Bắc Ninh trực thuộc Trung ương: Hình thành cực tăng trưởng công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và liên kết vùng

Hướng tới thành phố trực thuộc Trung ương

Thứ 4: 21:43 ngày 12/08/2026

Việc thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương được kỳ vọng không chỉ tạo bước chuyển về mô hình quản trị, mà còn hình thành một cực tăng trưởng mới dựa trên công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và liên kết vùng.

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 12/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận về việc thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương.

Toàn cảnh phiên họp ngày 12/8.

Các đại biểu Quốc hội thống nhất cao về sự cần thiết thành lập thành phố Bắc Ninh, cho rằng đây không đơn thuần là thay đổi đơn vị hành chính mà mở ra không gian phát triển mới, nâng cao năng lực quản trị, thu hút nguồn lực chất lượng cao và tạo động lực tăng trưởng cho vùng phía Bắc.

Theo hồ sơ Chính phủ trình Quốc hội, Bắc Ninh đáp ứng đầy đủ 5/5 điều kiện và 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương. Đề án đã được lấy ý kiến cử tri, Hội đồng nhân dân tỉnh với tỷ lệ tán thành cao và bảo đảm các quy trình, thủ tục theo quy định.

Các đại biểu kỳ vọng khi vận hành theo mô hình chính quyền đô thị, Bắc Ninh sẽ có điều kiện quản trị không gian phát triển quy mô lớn hiệu quả hơn, tăng cường liên kết vùng và thu hút các nhà đầu tư chiến lược. Tuy nhiên, quá trình phát triển cần bảo đảm hài hòa giữa các khu vực, tránh tập trung nguồn lực vào một số cực tăng trưởng trong khi những địa bàn còn khó khăn bị bỏ lại phía sau.

Từ thu hút đầu tư sang làm chủ công nghệ

Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, đoàn Ninh Bình, đề nghị có cơ chế tài chính điều tiết nguồn thu từ những khu vực phát triển mạnh để đầu tư hạ tầng, an sinh xã hội cho các địa bàn khó khăn.

Một yêu cầu khác được đặc biệt nhấn mạnh là cân bằng giữa đô thị hóa, công nghiệp hóa với bảo tồn hệ thống di sản và không gian văn hóa Kinh Bắc.

Các đại biểu tham dự phiên họp.

Bắc Ninh có mật độ công nghiệp và làng nghề lớn, trong khi sở hữu hệ thống di sản, di tích lịch sử - văn hóa và bản sắc Kinh Bắc đặc sắc. Do đó, phát triển các khu công nghiệp, khu kinh tế và đô thị mới phải đi cùng quản lý chặt quy hoạch, trật tự xây dựng, kiểm soát môi trường và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.

Đánh giá Bắc Ninh là trung tâm công nghiệp, công nghệ cao, có lợi thế thu hút đầu tư và kết nối quốc tế, đại biểu Nguyễn Đặng Ân, đoàn Lạng Sơn, cho rằng thành phố cần xác định rõ sứ mệnh trong tổng thể liên kết vùng phía Bắc.

Theo đại biểu, Bắc Ninh cần chuyển từ lợi thế thu hút đầu tư công nghiệp công nghệ cao sang nâng cao năng lực làm chủ công nghệ, tăng tỷ lệ nội địa hóa, phát triển doanh nghiệp trong nước và nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời phát huy văn hóa Kinh Bắc như một nguồn lực nội sinh.

Trên nền tảng đó, cần thúc đẩy trục liên kết Lạng Sơn - Bắc Ninh - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Liên kết vùng không chỉ dừng ở kết nối giao thông mà phải mở rộng sang hạ tầng số, dữ liệu logistics, chuỗi cung ứng và đào tạo nhân lực.

Cơ chế điều phối liên tỉnh hiệu quả được kỳ vọng góp phần giảm chi phí logistics, nâng sức cạnh tranh của toàn vùng, đồng thời giúp Bắc Ninh trở thành cực tăng trưởng có khả năng dẫn dắt và lan tỏa sang các địa phương lân cận.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt, đoàn Đắk Lắk, đánh giá cao định hướng xây dựng thành phố Bắc Ninh theo hướng xanh, thông minh, hiện đại, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và công nghiệp công nghệ cao làm động lực.

Theo đại biểu, giá trị của việc thành lập thành phố không nằm ở việc hình thành thêm một đơn vị hành chính mà phải tạo ra một cực tăng trưởng có sức lan tỏa, gắn kết với những địa phương có tiềm năng nhưng còn hạn chế về hạ tầng, công nghệ và thị trường.

Quản trị hiện đại, không làm tăng chi phí cho người dân và doanh nghiệp

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa, đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi.

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa, đoàn Quảng Ngãi, cho rằng việc thành lập thành phố Bắc Ninh đánh dấu bước chuyển mang tính chiến lược về thể chế, năng lực quản trị và chất lượng sống của người dân; đồng thời góp phần hình thành cực tăng trưởng có sức dẫn dắt cùng Hà Nội, Hải Phòng và các địa phương trong vùng Đồng bằng sông Hồng.

Bắc Ninh cần chuyển mạnh sang quản trị đô thị hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, ứng dụng các phương thức quản trị dựa trên kết quả và các công cụ đo lường để đánh giá thực chất hiệu quả hoạt động của bộ máy.

Các đại biểu đồng thời lưu ý quá trình chuyển đổi không được làm tăng thủ tục, chi phí cho người dân và doanh nghiệp; hoạt động dịch vụ công phải được duy trì liên tục, không để xảy ra xáo trộn.

Đại biểu Trần Thị Vân, đoàn Bắc Ninh, nhận định việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không phải là đích đến mà là điểm khởi đầu cho một giai đoạn phát triển với yêu cầu, chuẩn mực và trách nhiệm cao hơn.

Đại biểu Trần Thị Vân, đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh.

Bắc Ninh sẽ phải giải quyết đồng thời nhiều bài toán từ quy hoạch không gian phát triển, bảo vệ môi trường, nâng tỷ lệ nội địa hóa, tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất và cung ứng, nâng cao chất lượng sống đến bảo tồn văn hóa và xây dựng nền hành chính hiện đại.

Phát biểu tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương không chỉ là nâng cấp đơn vị hành chính và chuyển đổi mô hình quản trị, mà còn là chiến lược tái cấu trúc không gian phát triển, hướng tới hình thành cực tăng trưởng mới của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Chính phủ sẽ tiếp thu các ý kiến của đại biểu Quốc hội, trong đó tập trung chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường, lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng chủ yếu; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và nghiên cứu cơ chế, chính sách đặc thù cho thành phố.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ phối hợp với Chính phủ và các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn chỉnh dự thảo nghị quyết để trình Quốc hội biểu quyết tại Kỳ họp này.