Trong đời sống của người Việt, trầu cau từ lâu đã gắn với phong tục giao tiếp, lễ nghi vào những dịp trọng đại như cưới hỏi, lễ hội. Với người quan họ, miếng trầu còn mang ý nghĩa đặc biệt trong những cuộc gặp gỡ, giao lưu giữa các liền anh, liền chị. Miếng trầu được trao gửi như lời chào, lời mời thân tình, thể hiện sự hiếu khách và tình cảm của người mời dành cho người nhận.

Cụ Nguyễn Thị Tân và đĩa trầu têm cánh phượng.

Cũng như các làng quan họ gốc khác của Bắc Ninh, trong các dịp hội hè, lễ trọng, người làng Diềm thường dùng trầu têm cánh phượng để mời khách. Miếng trầu gây ấn tượng bởi cách tạo hình cầu kỳ, mô phỏng dáng chim phượng với phần cánh xòe mềm mại, tạo độ ăn nhập, cộng hưởng thẩm mĩ với trang phục quan họ của các liền anh, liền chị. Một miếng trầu têm cánh phượng khéo léo như lời mở đầu hoàn hảo giúp kết nối tâm tình của liền anh, liền chị trong các canh hát giao duyên và để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng du khách gần xa.

Sinh ra và lớn lên ở đất thủy tổ quan họ, cụ Tân sớm thấm đẫm lề lối sinh hoạt văn hóa của người quan họ, trong đó có tục mời trầu. Học hỏi từ người đi trước, cụ Tân biết têm trầu cánh phượng và gắn bó với nó từ hơn 20 năm nay. Nay đã ở tuổi 90, cụ vẫn đeo kính, chăm chú quan sát từng chiếc lá trầu, thực hiện các thao tác cắt, tỉa một cách chậm rãi. Cụ chia sẻ, từ những nguyên liệu quen thuộc như lá trầu, quả cau, vỏ chay, người têm phải khéo léo cắt tỉa, sắp xếp từng bộ phận để tạo nên một sản phẩm hài hòa. Têm một miếng trầu cánh phượng cần nhiều thời gian hơn têm một miếng trầu thông thường. Bởi vậy, trầu têm cánh phượng không chỉ thể hiện sự khéo léo, chỉn chu, cần mẫn của người làm mà còn góp phần gìn giữ và phát huy nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa của cha ông.

Để có một sản phẩm đẹp, theo cụ Tân, khâu lựa chọn lá trầu rất quan trọng. Lá trầu phải còn tươi, không bị rách, để khi tạo hình phần cánh có thể xòe đều và giữ được dáng. Bên cạnh đó, từng đường cắt, tỉa cũng cần được thực hiện cẩn thận, chính xác. Người làm phải có kinh nghiệm để điều chỉnh hình dáng các bộ phận, tạo nên một cánh phượng cân đối.

Giờ đây, tuổi đã cao, cụ Tân không còn nhanh nhẹn như trước. Tuy nhiên, với kinh nghiệm và độ khéo léo của đôi tay, cụ Tân vẫn được người dân trong làng tin tưởng têm trầu cánh phượng vào những dịp lễ hội và các đám cưới hỏi.

Bí thư chi bộ lan tỏa tinh thần khởi nghiệp

BẮC NINH - Anh Lê Công Tuấn, Bí thư Chi bộ thôn Tiến Sơn, xã Phúc Hòa (thành phố Bắc Ninh) là minh chứng cho tinh thần năng động, dám nghĩ, dám làm của đảng viên trong phát triển kinh tế và xây dựng quê hương.

Say mê sáng tạo, làm chủ công nghệ

BẮC NINH - Với tinh thần ham học hỏi, say mê sáng tạo, đảng viên Nguyễn Giang Tuấn (sinh năm 1993), cán bộ Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ có nhiều đóng góp trong bảo đảm an toàn thông tin mạng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước.

“Cây sáng kiến” trong phòng xét nghiệm

BẮC NINH - Hơn một phần tư thế kỷ gắn bó với lĩnh vực y tế dự phòng, Thầy thuốc Ưu tú, Tiến sĩ, bác sĩ Dương Thị Hiển vẫn giữ trong mình niềm say mê nghiên cứu khoa học và tinh thần không ngừng học hỏi, trở thành “cây sáng kiến” tiêu biểu của ngành Y tế Bắc Ninh.