Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà nhất trí với sự cần thiết sửa đổi Luật nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập sau 17 năm thi hành, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, bảo đảm việc huy động nguồn lực về tài sản được thực hiện kịp thời, linh hoạt, đúng thẩm quyền, đúng pháp luật trong trường hợp thật cần thiết; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tăng cường công khai, minh bạch, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân có tài sản; bảo đảm phù hợp với Hiến pháp năm 2013 và đồng bộ, thống nhất với các Luật có liên quan được ban hành sau năm 2008.

Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà phát biểu thảo luận.

Đại biểu đánh giá cao cơ quan chủ trì soạn thảo nỗ lực, trách nhiệm trong nghiên cứu, giải trình ý kiến, đã có Báo cáo về tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu qua thảo luận Tổ và ý kiến thẩm tra của Ủy ban pháp luật và tư pháp của Quốc hội đã giải trình đầy đủ, tiếp thu nhiều ý kiến, đồng thời có chỉnh lý trong dự thảo Luật trình Quốc hội thảo luận trên hội trường. Đại biểu nhất trí cao với nhiều nội dung dự thảo Luật sau chỉnh lý.

Để bảo đảm tính phù hợp, thống nhất, chính xác, tránh chồng chéo, đại biểu nêu một số vấn đề đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng và có điều chỉnh cho phù hợp. Cụ thể: Thứ nhất, tại khoản 1 Điều 1 quy định rõ 04 nội dung thuộc phạm vi điều chỉnh đó là “Luật này quy định việc trưng mua, trưng dụng tài sản; quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc trưng mua, trưng dụng tài sản; quyền và nghĩa vụ của người có tài sản trưng mua, trưng dụng; quyền và nghĩa vụ của người khác có liên quan đến trưng mua, trưng dụng”. Khoản 1 Điều 4 quy định rõ về mặt nguyên tắc “Việc trưng mua, trưng dụng tài sản phải tuân thủ quy định của Luật này”, đồng thời có quy định loại trừ 03 trường hợp quy định tại các khoản 2, 3, 4 của Điều 4. Tuy nhiên, với nội dung quy định tại khoản 5, 6 của Điều 4, hai nội dung này được bổ sung thêm sau khi chỉnh lý, lại chưa xác định có thuộc trường hợp loại trừ hay không trong khi trong cả 2 khoản này đều xác định nội dung áp dụng theo pháp luật khác.

Thứ hai, khoản 2 là nội dung hoàn toàn mới được bổ sung sau khi tiếp thu ý kiến thẩm tra và ý kiến đại biểu, theo đó có quy định “Việc trưng dụng đất, khu vực biển để thực hiện hoạt động lấn biển thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai, trừ trường hợp quy định về hình thức, hiệu lực của quyết định trưng dụng đất, thời hạn trưng dụng đất, thời hạn gia hạn trưng dụng đất, quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước, quyền và nghĩa vụ của người có đất trưng dụng” cho thấy có điểm chưa rõ hình thức, hiệu lực của quyết định trưng dụng đất, thời hạn trưng dụng đất, thời hạn gia hạn trưng dụng đất, quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước, quyền và nghĩa vụ của người có đất trưng dụng trong trường hợp này sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật nào. Nếu chỉ xác định trường hợp, thẩm quyền trưng dụng đất, khu vực biển thì chỉ cần quy định “Trường hợp, thẩm quyền quyết định trưng dụng đất, khu vực biển để thực hiện hoạt động lấn biển thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai” là phù hợp và cũng đồng bộ với khoản 4 – chỉ quy định khác về trường hợp, thẩm quyền trưng dụng, trưng mua thì áp dụng theo luật đó, còn các nội dung khác về trưng dụng thì đương nhiên thực hiện theo Luật này.

Thứ 3, khoản 3 dự thảo sau chỉnh lý được chỉnh lý từ khoản 2 dự thảo trước chỉnh lý thành khoản 3, trong đó có giữ nguyên nội dung “Trường hợp Luật khác ban hành trước ngày luật này có hiệu lực thi hành có quy định về trưng mua, trưng dụng tài sản thì được áp dụng theo quy định của Luật khác về trường hợp, thẩm quyền quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản”; đồng thời có bổ sung thêm nội dung “các nội dung khác về trưng mua, trưng dụng tài sản được áp dụng thống nhất theo quy định của Luật này, trừ trường hợp quy định về các nội dung đó của luật khác bảo đảm quyền, lợi ích của người có tài sản trưng mua, trưng dụng cao hơn so với Luật này thì được áp dụng theo quy định của luật đó.” cho thấy có điểm chưa hợp lý khi có 2 lần loại trừ áp dụng (khoản 1 và khoản này). Đồng thời thể hiện sự chưa rõ ràng về việc thế nào và tiêu chí nào để xác định là luật đó “bảo đảm quyền, lợi ích của người có tài sản trưng mua, trưng dụng cao hơn so với luật này”, trong khi Điều 12 dự thảo Luật này đã quy định rõ về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của người có tài sản trưng mua, trưng dụng, không có nội dung quy định về lợi ích của chủ thể này và cũng không có điều khoản giao Chính phủ quy định chi tiết.

