Xã Lục Ngạn: Miền quả ngọt níu chân du khách

Chủ nhật: 10:04 ngày 15/02/2026

BẮC NINH - Mỗi độ xuân về, khi những triền đồi còn vương hơi sương sớm, xã Lục Ngạn hiện lên bình yên và trù phú. Xen giữa màu xanh của núi đồi là những vườn cây ăn quả bạt ngàn. Ở nơi đây, du lịch không đến từ những công trình đồ sộ, mà nảy nở tự nhiên từ chính những vườn cây ăn quả bốn mùa trái ngọt; từ nụ cười hiền hậu của người nông dân và từ những làn điệu dân ca ngân nga giữa không gian ấm áp hơi thở của mùa xuân.

Vùng cây ăn quả trù phú gắn du lịch cộng đồng

Vùng trồng vải Lục Ngạn.

Xã Lục Ngạn được thành lập từ 5 xã, thị trấn (gồm: Phì Điền, Đồng Cốc, Giáp Sơn, Tân Quang và Tân Hoa) có diện tích tự nhiên 82,71 km². Địa hình bằng phẳng kết hợp đồi núi thấp, khí hậu nhiệt đới gió mùa ôn hòa đã tạo điều kiện lý tưởng để nơi đây trở thành một trong những vùng trồng cây ăn quả tập trung lớn nhất miền Bắc. Hiện nay, xã Lục Ngạn có tổng diện tích cây ăn quả 4.548 ha, trong đó vải thiều 3.320 ha. Vải thiều Lục Ngạn được xuất khẩu ổn định sang nhiều nước trên thế giới, khẳng định vị thế thương hiệu nông sản nổi tiếng trong và ngoài nước. Không chỉ dừng lại ở cây chủ lực vải thiều, người dân Lục Ngạn đã đưa vào trồng nhiều giống cây ăn quả khác có giá trị kinh tế cao như: Cam Canh, cam Vinh, bưởi Diễn, bưởi da xanh, táo Đài Loan… Nhờ điều kiện thổ nhưỡng và kỹ thuật canh tác tiên tiến, không ít vườn cây ăn quả ở xã cho thu nhập hàng tỷ đồng mỗi năm, trở thành điểm tựa vững chắc cho phát triển nông nghiệp hàng hóa.

Từ nền tảng cây ăn quả, xã Lục Ngạn đang từng bước phát triển du lịch miệt vườn gắn với du lịch cộng đồng. Những vườn cây không chỉ cho thu hoạch quả mà còn mở cửa đón hàng nghìn lượt khách tham quan, trải nghiệm mỗi năm, qua đó tăng kết nối tiêu thụ sản phẩm. Du khách đến đây được dạo bước dưới tán cam Canh, bưởi Diễn, bưởi đào đường... sai trĩu quả, tự tay hái trái, thưởng thức hoa quả tươi ngay tại vườn và cảm nhận trọn vẹn nhịp sống nông thôn yên ả. Điểm hấp dẫn của du lịch Lục Ngạn không nằm ở sự cầu kỳ mà ở sự chân thành và gần gũi của người nông dân làm vườn. Du khách không chỉ đến ngắm cây, xem quả, mà còn được sống trong không gian văn hóa bản địa cùng người dân, nghe kể chuyện mùa vụ, thưởng thức những món ăn dân dã. Ông Leo Minh Luyện, chủ vườn cam lâu năm ở thôn Áp chia sẻ: “Khi khách đến thăm vườn, trải nghiệm hái quả, chúng tôi chọn những quả ngon nhất, đẹp nhất để giới thiệu với du khách. Khi khách hiểu và trân trọng nông sản thì giá trị của trái cây Lục Ngạn cũng được nâng lên”.

Du khách trải nghiệm hái cam tại vườn.

Song song với phát triển du lịch, xã Lục Ngạn chú trọng xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững. Toàn xã hiện có 60 doanh nghiệp, hợp tác xã và hơn 850 hộ kinh doanh; hệ thống 15 cơ sở đóng gói đạt chuẩn xuất khẩu. Năm 2025, tổng giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp ước đạt 1.535,1 tỷ đồng. Đặc biệt, xã có 14 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên đã góp phần nâng tầm thương hiệu địa phương.

Văn hóa dân ca - di sản độc đáo

Giữa trung du miền núi, xã Lục Ngạn đang từng bước khẳng định hướng đi riêng khi phát triển vùng cây ăn quả đặc trưng gắn với du lịch cộng đồng. Trên địa bàn xã, các làn điệu dân ca Then, đàn Tính của người Tày; Soọng cô của người Sán Dìu; Sloong hao của người Nùng vẫn được gìn giữ và truyền dạy qua nhiều thế hệ. Đặc biệt, nghệ thuật trình diễn dân gian Sloong cô của đồng bào Sán Dìu vừa được vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đã khẳng định giá trị độc đáo của loại hình nghệ thuật này ở địa phương. Các câu lạc bộ hát dân ca được thành lập và hoạt động thường xuyên; nhiều lớp truyền dạy tại xã được mở cho thế hệ trẻ, giúp di sản không chỉ được bảo tồn mà còn trở thành sản phẩm văn hóa phục vụ du lịch. Trong không gian mùa xuân, khi hương hoa bưởi, hoa cam lan tỏa, những câu hát Then trầm lắng, tiếng đàn Tính ngân vang hay làn điệu Sloong hao mộc mạc, ngọt ngào như hòa cùng nhịp sống của miền trái ngọt. Đây chính là nền tảng để xã Lục Ngạn phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững, gắn kết giữa kinh tế - văn hóa và con người.

Lãnh đạo xã Lục Ngạn tặng quà cho trẻ em mầm non nhân dịp Tết Trung thu.

Với định hướng phát triển du lịch cộng đồng gắn với vùng cây ăn quả đặc trưng miền Bắc, xã Lục Ngạn đang từng bước biến lợi thế thành giá trị, biến nông nghiệp thành trải nghiệm, biến văn hóa thành cầu nối. Mỗi mùa xuân về, miền quả ngọt ấy lại thêm một lần khẳng định: Phát triển bền vững không chỉ bắt đầu từ đất, mà còn từ cách con người gìn giữ và kể câu chuyện quê mình. Vì thế miền quả ngọt Lục Ngạn hôm nay không chỉ đơm hoa kết trái cho một mùa vụ mới, mà còn lan tỏa niềm tin, khát vọng vươn lên của một vùng quê đang đổi mới từng ngày./.