Từ làng quê Bắc Ninh đến ước mơ ra thế giới

Điểm khởi đầu của hành trình vươn ra thế giới của chị Vũ Thị Liên chính là vùng quê yên bình thuộc thôn Tân Độ, xã Tân Liễu, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang (nay là phường Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh) - nơi chị được sinh ra. Tuổi thơ của chị lớn lên cùng sự thiếu thốn quen thuộc của một gia đình thuần nông đông con. Ngay từ những năm học trò, Liên sớm nhận ra chỉ có học tập mới mở ra con đường đi tiếp. Từ lớp 8 đến khi tốt nghiệp đại học, chị liên tục nhận học bổng của Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam dành cho học sinh nghèo hiếu học. Mỗi suất học bổng là một lần tiếp sức và nhắc chị rằng, điều tốt đẹp hôm nay cần được trả lại cho mai sau.

Lãnh đạo Bộ Quốc phòng trao quyết định thực hiện nhiệm vụ quốc tế cho Thượng tá Vũ Thị Liên (thứ sáu từ trái sang).

Tốt nghiệp đại học, chị Liên hiện thực hóa ước mơ trở thành sĩ quan quân đội. Chị từng là giảng viên tiếng Pháp tại Học viện Quân y, sau đó công tác hơn 10 năm tại Phòng Sau đại học, Học viện Kỹ thuật Quân sự. Trong môi trường quân đội, hình ảnh những sĩ quan tham gia lực lượng Gìn giữ hòa bình Liên Hợp quốc đã gieo vào lòng chị một khát vọng âm thầm nhưng mãnh liệt: Ước một lần được khoác áo lính ra thế giới, mang theo màu cờ sắc áo Việt Nam vì hòa bình nhân loại. Vì vậy, năm 2020, chị được điều động phối thuộc về Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam, chuẩn bị cho những hành trình đầy thử thách phía trước.

Nữ sĩ quan Việt giữa nắng gió châu Phi

Cuối năm 2022, Việt Nam lần đầu cử sĩ quan tham gia Phái bộ Huấn luyện của Liên minh châu Âu tại Cộng hòa Trung Phi. Trong danh sách ấy, Trung tá Vũ Thị Liên là nữ sĩ quan duy nhất. Đúng vào ngày 22/12/2022 - kỷ niệm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, chị rời Hà Nội, tạm gác vai trò người vợ, người mẹ của hai con nhỏ để bước vào môi trường đầy thử thách. Cộng hòa Trung Phi đón chị bằng nắng gắt, con đường đất đỏ mù bụi và tiếng súng có thể vang lên bất cứ lúc nào. An ninh phức tạp, nguy cơ bạo lực vũ trang, dịch bệnh như sốt rét, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn… tất cả đều là những phép thử khắc nghiệt. Trong môi trường đa quốc gia, đa văn hóa, nơi nam giới chiếm tới 80% quân số, một nữ sĩ quan Việt Nam hoạt động độc lập phải nỗ lực gấp nhiều lần. Song chính trong gian khó, bản lĩnh của người lính Bộ đội Cụ Hồ được chứng minh và tôi luyện.

Với cương vị Sĩ quan cố vấn và điều phối huấn luyện, chị Liên đảm nhiệm công tác đào tạo sĩ quan Quân đội Trung Phi; tham mưu xây dựng chương trình giáo dục, tiêu chí đánh giá học viên; điều phối các nhóm chuyên môn; trực tiếp giảng dạy tiếng Pháp; phương pháp giảng dạy, tin học văn phòng cho quân đội và lực lượng hiến binh nước sở tại. Chị còn tham gia huấn luyện dẫn nhập cho các sĩ quan mới gia nhập Phái bộ và giảng dạy tiếng Pháp cho lãnh đạo Phái bộ. Sáng 30/12/2022, tại Lễ ra mắt Phái bộ EUTM-RCA, lá cờ đỏ sao vàng tung bay giữa hàng cờ các quốc gia. Khi Quốc ca Việt Nam vang lên, nữ sĩ quan Việt Nam không kìm được sự xúc động. Giữa nắng gió châu Phi, chị đứng thẳng, hát Quốc ca bằng tất cả niềm tự hào. “Đó là lần đầu tiên tôi cảm nhận sâu sắc đến vậy ý nghĩa hai chữ Tổ quốc” - chị Liên chia sẻ.