Thứ tư, khoản 4 quy định đối với “Trường hợp Luật khác ban hành sau ngày Luật này có hiệu lực chỉ được quy định khác Luật này về trường hợp, thẩm quyền quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản” cũng thể hiện sự chưa thống nhất với khoản 1.

Toàn cảnh phiên thảo luận tại hội trường sáng 3/11.

Thứ năm, khoản 5 và khoản 6 là nội dung mới được bổ sung vào dự thảo sau tiếp thu, chỉnh lý “5. Việc trưng dụng tài sản quy định tại Luật này không bao gồm trường hợp cung cấp dữ liệu cho Nhà nước theo quy định của Luật Dữ liệu, việc xử lý dữ liệu cá nhân theo quy định của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, việc bắt buộc chuyển giao quyền sử dụng đối với sáng chế theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ; 6. Việc trưng mua tài sản không áp dụng đối với hàng dự trữ quốc gia, tài sản công”. Tuy nhiên, việc liệt kê này có cần thiết không? đã đầy đủ, hợp lý chưa? Và nội hàm của 2 khoản này có phải là nguyên tắc áp dụng pháp luật hay chỉ là xác định nội dung không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật này? Các quy định này có thuộc trường hợp được loại trừ trong khoản 1 của Điều này hay không?

Ngày 30/10/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã có Công văn số 328/CV-UBTVQH gửi Chính phủ, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao về việc rà soát các Bộ luật, Luật, Nghị quyết trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2, kèm theo Phụ lục rà soát về tính thống nhất, đồng bộ của nhiều dự thảo Bộ luật, Luật, Nghị quyết với hệ thống pháp luật hiện hành và các dự thảo có liên quan đang trình đồng thời tại kỳ họp thứ 2, trong đó có nội dung về áp dụng pháp luật. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nêu việc nhiều luật, nghị quyết có quy định về ưu tiên áp dụng pháp luật có thể tiềm ẩn nguy cơ phát sinh xung đột, các vấn đề phức tạp trong thực tiễn áp dụng pháp luật, đồng thời nêu rõ đề nghị các cơ quan cân nhắc chỉ một số luật có phạm vi điều chỉnh, nội dung cụ thể liên quan đến nhiều luật khác mới nên quy định về áp dụng pháp luật.

Với các phân tích trên đối với quy định về áp dụng pháp luật tại Điều 4 dự thảo Luật, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng với các nội dung đang thể hiện trong Điều 4 về sự cần thiết có quy định này vì nguyên tắc áp dụng pháp luật đã được quy định trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật cũng đang được tiếp tục quy định rõ hơn trong dự thảo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật đang trình kỳ họp này; không nên ưu tiên áp dụng luật khác hoặc cho phép luật khác quy định khác luật này để đảm bảo tính thống nhất về nguyên tắc áp dụng pháp luật, đảm bảo tính minh bạch, tránh phân tán và có thể bị lạm dụng. Mặt khác, về các trường hợp trưng mua, trưng dụng thì cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát và cập nhật bổ sung các trường hợp để phù hợp với Hiến pháp, một số Luật như Luật Quốc phòng, Luật An ninh mạng, Luật phòng chống khủng bố. Do đó, trường hợp sau ngày Luật này có hiệu lực thi hành mà thực tiễn phát sinh thêm trường hợp trưng mua, trưng dụng mà phù hợp với Hiến pháp thì sẽ đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật này tại Luật khác đó – như vậy cũng bảo đảm phù hợp với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Trường hợp cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục giữ quy định về áp dụng pháp luật, đại biểu đề nghị cần làm rõ hơn các vấn đề đã nêu trên, đồng thời quy định 3 vấn đề, gồm: Xác định rõ về mặt nguyên tắc, việc trưng mua, trưng dụng tài sản phải tuân thủ quy định của Luật này; Việc trưng dụng đất, khu vực biển để thực hiện hoạt động lấn biển thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai; Nếu cần có quy định dự liệu thì chỉ quy định “Luật ban hành sau ngày Luật này có hiệu lực thi hành có quy định khác về trường hợp, thẩm quyền trưng mưa, trưng dụng tài sản thì thực hiện theo quy định về trường hợp, thẩm quyền trưng mua, trưng dụng tài sản tại Luật đó”.

Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà: Luật Đất đai sửa đổi tạo cơ sở pháp lý khơi thông nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội

BẮC NINH - Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng 29/10, thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đất đai (sửa đổi), đại biểu Đỗ Thị Việt Hà khẳng định việc sửa đổi Luật là cần thiết, tạo cơ sở pháp lý tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội.

Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Bắc Ninh đề xuất hoàn thiện cơ chế chuyển nhượng nhà ở xã hội

BẮC NINH - Chiều 28/10, tham gia thảo luận tại hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), các đại biểu Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Bắc Ninh đề nghị hoàn thiện cơ chế chuyển nhượng nhà ở xã hội, bảo đảm các ưu đãi của Nhà nước phục vụ đúng đối tượng, mục tiêu an sinh. Cùng với đó, cần quy định rõ nguồn vốn, cơ chế quản lý, kiểm toán và giám sát Quỹ nhà ở để sử dụng hiệu quả nguồn lực công.

Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Bắc Ninh góp ý hoàn thiện dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi)

BẮC NINH - Tiếp tục Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, chiều 26/10, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Bắc Ninh đã thảo luận đóng góp nhiều ý kiến hoàn thiện dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).