Một điểm cân vải thiều sớm tại xã Phúc Hòa (Tân Yên).  Ảnh: Châu Giang

Sản lượng giảm, chất lượng nâng lên 

Theo UBND huyện Lục Ngạn, năm nay sản lượng vải thiều trên địa bàn giảm xuống mức thấp nhất trong 10 năm qua, ước đạt từ 40 đến 50 nghìn tấn. Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch UBND huyện khẳng định, do có sự chỉ đạo, giám sát ngay từ đầu vụ, việc chăm sóc diện tích đậu quả được thực hiện theo đúng quy trình nên chất lượng quả nâng lên, mẫu mã đẹp hơn. Đặc biệt, huyện có gần 12,5 nghìn ha sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Thời gian thu hoạch từ giữa tháng 5 đến đầu tháng 7, dài hơn gần một tháng so với những năm trước, tạo thuận lợi cho tiêu thụ. 

Do thời tiết bất thuận nên vụ này, sản lượng vải thiều toàn tỉnh giảm 30% so với năm trước, ước đạt 100 nghìn tấn. Nhằm giúp người dân nâng cao giá trị quả vải, ngay từ đầu vụ, UBND các huyện đã chỉ đạo, hướng dẫn, hỗ trợ các hộ ứng dụng công nghệ, tổ chức sản xuất theo hình thức tiên tiến; chủ động tìm kiếm, tăng cường hợp tác, kết nối doanh nghiệp (DN) với người dân trong bảo quản vải thiều phục vụ xuất khẩu. Các bộ, ngành T.Ư cũng quan tâm chỉ đạo, định hướng phát triển cây trồng này tại Bắc Giang; hỗ trợ tuyên truyền, quảng bá thương hiệu, giúp quả ngọt ở Lục Ngạn nói riêng và của Bắc Giang ngày càng vươn xa. Hệ thống đường giao thông được đầu tư, hoàn thiện; công tác bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông được chú trọng... Đến nay, các dịch vụ hỗ trợ tiêu thụ vải thiều đã cơ bản hoàn tất, sẵn sàng phục vụ người dân, DN. 

Tham dự hội nghị XTTT, ông Trần Cảnh Hùng, doanh nhân thị Bằng Tường cho rằng, những năm trước đây thường xảy ra tình trạng giá thùng xốp, đá cây tăng đột biến vào giữa vụ buộc các thương nhân phải hạ giá thu mua vải thiều để bù đắp chi phí này, bảo đảm giá bán vải thiều ổn định. Đề nghị các cơ quan chức năng có giải pháp bình ổn, giữ giá dịch vụ, phụ kiện kèm theo ở mức phù hợp; quan tâm hơn nữa tới việc bảo quản vải tươi để có thể vận chuyển sâu vào nội địa Trung Quốc.

Tạo thuận lợi trong tiêu thụ

Với phương châm đa dạng thị trường, UBND tỉnh đổi mới hoạt động XTTT vải thiều. Thay vì tổ chức 4 hội nghị tại Bắc Giang và tỉnh Lạng Sơn, Lào Cai, TP Hồ Chí Minh, năm nay tỉnh tổ chức hội nghị có quy mô lớn hơn tại TP Bắc Giang để các thương nhân trong và ngoài nước trực tiếp đến thăm vùng cây ăn quả, đánh giá tiềm năng, thế mạnh của tỉnh. Ngoài ra, UBND tỉnh phối hợp với Chính phủ nhân dân thị Bằng Tường tổ chức hội nghị XTTT vải thiều tại nước bạn; tổ chức Tuần lễ vải thiều Lục Ngạn - Bắc Giang tại Hà Nội. 

Các đại biểu, thương nhân thăm gian trưng bày tại hội nghị xúc tiến tiêu thụ vải thiều.

Vải thiều Lục Ngạn sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP tiếp tục được đưa vào một số siêu thị lớn, các chợ đầu mối hoa quả tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh. Sở Công thương khơi thông, mở rộng, phát triển thị trường mới có tiềm năng ở các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên. Ngoài Trung Quốc, các cấp, ngành, DN cũng đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm vào các thị trường: Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, Malaysia. Đặc biệt, một số DN xuất khẩu vải thiều lớn như Công ty TNHH Thanh Bình Jeune (Pháp), Công ty TNHH Phong Sơn Tiệm (Hà Nội), Công ty Ánh Dương Sao, Công ty Liên doanh xuất nhập khẩu Teanda (TP Hồ Chí Minh) đã tiếp cận, tìm kiếm cơ hội đưa vải thiều vào các nước Trung Đông, Thái Lan, Canada… Theo đại diện Chi cục Hải quan tỉnh Lào Cai, năm nay, cửa khẩu Hà Khẩu cho phép xe chở vải trọng tải lớn thông quan, không phải dỡ hàng sang những xe nhỏ vận chuyển qua đây nên thời gian xuất nhanh, giảm chi phí, chất lượng sản phẩm bảo đảm. 

Bên cạnh những yếu tố trên, việc tiêu thụ vải thiều cũng có những hạn chế nhất định. Hiện chưa có giải pháp tối ưu để bảo quản quả vải trong thời gian dài, chủ yếu mới ướp lạnh tạm thời; các mô hình tổ hợp tác, HTX sản xuất tập trung còn ít, thiếu tính liên kết... Trước thực trạng này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Văn Thái đề nghị các địa phương, lực lượng chức năng của tỉnh tích cực vào cuộc, khuyến khích thành lập các tổ dịch vụ, hợp tác thu mua vải thiều, xử lý nghiêm hành vi gian lận thương mại. Chính quyền và các cơ quan chức năng thị Bằng Tường và huyện Hà Khẩu tăng cường trao đổi thông tin về thị trường, chính sách biên mậu; đẩy mạnh kết nối giao thương, giới thiệu doanh nhân Trung Quốc đến Bắc Giang thu mua vải thiều; cải cách thủ tục hành chính trong xuất, nhập khẩu. UBND các tỉnh, các bộ, ngành tạo thuận lợi trong vận chuyển, rút ngắn tối đa thời gian vận chuyển, thông quan; quan tâm bố trí kho, bãi, công tác bảo vệ môi trường, triển khai các dịch vụ hỗ trợ... Tỉnh Bắc Giang cam kết tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, DN đến thu mua, tiêu thụ vải thiều.

Cao Minh Ngọc  - Nguyễn Văn Thương