Thượng tá Vũ Thị Liên.

Trong suốt nhiệm kỳ, chị không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chuyên môn mà còn mang đến hình ảnh người lính Việt Nam nhân hậu, gần gũi. Chị Liên tích cực tham gia hoạt động thiện nguyện, dạy người dân trồng rau, tổ chức Tết cổ truyền Việt Nam, giới thiệu văn hóa Việt Nam với bạn bè quốc tế. Kết thúc nhiệm kỳ, chị được Liên minh châu Âu và nước sở tại trao huân chương, bằng khen. Nhưng phần thưởng lớn nhất đối với chị là lá cờ Tổ quốc tung bay nơi chị đi qua.

Tiếng gọi “maman” và tình người nơi đất khách

Sau nhiệm kỳ đầu tiên, chị tiếp tục nhiệm kỳ thứ hai tại Trung Phi. Nếu lần đầu đi với tinh thần tiên phong thì lần thứ hai là trách nhiệm của người được tin cậy. Chị phối hợp mở Trường đào tạo quân nhân chuyên nghiệp, chuẩn bị cho việc mở Trường đào tạo sĩ quan, tiếp tục giảng dạy, cố vấn, điều phối huấn luyện. Tham gia các hoạt động thiện nguyện tại làng trẻ mồ côi và trường học ở địa phương. Người dân gọi chị là “bộ đội Việt Nam” với ánh mắt trân trọng, nụ cười chân thành. Với chị, đó là niềm hạnh phúc giản dị sâu sắc - được đại diện Tổ quốc nơi đất khách.

Ngày 22/12/2024, sau hai năm gắn bó với mảnh đất Trung Phi, chị lên đường trở về Việt Nam với thành tích hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng tặng Bằng khen. Tuy đã trở về Việt Nam, nhưng kỷ niệm với Phái bộ, người dân, các em nhỏ... luôn là những ký ức không thể nào quên. Giống như nhiều sĩ quan Việt Nam làm việc trong môi trường quốc tế, điều đọng lại sâu sắc nhất trong chị chính là hình ảnh con người, đặc biệt là những đứa trẻ ở Cộng hòa Trung Phi. Tụi nhỏ thường trong độ tuổi từ 4 đến 10, sống quanh khu vực trung tâm huấn luyện nơi chị công tác. Nhiều em không có giày dép, chân trần lở loét vì đất đá và thời tiết khắc nghiệt. Không ít em mồ côi, mất cả cha lẫn mẹ do xung đột và bệnh tật.

Mỗi khi chị xuất hiện, các em chạy theo và gọi lớn “maman, maman, maman” - nghĩa là “mẹ” trong tiếng Pháp. Lần đầu tiên nghe tiếng gọi ấy, chị thực sự xúc động. Trong khoảnh khắc đó, chị nghĩ đến hai con nhỏ của mình ở Việt Nam đang chờ chị hoàn thành nhiệm vụ để trở về. Trong văn hóa bản địa, “maman” không chỉ là một cách xưng hô, mà còn gửi gắm niềm tin và cảm giác được che chở. Chị thường mang theo bánh, kẹo, nước uống mỗi khi đi giảng dạy và chờ đến cuối buổi để được gặp và tặng các em. Đó không phải là sự giúp đỡ lớn lao nhưng với những đứa trẻ mà một bữa ăn sáng cũng là điều xa xỉ, món quà nhỏ ấy mang ý nghĩa vô cùng đặc biệt.

Trước khi kết thúc nhiệm kỳ công tác kéo dài hai năm, chị đã tìm gặp các em để nói lời tạm biệt. Khi chị nói rằng “maman phải trở về Việt Nam rồi”, các em đã ôm lấy chị và khóc. Khoảnh khắc ấy, mỗi khi nhớ lại vẫn khiến tim chị thổn thức. Chính những điều giản dị như vậy đã giúp chị hiểu sâu sắc hơn: Sứ mệnh gìn giữ hòa bình không chỉ nằm ở chính sách hay chiến lược, mà còn ở việc giữ gìn niềm tin và hy vọng cho những con người dễ bị tổn thương nhất.

