Sáng 2/11, tiếp tục chương trình làm việc tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác trình Quốc hội chỉnh lý ngày 1/11/2026 cho thấy nhiều nội dung đã được sửa đổi, bổ sung sau khi tiếp thu ý kiến thẩm tra và ý kiến đại biểu Quốc hội.

Các thay đổi tập trung vào điều kiện hiến mô, bộ phận cơ thể người; quyền của người đăng ký hiến và người đại diện; phạm vi hoạt động được phép vì mục đích thương mại; cũng như các biện pháp bảo đảm tính tự nguyện, minh bạch và an toàn trong hoạt động hiến, ghép.

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là quy định về độ tuổi đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác.

Nếu như dự thảo ngày 3/10 còn quy định việc đăng ký hiến đối với người dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của người đại diện, thì phương án chỉnh lý ngày 1/11 đã bỏ nội dung này.

Theo đó, chỉ người từ đủ 18 tuổi trở lên mới được đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác. Người dưới 18 tuổi không còn thuộc nhóm được đăng ký hiến.

Tuy nhiên, việc không được đăng ký hiến không có nghĩa người dưới 18 tuổi hoàn toàn không được hiến mô khi còn sống.

Phương án chỉnh lý vẫn cho phép người dưới 18 tuổi hiến mô tái sinh, nhưng chỉ trong những trường hợp đặc biệt và phải đáp ứng các điều kiện chặt chẽ.

Cụ thể, người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh, trừ máu và thành phần máu, cho anh ruột, chị ruột hoặc em ruột. Việc hiến chỉ được thực hiện khi không có người hiến trưởng thành phù hợp và phải có văn bản đồng ý của cha đẻ, mẹ đẻ.

So với dự thảo trước, phạm vi người được nhận mô từ người chưa thành niên đã được thu hẹp. Đặc biệt, phương án chỉnh lý bỏ trường hợp người dưới 15 tuổi được hiến mô tái sinh cho cha, mẹ.

Đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên nhưng chưa đăng ký hiến, dự thảo cũng xác định rõ phạm vi được hiến mô khi còn sống, gồm cha đẻ, mẹ đẻ, anh ruột, chị ruột, em ruột và con ruột.

Cùng với việc thu hẹp các trường hợp được hiến, dự thảo bổ sung những yêu cầu nhằm bảo đảm người hiến thực sự tự nguyện, không bị tác động hoặc gây sức ép từ gia đình.

Người hiến dưới 18 tuổi và cha đẻ, mẹ đẻ của người hiến đều phải được tư vấn độc lập. Cơ sở lấy mô phải thành lập Hội đồng tư vấn gồm các chuyên gia về y tế, pháp luật và tâm lý để đánh giá trường hợp hiến.

Những người tham gia Hội đồng tư vấn không được trực tiếp tham gia lấy hoặc ghép mô của trường hợp đó. Bác sĩ quyết định người hiến có đủ điều kiện cũng phải độc lập với bác sĩ chẩn đoán, chỉ định ghép hoặc tư vấn cho người hiến.

Một nội dung khác được điều chỉnh là bỏ trường hợp lấy mô tái sinh khi cấp cứu và trường hợp hiến mô thuộc bộ phận cơ thể không còn sử dụng được cho chính người đó.

Theo giải trình của Chính phủ, việc bỏ các trường hợp này nhằm tránh nguy cơ bị lợi dụng để lấy mô.

Một nội dung khác được chỉnh lý liên quan việc thực hiện nguyện vọng hiến mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết.

Theo phương án mới, việc đăng ký hiến chỉ thể hiện mong muốn của một người, không có nghĩa việc lấy mô, bộ phận cơ thể người sẽ đương nhiên được thực hiện khi người đó qua đời.

Dự thảo quy định việc lấy bộ phận cơ thể người sau khi chết não hoặc chết tuần hoàn phải có văn bản đồng ý của người đại diện, kể cả khi người hiến đã đăng ký hoặc có văn bản đồng ý hiến từ trước.

Đáng chú ý, thay vì sử dụng khái niệm chung là “thành viên gia đình,” phương án chỉnh lý quy định cụ thể về “người đại diện của người hiến.”

Những người có quyền đồng ý được xác định theo thứ tự ưu tiên, trong phạm vi cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con ruột, anh ruột, chị ruột, ông, bà.

Việc xác định rõ người có quyền đồng ý nhằm tránh tình trạng không biết ai có trách nhiệm đưa ra quyết định khi người hiến đã qua đời, đồng thời bảo đảm việc hiến được thực hiện trên cơ sở tôn trọng nguyện vọng và quyền lợi của người liên quan.

Phương án chỉnh lý cũng làm rõ hai trường hợp hiến sau khi chết não và hiến sau khi chết tuần hoàn. Đây là hai tình trạng được xác định theo những tiêu chuẩn riêng, không phải đồng thời xác định cả chết não và chết tuần hoàn mới được thực hiện hiến.

Bên cạnh đó, thông tin của người đăng ký hiến được bổ sung vào phạm vi phải bảo mật. Dữ liệu đăng ký phải được quản lý, bảo vệ để tránh việc tiết lộ hoặc sử dụng trái phép.

Những điều chỉnh này nhằm làm rõ hơn quá trình từ đăng ký hiến đến thực hiện việc hiến, nhất là trong trường hợp người hiến không còn khả năng trực tiếp bày tỏ ý chí.

Bên cạnh những thay đổi liên quan người hiến, phương án chỉnh lý còn làm rõ các hoạt động được phép kinh doanh và những hành vi bị nghiêm cấm.

Phương án chỉnh lý tiếp tục nghiêm cấm mua bán mô không tái sinh, bộ phận cơ thể người. Việc hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người ngoài các trường hợp được Luật cho phép không được thực hiện vì mục đích thương mại.

Đối với hoạt động hiến, ghép có yếu tố nước ngoài, phương án chỉnh lý bổ sung quy định nghiêm cấm việc đưa, tổ chức hoặc tạo điều kiện cho người nước ngoài vào Việt Nam để hiến, ghép trái quy định pháp luật, bên cạnh quy định đối với việc đưa người Việt Nam ra nước ngoài…

Bệnh viện Tâm Anh triển khai thành công ghép tạng công nghệ cao

Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh ghi dấu trên bản đồ ghép tạng Việt Nam với hai ca ghép thận thành công, đánh dấu sự hoàn thiện năng lực điều trị bệnh thận toàn diện, chuyên sâu theo chuẩn quốc tế.

Ngành ghép tạng với thành tựu phẫu thuật nội soi hỗ trợ ghép gan

Phẫu thuật nội soi hỗ trợ là một Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đem lại nhiều lợi ích cho người bệnh như: giảm đau sau mổ, rút ngắn thời gian nằm viện, hạn chế sẹo mổ và phục hồi chức năng sớm. Phẫu thuật nội soi hỗ trợ ghép gan

Ca phẫu thuật lấy - ghép tạng hồi sinh 6 người

Chàng trai 32 tuổi, chết não do tai nạn giao thông, hiến hai quả thận, giác mạc, tim, gan, trong đó quả tim được chuyển vào TP Hồ Chí Minh (HCM) cứu nam bệnh nhân 20 tuổi.