Xây dựng hệ sinh thái bán dẫn, đưa doanh nghiệp Bắc Ninh tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu

Bà Vũ Phương Thảo, Phó Giám đốc Sở Tài chính.

Đến nay, Bắc Ninh đã hình thành hệ sinh thái công nghiệp điện tử có quy mô hàng đầu cả nước với sự hiện diện của nhiều tập đoàn đa quốc gia như Samsung, Canon, Foxconn, Goertek, Luxshare, Amkor Technology, Hana Micron Vina, Micro Commercial Components, Victory Giant Technology... Quan trọng hơn, các dự án này không còn phát triển đơn lẻ mà đang từng bước hình thành các cụm liên kết sản xuất, tạo hiệu ứng lan tỏa đối với doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp trong nước.

Tuy nhiên, Bắc Ninh hiện mới chỉ ở giai đoạn đầu của quá trình tham gia chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu. Các doanh nghiệp trên địa bàn hiện chủ yếu tham gia công đoạn đóng gói và kiểm thử chip (Back-end), trong khi những khâu có giá trị gia tăng cao như thiết kế vi mạch, nghiên cứu vật liệu, phát triển công nghệ lõi hay sở hữu tài sản trí tuệ vẫn còn rất hạn chế. Nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn là điểm nghẽn khi số lượng kỹ sư thiết kế vi mạch, chuyên gia bán dẫn và đội ngũ R&D chưa đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp.

Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm bán dẫn, trước hết tỉnh cần chuyển đổi tư duy thu hút dự án sang kiến tạo hệ sinh thái. Trong đó, năm trụ cột cần được triển khai đồng thời gồm: hoàn thiện thể chế và môi trường đầu tư; phát triển hạ tầng công nghiệp, hạ tầng số và logistics; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nghiên cứu và phát triển (R&D(; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng.

Cùng với đó là phát huy lợi thế liên kết vùng Thủ đô, kết nối với thành phố Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh cùng hệ thống cảng biển, cảng hàng không đưa Bắc Ninh trở thành trung tâm sản xuất, logistics, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của ngành bán dẫn khu vực phía Bắc.

Hoàn thiện hạ tầng khu công nghiệp, tạo lợi thế cạnh tranh trong thu hút dự án bán dẫn

Ông Nguyễn Xuân Ngọc, Phó Trưởng Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh.

Hiện Bắc Ninh sở hữu nhiều lợi thế với 39 khu công nghiệp được chấp thuận chủ trương đầu tư, với 59 dự án đầu tư hạ tầng, tổng vốn đăng ký quy đổi khoảng 4,9 tỷ USD. Toàn tỉnh có 2.294 dự án đầu tư thứ cấp với tổng vốn đăng ký 45,7 tỷ USD, trong đó có 1.670 dự án FDI trị giá 41,2 tỷ USD. Các doanh nghiệp lớn như Samsung, Amkor Technology, Hana Micron, Canon, Foxconn, Goertek đã hình thành hệ sinh thái điện tử lớn nhất cả nước, tạo nền tảng thuận lợi để phát triển lĩnh vực đóng gói và kiểm thử chip bán dẫn.

Tuy nhiên, các dự án bán dẫn đòi hỏi nguồn điện ổn định, nước siêu sạch, trung tâm dữ liệu, viễn thông tốc độ cao, xử lý môi trường theo tiêu chuẩn quốc tế và hệ thống logistics thông minh. Trong khi đó, nhiều khu công nghiệp hiện được quy hoạch cho ngành chế biến, chế tạo nói chung nên cần tiếp tục nâng cấp để đáp ứng các yêu cầu đặc thù của ngành bán dẫn. Quỹ đất sạch tại một số khu công nghiệp cũng đang dần thu hẹp, trong khi các nhà đầu tư thường yêu cầu mặt bằng sẵn sàng trong thời gian rất ngắn.

