quân ít nhất 15% học sinh trúng tuyển vào các lớp chuyên của hai trường. |
Để kịp thời phát hiện nhân tố điển hình từ các trường đại trà, năm học 2026-2027, Sở Giáo dục và Đào tạo xây dựng chương trình chuyển giao chuyên đề bồi dưỡng học sinh giỏi liên thông chất lượng cao theo hàng dọc từ cấp trung học cơ sở đến cấp trung học phổ thông.
Theo kế hoạch, từ ngày 15/10 đến 13/11/2026, 18 trường trọng điểm tổ chức chuyển giao các chuyên đề thuộc 9 môn học gồm: Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Tiếng Anh và Tin học; mỗi môn có 2 chuyên đề bồi dưỡng học sinh giỏi cấp thành phố năm học 2026-2027. Các trường có trách nhiệm chuyển giao chuyên đề cho giáo viên các trường đại trà cùng cấp trên địa bàn huyện, thị xã, thành phố trước đây.
Điểm đáng chú ý của hoạt động này là tạo cơ hội để giáo viên các trường đại trà tiếp cận phương pháp, nội dung bồi dưỡng học sinh giỏi, đồng thời tăng cường trao đổi chuyên môn giữa các đơn vị. Qua đó, kiến thức và kinh nghiệm được lan tỏa đến cơ sở, góp phần nâng cao chất lượng dạy học, giúp giáo viên nhận diện sớm những học sinh có năng lực nổi trội để định hướng bồi dưỡng phù hợp.
Thầy giáo Nguyễn Ngọc Đức, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Nguyễn Cao (phường Phương Liễu) đánh giá, đây là cách làm thiết thực, tạo điều kiện cho giáo viên các trường đại trà giao lưu, học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp ở trường trọng điểm và vận dụng vào thực tiễn giảng dạy. Thông qua những chuyên đề mới, cách tiếp cận sáng tạo, các trường có thêm cơ hội phát hiện học sinh có năng lực, từ đó định hướng lựa chọn môn học, môi trường học tập phù hợp.
Không chỉ giáo viên trường đại trà được hưởng lợi từ hoạt động chuyển giao chuyên đề, đội ngũ giáo viên trường trọng điểm cũng có cơ hội trao đổi, bổ sung kinh nghiệm thực tiễn. Cô giáo Thân Thị Yến, giáo viên Tiếng Anh, Trường Trung học sơ sở Đồi Ngô (phường Lục Nam) cho rằng, quá trình chuyển giao giúp giáo viên ở cả hai loại hình trường học hỏi lẫn nhau. Do đó, cô Yến mong muốn hoạt động này được tổ chức định kỳ, trở thành nền nếp sinh hoạt chuyên môn của ngành.
Cùng với đó, Sở Giáo dục và Đào tạo giao hai trường trung học phổ thông chuyên của thành phố Bắc Ninh tăng cường tham gia sinh hoạt chuyên môn, bồi dưỡng học sinh giỏi cùng các trường trung học cơ sở trọng điểm theo định kỳ; tổ chức giao lưu học sinh giỏi nhằm sớm phát hiện, tuyển chọn học sinh có tiềm năng, tạo nguồn cho các đội tuyển dự thi chọn học sinh giỏi quốc gia. Qua đó, hạn chế tình trạng bỏ sót nhân tố tiềm năng, tạo điều kiện để học sinh ở nhiều địa bàn được tiếp cận cơ hội phát triển năng lực.
Từ giữ vững mô hình trường trọng điểm, xây dựng chương trình bồi dưỡng liên thông đến chuyển giao chuyên đề và tăng cường phối hợp giữa các cấp học, ngành Giáo dục Bắc Ninh đang từng bước hoàn thiện các điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn. Đây là cơ sở nâng cao chất lượng học sinh giỏi cấp tỉnh, quốc gia và quốc tế, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn của Bắc Ninh trong giai đoạn mới.
Bắc Ninh


















Ý kiến bạn đọc (0)