Bắc Ninh
Rồi chúng ta sẽ già
Những ngày này, cùng với các hoạt động chăm lo Tết Trung thu cho trẻ em, lãnh đạo thành phố, cấp ủy, chính quyền, các ngành, đoàn thể cũng tổ chức nhiều đoàn thăm hỏi, tặng quà nhân Ngày Quốc tế Người cao tuổi 1/10. Hai việc tưởng như riêng biệt lại cùng gặp nhau ở một đạo lý đã được gìn giữ qua bao thế hệ: Kính già, yêu trẻ.
Trẻ em cần được yêu thương để lớn lên. Người già cần được chăm sóc, tôn trọng để những năm tháng cuối đời được sống vui, sống khỏe, sống có ích. Nhưng câu chuyện về người cao tuổi hôm nay còn đặt ra một vấn đề xa hơn: khi tuổi thọ ngày càng cao và xã hội đang có xu hướng già hóa dân số, chúng ta đã chuẩn bị gì cho tuổi già của mỗi người?
Sống lâu là mong ước của con người và tuổi thọ tăng là một thành quả của phát triển. Nhưng sống lâu hơn cũng có nghĩa quãng đời tuổi già dài hơn. Đó có thể là những năm tháng an vui bên con cháu, tiếp tục làm việc, cống hiến và tận hưởng thành quả của một đời lao động; nhưng cũng có thể là những năm tháng đối mặt với bệnh tật, cô đơn, khó khăn trong đi lại, chăm sóc bản thân và thích ứng với một xã hội thay đổi rất nhanh. Một xã hội có nhiều người sống lâu là điều đáng mừng, nhưng sẽ là một thách thức nếu chúng ta chỉ kéo dài tuổi đời mà chưa chuẩn bị những điều kiện để tuổi già được sống tốt.
Già hóa dân số vì thế không phải câu chuyện của riêng người già. Nếu không chuẩn bị từ sớm, áp lực sẽ ngày càng lớn đối với hệ thống y tế, an sinh và từng gia đình, cuối cùng lại đặt lên vai những người đang ở tuổi lao động. Nhưng cũng sẽ chưa đầy đủ nếu chỉ nhìn người cao tuổi như những người cần được chăm sóc. Bắc Ninh hiện có hơn 280 nghìn người cao tuổi vẫn trực tiếp lao động sản xuất, hơn 8.700 người là chủ doanh nghiệp, chủ trang trại... Sau những mái đầu bạc là vốn sống, kinh nghiệm, tri thức nghề nghiệp và uy tín được tích lũy qua nhiều năm. Nếu chỉ nhìn thấy gánh nặng của già hóa mà không nhìn thấy nguồn lực ấy, xã hội sẽ lãng phí một tài sản quý.
Bởi vậy, “kinh tế bạc” không nên chỉ được nhìn như một thị trường dành cho người già. Xã hội càng già hóa, nhu cầu chăm sóc sức khỏe, đi lại, nhà ở, văn hóa, du lịch và những dịch vụ phù hợp với người cao tuổi càng lớn. Từ đó sẽ hình thành thêm những ngành nghề, việc làm và dịch vụ mới. Nhưng điều đáng quan tâm hơn không phải thị trường ấy lớn đến đâu, mà là nó giúp con người sống những năm tháng tuổi già như thế nào.
Bắc Ninh đang hướng tới một thành phố đáng sống. Trong tầm nhìn ấy, cần chuẩn bị ngay từ hôm nay cho một xã hội có ngày càng nhiều người cao tuổi. Từ quy hoạch đô thị, giao thông, y tế, nhà ở, không gian công cộng đến dịch vụ số đều cần tính đến một ngày người sử dụng sẽ già đi. Cùng với phát triển các dịch vụ chăm sóc chuyên nghiệp, cần tạo cơ hội để những người còn sức khỏe, trí tuệ tiếp tục làm việc, truyền nghề, tư vấn, tham gia công việc cộng đồng. Chăm sóc và phát huy người cao tuổi phải đi cùng nhau.
Kinh tế bạc càng phát triển càng cần những hàng rào bảo vệ. Người cao tuổi dễ trở thành đối tượng của quảng cáo thổi phồng về sức khỏe, những cách bán hàng lợi dụng sự cả tin, thậm chí những thủ đoạn lừa đảo đánh vào nỗi sợ bệnh tật và cô đơn. Một xã hội thân thiện với người cao tuổi vừa cần có thêm nhiều dịch vụ, vừa cần giúp người già được an toàn trong chính thị trường ấy.
Tết Trung thu rồi sẽ qua. Ngày Quốc tế Người cao tuổi 1/10 cũng sẽ qua. Những em nhỏ hôm nay sẽ trưởng thành, những người trẻ hôm nay rồi sẽ bước sang bên kia dốc cuộc đời. Chăm lo cho người cao tuổi vì thế là đạo lý đối với thế hệ đi trước cũng là sự chuẩn bị cho tương lai của chính chúng ta. Rồi chúng ta sẽ già. Và có lẽ, một thước đo của xã hội văn minh chính là khi về già, mỗi người vẫn được sống an toàn, được tôn trọng, được yêu thương và còn thấy mình có ích.
Ý kiến bạn đọc (0)