Vì vậy, giải pháp trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu công nghiệp mới, chuẩn bị quỹ đất sạch quy mô lớn; đầu tư đồng bộ hệ thống điện, nước, viễn thông, trung tâm dữ liệu, phòng cháy chữa cháy và xử lý nước thải theo tiêu chuẩn của ngành bán dẫn. Cùng với đó là phát triển mô hình khu công nghiệp thông minh, tăng cường kết nối với cảng biển, cảng hàng không và trung tâm logistics nhằm giảm chi phí chuỗi cung ứng.

Khi hạ tầng được chuẩn bị, Bắc Ninh sẽ không chỉ thu hút thêm các dự án đóng gói, kiểm thử chip mà còn có điều kiện đón các dự án công nghệ cao có giá trị gia tăng lớn, từng bước hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn của tỉnh.

Bảo đảm an ninh năng lượng phục vụ cho trung tâm sản xuất, đóng gói và kiểm thử chip bán dẫn

Ông Ngô Chí Quang, Phó Giám đốc Sở Công Thương.

Trong ngành công nghiệp bán dẫn, nguồn điện ổn định có ý nghĩa quan trọng, bảo đảm sự thông suốt của mọi dây chuyền sản xuất. Vì vậy, muốn trở thành trung tâm sản xuất, đóng gói và kiểm thử chip, Bắc Ninh trước hết phải xây dựng được hệ thống hạ tầng năng lượng hiện đại, an toàn và bền vững. Hiện nay, Bắc Ninh đang sở hữu hệ thống truyền tải điện khá đồng bộ với 1 trạm biến áp 500 kV, 7 trạm 220 kV và 56 trạm 110 kV, tạo thành mạng lưới cấp điện liên hoàn.

Để đáp ứng nhu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Bắc Ninh đang triển khai quy hoạch 17 dự án nguồn điện với tổng công suất khoảng 1.938 MW, bao gồm điện gió, điện mặt trời, thủy điện tích năng, điện rác và nhiệt điện. Đồng thời, toàn tỉnh đang triển khai 43 dự án nguồn và lưới điện với tổng vốn đầu tư khoảng 35.333 tỷ đồng, trong đó riêng các dự án lưới điện có vốn gần 9.932 tỷ đồng.

Tuy nhiên, để phục vụ ngành bán dẫn, chỉ tăng công suất là chưa đủ. Chất lượng cung cấp điện phải được nâng cấp đạt tiêu chuẩn quốc tế, bảo đảm tính liên tục, có dự phòng công suất và khả năng đáp ứng ngay khi các nhà máy mở rộng sản xuất. Cùng với đó, yêu cầu giảm phát thải và sử dụng năng lượng tái tạo của các tập đoàn đa quốc gia cũng đặt ra đòi hỏi phải phát triển nguồn điện xanh, thúc đẩy điện mặt trời mái nhà và sử dụng năng lượng hiệu quả.

Theo định hướng đến năm 2030, tỉnh sẽ chủ động lồng ghép quy hoạch phát triển lưới điện với quy hoạch phát triển công nghiệp bán dẫn, tính toán dự phòng công suất cho các khu công nghiệp trọng điểm và hoàn thiện hệ sinh thái năng lượng đáp ứng các tiêu chuẩn của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tháo gỡ điểm nghẽn, bứt phá thành trung tâm bán dẫn quốc gia

Ông Nguyễn Tiến Hưng, Phó Giám đốc Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, Cục Công nghiệp công nghệ thông tin.

Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng, nhân lực, R&D và hệ sinh thái nội địa, Bắc Ninh cần thực hiện 4 nhóm giải pháp trọng tâm để trở thành trung tâm sản xuất, đóng gói, kiểm thử chip bán dẫn hàng đầu.

