Đại biểu Nguyễn Thị Quý: Công nghệ số mở rộng không gian phát triển công nghiệp văn hóa
BẮC NINH – Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng 10/11, thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, đại biểu Nguyễn Thị Quý, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Bắc Ninh đề nghị hoàn thiện cơ chế bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, kết nối thị trường, đưa di sản trở thành nguồn lực cho phát triển kinh tế.
Đại biểu Nguyễn Thị Quý nhất trí với sự cần thiết ban hành luật phát triển công nghiệp văn hóa nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam; tạo hành lang pháp lý đồng bộ để khai thác hiệu quả nguồn lực văn hóa, đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng mới, góp phần nâng cao sức mạnh mềm và vị thế quốc gia.
![]() |
|
Đại biểu Nguyễn Thị Quý phát biểu. |
Nhấn mạnh vai trò của công nghệ số trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, đại biểu khẳng định công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ mà còn là động lực quan trọng giúp thay đổi căn bản phương thức sáng tạo, sản xuất, quảng bá, gia tăng giá trị và mở rộng thị trường cho sản phẩm văn hóa. Từ thực tiễn thành phố Bắc Ninh, đại biểu Nguyễn Thị Quý tập trung đóng góp 3 nhóm nội dung trọng tâm:
Thứ nhất, phát huy công nghệ trong sáng tạo, quảng bá và thương mại hóa các giá trị văn hóa truyền thống. Theo đại biểu, thực tiễn thành phố Bắc Ninh cho thấy, thành công của MV “Bắc Bling” do ca sĩ Hòa Minzy thể hiện là một ví dụ tiêu biểu. Việc kết hợp chất liệu văn hóa Kinh Bắc, đặc biệt là dân ca Quan họ, với âm nhạc hiện đại và truyền thông trên nền tảng số đã tạo sức lan tỏa rộng rãi, đưa hình ảnh quê hương, con người Bắc Ninh đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế.
Điều đó cho thấy, nếu được đầu tư sáng tạo và khai thác phù hợp, các giá trị văn hóa truyền thống hoàn toàn có thể trở thành nguồn cảm hứng để hình thành những sản phẩm công nghiệp văn hóa có sức hấp dẫn và giá trị kinh tế. Tuy nhiên, cần quan tâm xây dựng chuỗi giá trị bền vững, từ khai thác chất liệu văn hóa, sáng tạo, sản xuất đến quảng bá, phân phối, bảo hộ bản quyền và chia sẻ lợi ích với cộng đồng, tránh tình trạng chỉ tạo ra những sản phẩm có sức lan tỏa nhất thời.
Thứ hai, hoàn thiện hạ tầng công nghệ và cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường số. Đại biểu đồng tình với định hướng của dự thảo Luật về việc quan tâm đến phần mềm phục vụ sáng tạo và nền tảng số hỗ trợ quản lý, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Đây là những cấu phần cần thiết để hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa hiện đại.
Tuy nhiên, trong môi trường số, sản phẩm văn hóa rất dễ bị sao chép, sử dụng trái phép và khai thác thương mại khi chưa được sự đồng ý của chủ thể quyền. Đặc biệt, đối với tư liệu di sản được số hóa, cần làm rõ quyền quản lý, truy cập, sử dụng và khai thác thương mại; trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nghệ nhân, cộng đồng nắm giữ di sản. Do đó, đại biểu đề nghị Luật cần có chính sách hỗ trợ phát triển hạ tầng số, phần mềm sáng tạo, nền tảng phân phối nội dung; khuyến khích doanh nghiệp công nghệ, trường đại học và cơ sở nghiên cứu tham gia phát triển các giải pháp phục vụ công nghiệp văn hóa.
Thứ ba, gắn phát triển công nghiệp văn hóa với thị trường và hội nhập quốc tế. Đại biểu nhấn mạnh, sản phẩm văn hóa chỉ thực sự phát huy giá trị khi tiếp cận được công chúng và tạo ra hiệu quả kinh tế. Vì vậy, cần khuyến khích phát triển nội dung đa ngôn ngữ, quảng bá trên các nền tảng quốc tế; tăng cường kết nối sản phẩm văn hóa với doanh nghiệp du lịch, lữ hành và các đơn vị phân phối nội dung số. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại, tạo điều kiện để doanh nghiệp, nghệ sĩ và cộng đồng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa.
Từ những vấn đề trên, đại biểu Nguyễn Thị Quý đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật theo hướng xác định rõ vai trò của công nghệ số trong toàn bộ chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa; kết nối và khai thác dữ liệu di sản; hoàn thiện chính sách bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng chủ thể di sản; đồng thời khuyến khích các sản phẩm sáng tạo có khả năng thương mại hóa và tiếp cận thị trường quốc tế.
Theo đại biểu, mục tiêu của ứng dụng công nghệ trong phát triển công nghiệp văn hóa không chỉ là lưu giữ di sản bằng phương thức hiện đại, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để di sản tiếp tục được sáng tạo, lan tỏa và gia tăng giá trị trong đời sống đương đại.
Công nghệ có thể mở rộng không gian phát triển, nhưng bản sắc văn hóa và sức sáng tạo của con người mới là nền tảng tạo nên giá trị bền vững. Đó cũng là con đường để biến di sản thành tài sản, biến bản sắc văn hóa thành lợi thế cạnh tranh, đưa văn hóa thực sự trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.
Bắc Ninh
















Ý kiến bạn đọc (0)