Kể chuyện di sản, văn hóa

Theo thời gian, ngày càng có nhiều nhà làm phim đến Bắc Ninh để chọn lựa đề tài, bối cảnh xây dựng những bộ phim, dự án điện ảnh, tác phẩm nghệ thuật. Thông thường khi đến Bắc Ninh, các đạo diễn, nhà làm phim không tìm kiếm sự hoành tráng cho những cảnh quay mà tìm một “không gian có câu chuyện”. Và ở vùng đất Kinh Bắc, mỗi ngôi đình, chùa, bến nước, làng nghề… đều mang trong mình một lớp trầm tích văn hóa để kể những câu chuyện dài.

Đoàn làm phim Tết ghi hình tại chùa Bổ Đà.

Bộ phim “Vườn tình yêu” (Prem Ki Surdhara - Love Garden) của Ấn Độ vừa giành giải thưởng xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Quốc tế Haryana lần thứ 8 (diễn ra từ ngày 25 - 28/3/2026 tại thành phố Kurukshetra, Ấn Độ). Trong phim, nhân vật nữ chính đau đáu tìm về quê hương của quan họ nhờ những giấc mơ và câu chuyện về người mẹ đã mất. Tác phẩm gây ấn tượng nhờ cách tiếp cận giàu bản sắc khi khai thác dân ca quan họ - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh.

Phim lấy cảm hứng về cuộc đời và những cống hiến của một người con quê hương Kinh Bắc - Giáo sư, Tiến sĩ danh dự, nghệ sĩ Chu Bảo Quế, Phó Tổng Thư ký Liên hiệp Các hội UNESCO Việt Nam. Nhiều năm qua, ông đã dành trọn tâm huyết cho việc nghiên cứu, bảo tồn và truyền dạy dân ca quan họ Bắc Ninh cùng các loại hình nghệ thuật dân gian khác. Trong phim, quan họ không chỉ là âm nhạc mà là không gian văn hóa sống động từ lối hát đối đáp, phong tục đến lối ứng xử giữa con người với nhau.

Những cảnh quay tại chùa Bổ Đà, làng cổ, bến sông hiện lên với vẻ đẹp trầm mặc. Sự giản dị ấy khiến khán giả quốc tế cảm nhận rõ hơn về một vùng văn hóa có chiều sâu. Ông Biswaroop Roy Chowdhury, nhà sản xuất phim chia sẻ: "Điều khiến chúng tôi ấn tượng không chỉ là cảnh quan mà là "sức mạnh của cộng đồng" - nơi di sản vẫn hiện hữu trong đời sống thường ngày. Không gian văn hóa Kinh Bắc khi lên phim mang một sắc thái riêng. Đó là vẻ trầm lắng của mái đình, chùa cổ, là nhịp sống chậm rãi của làng quê, là sự gắn bó cộng đồng được thể hiện qua từng chi tiết nhỏ".

Kinh Bắc - vùng đất hội tụ hệ thống di tích lịch sử, kiến trúc cổ, cảnh quan làng quê cùng các giá trị văn hóa phi vật thể đặc sắc đã và đang là nguồn cảm hứng để tạo nên những tác phẩm điện ảnh, truyền hình ấn tượng.

Thực tế cho thấy, không gian di sản không chỉ giúp tái hiện bối cảnh lịch sử, phong tục, tập quán mà còn làm nổi bật những giá trị tinh thần như sự gắn bó cộng đồng, đạo lý truyền thống, nếp sống làng xã - những yếu tố ngày càng được khán giả tìm kiếm trong đời sống hiện đại.

Nhiều diễn viên, nghệ sĩ khi đến ghi hình tại chùa Bổ Đà, làng cổ Thổ Hà (phường Vân Hà), làng Diềm (phường Kinh Bắc) hay bên triền đê sông Cầu... có chung nhận định về quang cảnh, không gian "rất thật", rất gần với ký ức làng quê Bắc Bộ.

Trước đó, "cây Cô đơn" trên đê sông Cầu (phường Kinh Bắc) - một khung cảnh đậm chất thơ được chọn làm bối cảnh trong nhiều bộ phim truyền hình như: Mùa hoa tìm lại (2021), Những nẻo đường gần xa (2024)... Những góc máy chuyên nghiệp từ phim ảnh đã làm nổi bật vẻ đẹp mộc mạc, giản dị, đậm chất nông thôn vùng đồng bằng Bắc Bộ khiến địa điểm này thu hút rất đông du khách đến tham quan, check-in.

Chủ động kết nối, tạo “cú hích” cho du lịch

Bắc Ninh đang định hướng khai thác mối liên kết giữa nghệ thuật - di sản - du lịch như một hướng đi phù hợp để vừa bảo tồn giá trị truyền thống, vừa tạo động lực phát triển du lịch bền vững, giàu bản sắc.

