Hơn chục năm trước, gia đình tôi mở một xưởng sửa chữa cơ khí nhỏ. Thời điểm đó, xưởng tuyển 5 người thợ, trong đó 4 người đã có kinh nghiệm làm nghề, chỉ có Minh là trẻ nhất, vừa tốt nghiệp một trường cao đẳng trong tỉnh. Từ những ngày thử việc, Minh đã chăm chú học hỏi, thấy các anh, các chú làm là luôn đứng bên cạnh quan sát tỉ mỉ. Minh bảo: “Cháu học trong trường đã có thời gian thực hành nhưng chỉ nắm được những điểm cơ bản. Thực tế khi đi làm mới thấy có những sự cố hỏng hóc không có trong lý thuyết, bởi vậy phải học thêm rất nhiều mới theo nghề được chú ạ”. Có lẽ nhờ tinh thần ấy mà Minh tiến bộ rất nhanh, trở thành thợ chính của xưởng.

Trong thời gian dài, nhiều lao động đến rồi đi, chỉ có Minh là ở lại gắn bó lâu nhất với gia đình tôi. Có khoảng thời gian cậu thợ trẻ xin nghỉ việc để vào miền Nam học nâng cao tay nghề, nghe nói tốn vài chục triệu. Khi ấy, tôi cũng lo lúc học xong, có lẽ Minh sẽ đi tìm một “bến đỗ” khác lương cao hơn. Tuy vậy, sau 6 tháng, cậu trở về, tiếp tục làm việc tại xưởng. Từ mức lương 4 triệu đồng/tháng, đến nay Minh đã nhận lương 16 triệu đồng/tháng. Vợ của Minh là công nhân trong một doanh nghiệp ở khu công nghiệp. Hai vợ chồng chí thú làm ăn, có ông bà đỡ đần chăm sóc giúp hai con nhỏ. Đến nay, Minh đã xây được ngôi nhà cao tầng khang trang ở quê, mua xe ô tô mới, cuộc sống, thu nhập ổn định.

Với những người giỏi nghề như Minh, cơ hội việc làm không thiếu. Rời khỏi xưởng này có xưởng khác nhận ngay. Tuy nhiên, không phải ai cũng có sự nỗ lực như cậu. Tôi đã cho một số công nhân nghỉ việc vì được hướng dẫn, chỉ dạy thời gian dài nhưng không tiến bộ, làm việc không hiệu quả. Một anh bạn tôi vừa kể, công ty của anh đăng thông báo tuyển một nhân viên văn phòng lương 8 triệu đồng/tháng, chỉ trong một ngày nhận được hàng chục hồ sơ ứng tuyển, hầu hết là sinh viên tốt nghiệp đại học. Thế nhưng với vị trí công nhân lành nghề điều khiển thiết bị lương 15 triệu đồng/tháng sau vài tuần không nhận được hồ sơ nào, giờ phải tuyển qua kênh môi giới.

Những ngày này, các trường đại học, cao đẳng đã công bố kết quả tuyển sinh. Trên mạng xã hội, một số thí sinh khi thi đỗ vào những ngành không ưng ý đã bày tỏ ý định không nhập học, ôn thi tiếp để năm sau thi lại. Cũng có những em dù đỗ đại học song quyết định chọn học cao đẳng. Nhìn từ thị trường lao động cho thấy, nhiều bạn trẻ hiện nay không tìm được việc làm. Có những ngành nhu cầu tuyển dụng đã bão hòa, có những ngành đang thiếu nhân lực nhưng không tuyển được lao động đáp ứng đúng yêu cầu. Vì thế, câu chuyện chọn ngành, chọn trường luôn là đề tài thu hút sự quan tâm của xã hội.

Có lẽ, điều đáng suy ngẫm không phải là học đại học hay cao đẳng mà quan trọng là học ngành gì phù hợp với năng lực, sở thích của bản thân, điều kiện kinh tế của gia đình cũng như cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp. Sau những năm tháng học tập, mỗi lao động trẻ có thể làm được gì với những kiến thức, kỹ năng mình đã có. Tấm bằng có thể là một cánh cửa để bước vào nghề nhưng muốn đứng vững và tiến xa trong công việc thì không thể chỉ dựa vào tấm bằng ấy. Bởi vậy, dù được đào tạo ở trình độ nào thì các bạn trẻ cũng cần học tập nghiêm túc trên giảng đường, học lý thuyết đi đôi với thực hành, rèn luyện thật tốt để có các kỹ năng đáp ứng yêu cầu của nhà tuyển dụng.

Ngoài kỹ năng nghề, kiến thức xã hội, biết ngoại ngữ là một thế mạnh. Sau khi tốt nghiệp vẫn tiếp tục rèn nghề vì môi trường học đường khác với môi trường doanh nghiệp. Trong một thị trường lao động ngày càng coi trọng năng lực thực chất, cơ hội luôn rộng mở với những người có kiến thức, giỏi nghề và không ngừng học hỏi.

Không chỉ là thay áo mới

 

Lấy hạnh phúc của Nhân dân làm thước đo

 

Đầu tư đúng trọng tâm, tạo sinh kế bền vững