Tôn vinh cụ Huỳnh Thúc Kháng - Tấm gương cao đẹp của bậc đại trí thức trọn đời vì nước, vì dân

Thứ 4: 11:37 ngày 30/09/2026

150 năm đã trôi qua, nhưng tiếng nói vì dân của cụ Huỳnh Thúc Kháng vẫn vang vọng. Tôn vinh cụ hôm nay là để mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi trí thức, mỗi người Việt Nam tự soi mình vào tấm gương “không cầu danh vị, không cầu lợi lộc”; tiếp tục thắp sáng khát vọng học tập, cống hiến, đóng góp trí tuệ, tâm huyết xây dựng quê hương, đất nước hùng cường, thịnh vượng, sánh vai với các cường quốc năm châu, như ước nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh và của cụ Huỳnh Thúc Kháng.

Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết phát biểu khai mạc hội thảo.

Đó là nhấn mạnh của Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết trong phát biểu khai mạc hội thảo khoa học: “Cụ Huỳnh Thúc Kháng - Tấm gương cao đẹp của bậc đại trí thức yêu nước, trọn đời vì Tổ quốc, vì nhân dân” do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo Trung ương, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và Thành ủy Đà Nẵng phối hợp tổ chức sáng 30/9.

Chủ trì hội thảo gồm các đồng chí: Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết; Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam Lê Văn Lợi; Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Lê Ngọc Quang; Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến; Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Mạnh Hùng.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, trong suốt cuộc đời, cụ Huỳnh Thúc Kháng luôn suy nghĩ và hành động với quan điểm xuyên suốt: tất cả vì dân, học vì dân, viết vì dân, chịu tù đày vì dân và gánh vác việc nước cũng vì dân.

Giữa lúc nước mất, nhân dân chịu cảnh nô lệ, cụ khước từ chốn quan trường, lựa chọn con đường cứu nước; cùng các chí sĩ Phan Châu Trinh, Trần Quý Cáp khởi xướng phong trào Duy Tân với tôn chỉ “khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”.

Những năm tháng tù đày ở Côn Đảo không khuất phục được ý chí của cụ. Sau khi được trả tự do, cụ tiếp tục đấu tranh cho dân sinh, dân chủ qua hoạt động nghị trường và báo chí, dùng ngòi bút bênh vực người lao khổ, nuôi dưỡng tinh thần dân tộc.

Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết khẳng định, cuộc gặp gỡ giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và cụ Huỳnh Thúc Kháng là cuộc gặp gỡ của hai nhân cách lớn trên nền tảng chung: độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân; là biểu tượng sinh động của chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc và tinh thần trọng dụng hiền tài của Đảng.

Trên cương vị Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Quyền Chủ tịch nước, cụ đem trí tuệ, uy tín, tâm huyết phục vụ đất nước. Thấm nhuần lời dặn “dĩ bất biến, ứng vạn biến” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cụ điều hành bộ máy nhà nước non trẻ vững vàng, góp phần giữ vững chính quyền cách mạng.

Với cương vị Hội trưởng Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam, cụ góp phần quy tụ các tầng lớp nhân dân vào sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc.

Theo Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, di sản của cụ Huỳnh Thúc Kháng để lại những bài học sâu sắc cho hôm nay và mai sau. Trí thức chân chính phải gắn trí tuệ với vận mệnh dân tộc, đứng về phía nhân dân; khối đại đoàn kết phải được xây dựng trên sự tin cậy, tôn trọng và đồng thuận vì mục tiêu chung.

Để làm sâu sắc những giá trị đó, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương đề nghị hội thảo tập trung vào ba vấn đề.

Trước hết, làm rõ tính khách quan, khoa học, toàn diện cuộc đời, sự nghiệp của cụ trên các lĩnh vực: phong trào Duy Tân, giáo dục, văn hóa, báo chí, nghị trường, đấu tranh vì dân sinh, dân chủ, xây dựng chính quyền cách mạng và tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Đặc biệt, nghiên cứu sâu mối quan hệ tin cậy, đồng hành giữa cụ với Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những thời khắc hiểm nghèo của cách mạng. Mọi nhận định phải có căn cứ tư liệu xác thực, đúng sự thật lịch sử.

Quang cảnh hội thảo.

Thứ hai, chắt lọc những giá trị, bài học về bản lĩnh, khí phách, sự liêm chính, tinh thần phụng sự của người trí thức; phát huy sức mạnh đại đoàn kết, trọng dụng hiền tài, quy tụ trí thức; đặt lợi ích quốc gia, dân tộc và hạnh phúc của nhân dân lên trên hết.

Những bài học này cần được đúc kết thành luận cứ, kiến nghị cụ thể phục vụ hoạch định chính sách xây dựng đội ngũ trí thức và công tác cán bộ hiện nay.

Thứ ba, đề xuất giải pháp thiết thực để bảo tồn, phát huy, lan tỏa di sản của cụ. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tiếp tục sưu tầm, khai thác tư liệu, sớm biên tập, xuất bản kỷ yếu hội thảo.

Thành phố Đà Nẵng và các địa phương phát huy giá trị di tích lịch sử, khu lưu niệm, đưa di sản của cụ vào giáo dục truyền thống. Các cơ quan báo chí, xuất bản đổi mới cách tuyên truyền, nhất là trên không gian số, để tấm gương của cụ đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Theo Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết, tôn vinh cụ Huỳnh Thúc Kháng là để mỗi cán bộ, đảng viên, trí thức và người Việt Nam tự soi mình vào tấm gương không cầu danh vị, không cầu lợi lộc; tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng học tập, cống hiến, đóng góp trí tuệ và tâm huyết xây dựng quê hương, đất nước hùng cường, thịnh vượng.

Trình bày báo cáo đề dẫn, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam Lê Văn Lợi khẳng định, cuộc đời cụ Huỳnh Thúc Kháng là tấm gương lấy tri thức phụng sự đất nước, nhân dân, không mưu cầu địa vị, lợi ích riêng.

Trên các lĩnh vực hoạt động, cụ luôn giữ trọn khí tiết, tinh thần liêm chính, trọng dân, trọng đức, trọng tài và đặt việc nước lên trên lợi ích cá nhân.

Báo cáo đề dẫn gợi mở việc khai thác tư liệu mới, làm rõ giá trị của phương thức đấu tranh qua nghị trường, báo chí và mối quan hệ tư tưởng giữa cụ với Phan Châu Trinh, Phan Bội Châu, Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Đồng thời, nghiên cứu sâu những đóng góp của cụ trên cương vị Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Quyền Chủ tịch nước để rút ra bài học cho xây dựng bộ máy, nền công vụ hiện nay; đề xuất giải pháp giáo dục, lan tỏa tấm gương của cụ trong cán bộ, đảng viên, thế hệ trẻ và toàn xã hội.