Thực tế cho thấy, sau các tác phẩm điện ảnh, âm nhạc và sản phẩm truyền thông nghệ thuật, nhiều điểm đến như chùa Bổ Đà, không gian quan họ, làng quê Kinh Bắc đã được nhiều du khách tìm hiểu, lựa chọn trong hành trình khám phá văn hóa. Hiệu ứng từ nghệ thuật đại chúng càng được thể hiện rõ qua MV “Bắc Bling” của ca sĩ Hòa Minzy với hàng trăm triệu lượt xem trên các nền tảng số. Hình ảnh đền Đô, chùa Dâu, làng tranh Đông Hồ, làng Diềm… xuất hiện trong MV nhanh chóng trở thành những điểm đến được nhiều người tìm kiếm.

Nắm bắt xu hướng đó, Bắc Ninh nhanh chóng triển khai tour du lịch miễn phí “Tinh hoa văn hóa Bắc Ninh - Sắc màu di sản”, kết nối các điểm đến gắn với sản phẩm nghệ thuật. Lượng khách đăng ký tăng nhanh, từ vài chuyến mỗi tuần lên hàng chục chuyến mỗi ngày, cho thấy sức hút từ cách làm mới này.

Tranh Tố Nữ (thuộc dòng tranh dân gian Đông Hồ) được ca sĩ Hòa Minzy tái hiện trong MV Bắc Bling.

Nhận thấy tiềm năng rất lớn từ nghệ thuật, nhất là điện ảnh đối với du lịch, Bắc Ninh đã và đang “mở cửa” chào đón các dự án phim ảnh. Thời gian qua, tỉnh đã tích cực cải thiện hạ tầng, tạo điều kiện thuận lợi cho các đoàn làm phim khảo sát, ghi hình; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng nhằm bảo đảm quá trình sản xuất diễn ra an toàn, hiệu quả.

Một số dự án phim, chương trình ghi hình trong nước và quốc tế đã lựa chọn Bắc Ninh làm bối cảnh, từ làng cổ Thổ Hà, đình, chùa đến các không gian sinh hoạt cộng đồng đặc trưng. Năm 2025, Bắc Ninh đón hơn 6,3 triệu lượt khách tham quan, trong đó có gần 550 nghìn lượt khách quốc tế, tăng cao so với những năm trước. Nhiều du khách mong muốn tận mắt chứng kiến những cảnh quan thiên nhiên, chạm vào di sản và trải nghiệm những nét văn hóa đặc sắc của Bắc Ninh sau khi được thấy trên phim ảnh.

Bắc Ninh vinh dự đăng cai Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ 25 năm 2027. Đây không chỉ là dấu mốc quan trọng trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật mà còn mở ra cơ hội lớn để điện ảnh trở thành “đòn bẩy” quảng bá du lịch. Chuẩn bị cho sự kiện, tỉnh đang tích cực triển khai nhiều hoạt động, nổi bật là tổ chức gặp mặt những người có chuyên môn nhằm chia sẻ kinh nghiệm, bàn bạc về công tác chuẩn bị đăng cai tổ chức Liên hoan Phim cũng như trao đổi, hợp tác và tìm kiếm cơ hội phát triển trong lĩnh vực điện ảnh - du lịch.

Theo chỉ đạo của lãnh đạo UBND tỉnh, các hoạt động này bên cạnh giới thiệu tiềm năng còn hướng tới mời gọi các đoàn làm phim trực tiếp khảo sát hệ thống di tích lịch sử - văn hóa, làng nghề truyền thống, danh lam thắng cảnh và không gian văn hóa đặc sắc ở hai bờ sông Cầu. Từ đó, các nhà làm phim có thể đề xuất ý tưởng, xây dựng kịch bản, lựa chọn bối cảnh phù hợp để sản xuất những tác phẩm mang đậm dấu ấn Bắc Ninh.

Sau các chuyến khảo sát thực tế, tỉnh sẽ tổ chức tọa đàm, trao đổi về tiềm năng phát triển kinh tế văn hóa gắn với điện ảnh; cơ chế phối hợp trong sản xuất phim và hội thảo chuyên đề về phát triển công nghiệp văn hóa - điện ảnh gắn với du lịch.

Với sự quan tâm, chuẩn bị chiến lược, bài bản, đồng bộ, Bắc Ninh kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến giàu cảm hứng sáng tạo, nơi những thước phim không chỉ lan tỏa vẻ đẹp văn hóa mà còn góp phần thúc đẩy du lịch phát triển bền vững, đưa hình ảnh địa phương vươn xa.

Điểm hẹn văn hóa của người lao động

BẮC NINH - Từ các điểm hẹn văn hóa, thể thao đến hoạt động chăm sóc tinh thần, nhiều doanh nghiệp ở Bắc Ninh đang tạo môi trường làm việc gắn kết, nâng cao hiệu quả lao động.

Diễn xướng Dân ca Quan họ Bắc Ninh trên thuyền tại hồ Nguyên Phi Ỷ Lan

BẮC NINH - Tối 29/4, tại hồ Nguyên Phi Ỷ Lan (phường Kinh Bắc), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức chương trình hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh trên thuyền với chủ đề "Đất nước trọn niềm vui".

Bắc Ninh: Ấn tượng chương trình nghệ thuật "Đất nước trọn niềm vui"

BẮC NINH - Tối 29/4, tại Quảng trường 3/2, UBND phường Bắc Giang phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức chương trình nghệ thuật “Đất nước trọn niềm vui” kỷ niệm 30/4 và 19/5.