Nhớ những đêm rằm liên hoan
BẮC NINH - Chiều đi làm về qua phố, nghe rộn ràng bài hát “Chiếc đèn ông sao, sao năm cánh tươi màu/ Cán đây rất dài, cán cao quá đầu/ Em cầm đèn sao, em hát vang vang/ Đèn sao tươi màu của đêm rằm liên hoan …” từ chiếc rạp ăn cỗ của tổ liên gia mà thấy rạo rực những kỷ niệm tuổi thơ. Ký ức về những đêm “Trung thu liên hoan trăng sáng ngập đường làng” ngày xưa như trở lại, chậm rãi và nguyên vẹn.
Với bọn trẻ thời 7X chúng tôi ngày ấy, Trung thu thực sự là những ngày Tết và được mong chờ, háo hức nhất. Đơn giản bởi tới Trung thu, trẻ con mới được ăn nhiều bánh kẹo, được vui chơi thỏa thích và được thưởng thức những “thú vui độc quyền” của đêm rằm liên hoan.
![]() |
|
Rước đèn ông sao. |
Thời đó, cuộc sống còn nhiều thiếu thốn nhưng không vì thế mà niềm vui của Tết Trung thu bị giảm đi. Ngược lại, chính sự giản đơn ấy lại tạo nên những khoảnh khắc đáng nhớ, những kỷ niệm tuổi thơ thật ngọt ngào.
Để nói về Tết Trung thu thì đồ chơi không thể thiếu và đứa trẻ nào cũng ao ước có, đó là một chiếc đèn ông sao để tối đến, được thắp nến đi khắp xóm múa hát theo tiếng trống ếch rộn ràng. Ngày đó đèn không có sẵn như bây giờ mà phải tự làm. Chị em tôi thường đi xin những chiếc hộp nhựa đựng bột giặt hay vỏ lon sữa rồi nung đỏ thanh sắt dùi vào xung quanh và hai bên thành làm quai. Sau lấy chiếc gậy tre buộc lủng lẳng vào và thắp nến là có thể tung tăng đi chơi hội.
Khi lớn, khéo tay hơn chị em tôi mới học làm đèn ông sao năm cánh. Trước Trung thu cả tuần, cứ đến buổi trưa là bọn trẻ í ới rủ nhau làm đèn. Đèn ông sao ngày ấy được làm từ nan tre và giấy bóng kính, buộc cán lại. Đứa chọn được nan dẻo, mềm thì uốn được đèn tròn; còn không thì đèn hơi vẹo một chút cũng không sao, miễn là thắp được nến, rước được.
Háo hức không kém là mâm cỗ Trung thu. Nhà tôi đông anh chị em, lớn bé cách nhau vài ba tuổi nên dù khó khăn thế nào, bố mẹ tôi cũng bày mâm cỗ để cả nhà quây quần bên nhau. Tôi bé nhất thì làm nhiệm vụ trải chiếu giữa sân nhà, lăng xăng phụ mẹ lấy đĩa, lấy khăn trải bàn. Các chị khéo tay thì gọt bưởi, loay hoay làm chó bông lông xù, lấy hạt đậu đen làm mắt. Gọi là mâm quả cho oai chứ chỉ có nải chuối trứng cuốc, mấy quả hồng đỏ, quả na, quả bưởi và lựu, ít bánh kẹo và cặp bánh dẻo, bánh nướng. Năm nào có thời gian thì bố tôi đi chặt cành tre về buộc hai bên, thêm quả bóng bay treo trên đỉnh, ít bánh đa nữa thì cứ gọi là mời cả xóm sang vui.
![]() |
|
Ngóng chờ phá cỗ Trung thu. |
Thật sự là đến bây giờ, tôi vẫn nhớ cảm giác ngóng đến Trung thu để được ăn bánh dẻo, bánh nướng. Mẹ tôi trước kia làm ở bệnh viện, cơ quan đông nên các bác thường hay phát cho mỗi cán bộ có con nhỏ một cặp bánh ăn Tết. Năm nào cũng hóng, cũng ngóng, có năm mẹ bảo cơ quan không có quà thì năm đó chị em tôi buồn lắm nhưng lại dặn nhau không để mẹ biết kẻo mẹ buồn. Bánh Trung thu ngày đó chỉ có bánh dẻo nhân hạt sen, đậu xanh và bánh nướng nhân thập cẩm. Có lẽ do ít được ăn, cả năm mới được ăn một vài miếng mà đến giờ tôi vẫn thấy ngon và vẫn nhớ hương vị đậm đà khó quên ấy.
Phá cỗ Trung thu ở nhà xong, nghe các anh chị kể chuyện chị Hằng, chú Cuội và mơ mộng, tưởng tượng đủ thứ trên cung trăng là đến đoạn chị em tôi rủ nhau ra xóm xem văn nghệ, rước đèn. Đường làng bấy giờ tối om, chưa có điện và lúc ấy, chiếc đèn ông sao tự chế phát huy tác dụng. Các bác trong xóm múa lân đi trước, cánh thanh niên đánh trống ếch rộn ràng theo sau, bọn trẻ háo hức rước đèn ông sao, ánh đèn lung linh soi sáng đường làng và những gương mặt ngây thơ, hồn nhiên, rạng ngời hạnh phúc. Cứ thế, bọn trẻ đi khắp làng, khắp xóm, hát hò đủ bài đồng dao trong trẻo.
Giờ đây, cuộc sống đã thay đổi, đủ đầy hơn nên Trung thu cũng trở nên hiện đại và náo nhiệt hơn. Có nơi người ta tổ chức Trung thu cả tháng, trở thành lễ hội, như ở Tuyên Quang. Đồ chơi, đèn lồng cũng muôn màu; các chương trình văn nghệ trở thành các chương trình tạp kỹ với quy mô sân khấu hoành tráng, hấp dẫn. Ở các phố xóm, các gia đình cũng nhân Trung thu tổ chức ăn cỗ liên gia, gặp mặt bà con vui vẻ.
Mỗi thời mỗi đổi thay và thật hạnh phúc khi con trẻ ngày càng được quan tâm hơn, có một tuổi thơ đủ đầy hơn và dù theo cách nào, Trung thu vẫn luôn là ngày Tết mà bọn trẻ mong ngóng. Và với người lớn chúng ta, khi đã đi qua những khó khăn, vẫn nhớ về những đêm “Trung thu liên hoan trăng sáng ngập đường làng”, những “Chiếc đèn ông sao, sao năm cánh tươi màu” thì Trung thu sẽ vẫn vẹn nguyên trong trái tim, luôn là những ký ức đẹp để trân trọng, tiếp nối, cho con trẻ thêm nhiều sự yêu thương, sẻ chia và ấm cúng mỗi mùa trăng.
Bắc Ninh















Ý kiến bạn đọc (0)