Trong đó cần kiến tạo thể chế và cơ chế đột phá; thực thi hiệu quả chính sách miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, ưu đãi thuế nhập khẩu thiết bị công nghệ cao; áp dụng cơ chế “Luồng xanh 60%” giản lược thủ tục hành chính; thành lập Quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo bán dẫn, cung cấp tín dụng ưu đãi và hỗ trợ chi phí thuê mặt bằng cho doanh nghiệp nội địa. Thứ hai là phát triển hạ tầng kỹ thuật chuyên biệt đạt chuẩn quốc tế, quy hoạch các khu công nghệ số tập trung; bảo đảm nguồn điện ổn định, năng lượng xanh; phát triển hạ tầng số, trung tâm tính toán thông minh và hệ thống logistics kết nối Cảng hàng không Gia Bình cùng kho ALS.

Ngoài ra cần đào tạo nhân lực chất lượng cao và thu hút nhân tài; hoàn thiện mô hình hợp tác “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp”, đưa chương trình vi mạch chuẩn quốc tế vào giảng dạy, cấp học bổng, ưu đãi tín dụng cho sinh viên và đẩy mạnh giáo dục STEM. Tiếp tục thu hút các tập đoàn công nghệ hàng đầu (Intel, Samsung, NVIDIA, Amkor...) làm hạt nhân dẫn dắt để thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển mạng lưới phụ trợ và logistics trong nước, giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Đồng hành cùng địa phương, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn (Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin) cam kết sẽ hướng dẫn triển khai chính sách ưu đãi theo Luật Công nghiệp công nghệ số đúng quy định, đúng đối tượng. Đồng thời hỗ trợ đào tạo, nâng cao năng lực lao động khu công nghiệp thông qua mạng lưới chuyên gia và đối tác quốc tế; đẩy mạnh kết nối, tổ chức các hoạt động xúc tiến đầu tư và thương mại bán dẫn trong lẫn ngoài nước.

Tiên phong cải thiện môi trường đầu tư tạo niềm tin cho doanh nghiệp

Ông Bùi Ngọc Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Deloitte Việt Nam.

Từ kinh nghiệm đồng hành cùng nhiều tập đoàn công nghệ và bán dẫn hàng đầu thế giới triển khai các dự án đầu tư quy mô hàng tỷ USD tại Việt Nam, Deloitte Việt Nam nhận thấy các nhà đầu tư ngày nay không còn lựa chọn địa điểm chỉ dựa trên chính sách ưu đãi mà cần một hệ sinh thái đầu tư ổn định, minh bạch, có nguồn nhân lực chất lượng, chuỗi cung ứng hoàn thiện và chính quyền luôn đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt vòng đời dự án.

Vì vậy, chúng tôi cho rằng, Bắc Ninh cần tiếp tục xây dựng môi trường đầu tư có tính ổn định, minh bạch và khả năng dự báo cao. Đối với các dự án bán dẫn có vòng đời đầu tư từ 20 đến 30 năm, điều doanh nghiệp quan tâm không chỉ là mức ưu đãi mà còn là tính nhất quán trong quá trình thực thi, khả năng giải quyết nhanh các vướng mắc và một cơ chế đối thoại thường xuyên giữa chính quyền với cộng đồng doanh nghiệp. Bên cạnh các dự án sản xuất, đóng gói và kiểm thử, Bắc Ninh có thể tiếp tục thu hút các trung tâm R&D, doanh nghiệp thiết kế chip, công nghiệp hỗ trợ, các nhà cung cấp vật liệu, thiết bị và dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu.

Đặc biệt, Bắc Ninh cần tiên phong trong cải cách thủ tục hành chính và xây dựng cơ chế hỗ trợ chuyên biệt cho các dự án công nghệ cao và bán dẫn, tạo niềm tin cho nhà đầu tư về khả năng phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan nhà nước, đồng hành và tháo gỡ kịp thời những khó khăn trong suốt quá trình đầu tư, vận hành và mở rộng dự án.

Deloitte cam kết tiếp tục đồng hành cùng các bộ, ngành Trung ương và tỉnh Bắc Ninh trong quá trình hoàn thiện cơ chế, chính sách, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và tư vấn các giải pháp phát triển hệ sinh thái bán dẫn, góp phần đưa Bắc Ninh trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư công nghệ cao và từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Xây dựng mô hình hợp tác chặt chẽ giữa chính quyền - doanh nghiệp - viện, trường - nhà cung cấp

Ông Nguyễn Công Tài, đại diện Công ty Amkor Technology Việt Nam.

