Một buổi sáng cuối tuần, lướt Facebook, tôi bật cười khi đọc tút của một người bạn bàn về câu chúc “đầu bạc răng long”. Bạn bảo, câu chúc ấy chắc không còn hợp với thời nay. Đầu bạc đã có thuốc nhuộm, răng rụng đã có implant.

Rồi bạn nhắc câu “nhân sinh thất thập cổ lai hy”, bảo rằng chuyện sống đến tuổi 70 ngày nay cũng khác xưa nhiều. Có người ngoài 70 vẫn đi du lịch khắp nơi, ngoài 80 vẫn khỏe mạnh, vui vẻ cùng bạn bè.

Đọc vui, nhưng nghĩ kỹ lại thấy có điều đáng ngẫm. Khoa học, y học đang giúp con người vượt qua nhiều giới hạn của tuổi tác. Sống đến tuổi 80, 90 không còn là chuyện quá hiếm. Nhưng sống lâu và sống hạnh phúc có phải bao giờ cũng đi cùng nhau?

Nghĩ đến chuyện tuổi già, tôi lại nhớ mẹ. Mẹ tôi năm nay đã gần trăm tuổi. Mỗi lần về thăm, hỏi chuyện sức khỏe, mẹ thường cười bảo: “Tuổi này trời bảo đi lúc nào thì đi. Mẹ sống bây giờ là nhờ thuốc, vui là nhờ con cháu…”.

Một câu nói thật giản dị của người đã đi gần hết một đời người. Thuốc giúp mẹ có thêm những ngày tháng tuổi già. Còn niềm vui của mẹ là những lần con cháu trở về, tiếng nói cười trong nhà, những câu chuyện quen thuộc được kể đi kể lại mà chẳng ai thấy chán.

Người Việt từ lâu vẫn chúc nhau Phúc, Lộc, Thọ. So với cha ông, con người hôm nay có nhiều điều kiện hơn để sống lâu, sống đủ đầy. Nhưng có Lộc, có Thọ rồi, liệu đã có Phúc?

Tôi từng thấy những người già sống trong căn nhà đầy đủ tiện nghi, thuốc men không thiếu nhưng vẫn mong một bữa cơm đông đủ con cháu. Có người cả ngày chỉ chờ một cuộc điện thoại. Một buổi chiều được người thân ngồi bên trò chuyện đôi khi còn vui hơn món quà đắt tiền gửi tới.

Tuổi thọ tăng lên là một thành tựu đáng quý. Nhưng những năm tháng được sống thêm sẽ có ý nghĩa hơn khi người già còn được quan tâm, còn có việc để làm, có người để trò chuyện và cảm thấy mình vẫn là một phần quan trọng của gia đình. Điều ấy đâu chỉ trông chờ vào bệnh viện, thuốc men hay các chính sách chăm sóc người cao tuổi. Nó còn bắt đầu từ cách mỗi gia đình đối đãi với nhau.

Mà hạnh phúc đâu chỉ là câu chuyện của tuổi già. Người trẻ có những đích đến của người trẻ. Một công việc tốt hơn, thu nhập cao hơn, ngôi nhà đẹp hơn, một vị trí xứng đáng với năng lực và công sức của mình. Những khát vọng ấy chính đáng và cần thiết. Không có khát vọng, con người khó tiến về phía trước.

Chỉ có điều, những đích đến trong cuộc đời thường biết cách lùi xa. Có một rồi muốn hai. Đạt được mục tiêu này lại thấy phía trước còn mục tiêu khác. Mải miết đi tìm những điều chưa có, đôi khi người ta quên mất giá trị của những gì mình đang có.

Tiền bạc quan trọng. Sức khỏe quan trọng. Công việc và sự thành đạt cũng quan trọng. Một cuộc sống thiếu thốn, bệnh tật, bấp bênh khó có thể đem lại sự thanh thản. Nhưng khi đã có những điều kiện ấy, con người vẫn cần thêm những giá trị khác để thấy cuộc đời mình đáng sống.

Một người khi còn chức vụ có rất nhiều người tìm đến. Đến ngày rời vị trí ấy, còn bao nhiêu người muốn ngồi với mình chỉ để uống chén trà? Một người có thể để lại nhiều tài sản cho con cháu. Nhưng cùng với tài sản, người ấy đã để lại những gì trong lòng con cháu?

Càng đi qua nhiều được mất, người ta càng hiểu có những thứ hôm nay đang có, ngày mai có thể không còn. Chức vụ rồi phải trao lại. Tiền bạc có thể nhiều lên rồi ít đi. Sức khỏe cũng chẳng ở mãi với con người.

Trong khi đó, có những điều phải mất cả đời mới gây dựng được: Một gia đình mà các thành viên luôn muốn trở về bên nhau, những người bạn thật lòng, niềm tin của người khác, sự kính trọng dành cho một con người ngay cả khi người ấy không còn quyền thế hay tiền bạc.

Những điều ấy không dễ mua bằng tiền, càng không thể có được chỉ nhờ chức vụ. Chúng được tích góp qua cách người ta sống, đối xử với người thân, bạn bè và những người xung quanh.

Có lẽ vì thế mà người xưa đặt chữ Phúc bên cạnh Lộc và Thọ. Sống lâu là điều đáng mong. Sống đủ đầy là điều đáng quý. Nhưng sống thế nào để những năm tháng đi qua có niềm vui, có tình thương và để lại điều tốt đẹp trong lòng người khác, mới là chuyện mỗi người phải tự tìm câu trả lời.

Tôi lại nhớ câu nói của mẹ: “Mẹ sống bây giờ là nhờ thuốc, vui là nhờ con cháu…”.

Mẹ chẳng bao giờ hỏi thế nào là một đời sống hạnh phúc. Tôi cũng chưa bao giờ đem câu hỏi ấy ra hỏi mẹ.

Mỗi lần về, thấy mẹ vui khi con cháu quây quần, tôi lại nghĩ: Có khi hạnh phúc của một đời người chẳng ở đâu xa.

Quản chặt chất lượng hàng hóa

 

Hình thành nếp sống văn minh đô thị

 

Nhặt được của rơi