Khát vọng và tinh thần Việt Nam

Thành công ở Trung Phi chưa phải điểm dừng. Trở về nước, được thăng quân hàm Thượng tá, với khát vọng đóng góp ở tầm chiến lược, chị Vũ Thị Liên tiếp tục có cơ hội thử thách bản thân khi được cử tham gia ứng tuyển vị trí Chuyên gia về Chính sách An ninh và Quốc phòng tại Văn phòng Liên lạc Liên Hợp quốc về Hòa bình và An ninh. Đây là vị trí đòi hỏi yêu cầu rất cao với ba vòng tuyển chọn khắt khe. Để hoàn thành bài phỏng vấn trực tiếp với ba giám khảo Liên Hợp quốc, chị đã nghiên cứu kỹ các chính sách an ninh - quốc phòng của Liên minh châu Âu kết hợp với kinh nghiệm tích lũy từ hai nhiệm kỳ tại Trung Phi. Bài thi viết về tương lai hợp tác Liên Hợp Quốc - Liên minh châu Âu được chị chuẩn bị bằng tất cả sự nghiêm túc và trách nhiệm. Cùng với khả năng ngoại ngữ (tiếng Pháp và tiếng Anh) xuất sắc và kinh nghiệm thực tế ở Trung Phi, chị đã trúng tuyển.

Sáng 31/12/2025, tại Bộ Quốc phòng, Thượng tá Vũ Thị Liên đã được Thủ trưởng Bộ Quốc phòng trao Quyết định đi thực hiện nhiệm vụ Giữ gìn hòa bình Liên Hợp quốc tại Brussels (Bỉ). Đây là nữ sĩ quan đầu tiên của Việt Nam trúng tuyển vào vị trí chuyên môn tại Văn phòng Liên Hợp quốc - một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt, thể hiện bước phát triển mới của lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam. Trong môi trường mới tại Brussels, chị sẽ đảm nhiệm vai trò phân tích, tư vấn chiến lược, phối hợp chính sách giữa Liên Hợp quốc và Liên minh châu Âu trong lĩnh vực an ninh - quốc phòng, góp phần nâng cao hiệu quả các phái bộ gìn giữ hòa bình trên toàn thế giới.

Hành trình của Thượng tá Vũ Thị Liên là biểu tượng cho ý chí, trí tuệ và bản lĩnh của người phụ nữ Việt Nam trong môi trường quốc tế. Từ quê hương Bắc Ninh đến các phái bộ và diễn đàn toàn cầu, chị đã lặng lẽ, bền bỉ lan tỏa hình ảnh người sĩ quan Việt Nam chuyên nghiệp, nhân văn, trách nhiệm và yêu chuộng hòa bình. Hai lần được Thủ trưởng Bộ Quốc phòng trao Quyết định đi thực hiện nhiệm vụ quốc tế là hai chặng đường khác nhau nhưng đều hội tụ một sứ mệnh chung: Góp phần đưa hình ảnh Việt Nam vươn xa và chung tay xây dựng hòa bình thế giới.

Mang mùa xuân ra đảo xa

BẮC NINH - Những ngày đầu năm, đoàn công tác do Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân tổ chức ra thăm, tặng quà quân và dân vùng biển Tây Nam của Tổ quốc trước thềm Tết Bính Ngọ 2026. Tôi cũng như nhiều thành viên khác đều có chung cảm xúc tự hào, xúc động khi lần đầu được ngắm nhìn vùng biển đảo tươi đẹp; thấu hiểu, khâm phục sự kiên cường, thầm lặng bám biển đảo, bảo vệ vững chắc chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc của quân và dân nơi “đầu sóng ngọn gió”. 

Theo những bước chân mở đường cho sân bay mới

BẮC NINH - Giải phóng mặt bằng vốn dĩ chưa bao giờ là dễ dàng, với dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình thì công tác này còn bội phần khó khăn bởi diện tích thu hồi lớn, tác động đến cuộc sống của hàng chục nghìn người dân. 

Thung thăng về miền tranh điệp...

BẮC NINH - Quê hương Bắc Ninh vừa chính thức có thêm di sản văn hóa thứ 8 được UNESCO ghi danh là Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ. Không chỉ gây ấn tượng mạnh mẽ với bạn bè trong nước và quốc tế, sự kiện này còn cho thấy Bắc Ninh là vùng đất hiếm hoi được lịch sử, văn hóa và thời gian ưu ái kết tinh trong từng di sản. Có nơi nào đẹp hơn Bắc Ninh - Kinh Bắc! Một miền quê vừa giàu văn hóa, vừa trú phú sản vật với những làng ca hát, làng vẽ tranh...