Là doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực bán dẫn, Amkor Technology Việt Nam đánh giá Bắc Ninh đang hội tụ nhiều lợi thế để trở thành trung tâm sản xuất, đóng gói và kiểm thử chip bán dẫn của Việt Nam. Trước nhu cầu ngày càng lớn của ngành bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), Amkor Technology Việt Nam đang triển khai mở rộng nhà máy với dự án M2F, bổ sung 16.800 m² phòng sạch, dự kiến đưa vào vận hành trong tháng 6 - 2027.

Để Bắc Ninh sớm hình thành trung tâm bán dẫn, Amkor đề xuất xây dựng mô hình hợp tác chặt chẽ giữa chính quyền - doanh nghiệp - viện, trường - nhà cung cấp. Trong đó, chính quyền tiếp tục giữ vai trò kiến tạo về quy hoạch, hạ tầng và cơ chế, doanh nghiệp đầu tư công nghệ, các cơ sở đào tạo phát triển nguồn nhân lực, còn nhà cung cấp nâng cao tỷ lệ nội địa hóa dịch vụ, vật tư, thiết bị hỗ trợ nhằm tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng mong muốn tỉnh tiếp tục duy trì cơ chế phối hợp linh hoạt giữa các sở, ngành và doanh nghiệp nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn về thủ tục đầu tư, hạ tầng và đào tạo nhân lực.

Do đặc thù sản xuất bán dẫn đòi hỏi nguồn điện ổn định, chất lượng cao, Amkor mong muốn tỉnh quan tâm hỗ trợ bổ sung khoảng 30 MVA công suất điện cho giai đoạn mở rộng nhà máy; đồng thời đẩy nhanh đầu tư trạm biến áp tại Khu công nghiệp Yên Phong II và hoàn thiện hệ thống cáp ngầm 22 kV kết nối đến nhà máy, bảo đảm điều kiện thiết yếu để doanh nghiệp vận hành ổn định.

Bắc Ninh: Trung tâm công nghiệp điện tử, bán dẫn và AI hàng đầu phía Bắc

BẮC NINH - Với quy mô kinh tế đứng thứ 6 cả nước, tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,56% trong 6 tháng đầu năm 2026 và dòng vốn đầu tư FDI thu hút vào địa bàn lên tới 50,82 tỷ USD, Bắc Ninh đang bước vào giai đoạn phát triển bứt phá, khẳng định vị thế là trung tâm công nghiệp hiện đại, công nghệ cao của Việt Nam.

Việt Nam - Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác đào tạo công nghệ cao, bán dẫn và AI

Tại thành phố Asan của Hàn Quốc, đại diện 4 cơ sở giáo dục của Việt Nam đã làm việc với Trường Đại học Hoseo nhằm thúc đẩy hợp tác đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao.

Bắc Ninh: Tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy tiến độ các dự án công nghiệp bán dẫn

BẮC NINH- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Văn Thịnh đã có buổi làm việc tại Khu công nghiệp Yên Phong II-C nhằm nắm bắt tình hình và tháo gỡ khó khăn cho hai doanh nghiệp công nghệ cao TLB Vina và MCC Việt Nam, khẳng định Bắc Ninh luôn đồng hành, tạo điều kiện để các doanh nghiệp bán dẫn ổn định sản xuất và mở rộng quy mô đầu tư.

Bắc Ninh thúc đẩy hợp tác bán dẫn với Tập đoàn Amkor tại Incheon

Tiếp tục chương trình công tác tại Hàn Quốc, sáng 24/4, tại thành phố Incheon, Đoàn công tác tỉnh Bắc Ninh do đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh làm Trưởng đoàn đã đến thăm và làm việc với Tập đoàn Amkor.