Nói tới Giáo sư Trần Văn Giàu, người ta không chỉ ngợi ca ông là một đại tri thức đi làm cách mạng, để lại cho đời một di sản khoa học lịch sử, triết học đồ sộ mà ông còn là tấm gương về sự thanh liêm, mẫu mực. Ông được Thành uỷ Thành phố Hồ Chí Minh cấp cho ngôi nhà số 70 Phạm Ngọc Thạch. Tại đây, ông và người bạn đời của mình đã có biết bao kỷ niệm vui buồn nhưng năm 2001, ông có một quyết định khiến nhiều người đi từ ngạc nhiên đến cảm động và khâm phục, đó là bán ngôi biệt thự này lấy tiền làm việc nghĩa. Ông chỉ để lại một số tiền nhỏ mua một căn nhà trong ngõ để sống những năm cuối đời, còn toàn bộ số tiền (hơn 1.000 cây vàng lúc bấy giờ), ông dành sáng lập Giải thưởng Khoa học Trần Văn Giàu, tặng cho những công trình khoa học xuất sắc của khu vực Nam Bộ. Thật cảm động và trân trọng biết bao!

Cũng là những ngôi biệt thự, báo chí gần đây nói nhiều tới căn biệt thự công vụ rộng 411m2 ở 12 Nguyễn Chế Nghĩa, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội mà ông Hoàng Văn Nghiên- nguyên Chủ tịch UBND thành phố sử dụng 8 năm nay, khi đã nghỉ hưu. Vừa qua, trước sức ép của công luận, ông Nghiên đã phải trả lại cho Nhà nước căn biệt thự có giá hàng trăm tỷ đồng này.  

Lại căn biệt thự nữa rộng hơn 16 nghìn m2 với chi phí xây dựng lên tới hàng chục tỷ đồng của nguyên Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền, cùng với nhiều thửa đất có giá trị ở nhiều tỉnh, thành phố mà vị lãnh đạo này được cấp khiến dư luận không khỏi băn khoăn, bức xúc. Và rồi, như ông Nghiên, ông Truyền cũng xin chấp hành trả lại ít nhất một ngôi nhà và một thửa đất mà ông được cấp thừa bao năm qua. 

Những ngôi biệt thự công vụ, những ngôi nhà, thửa đất đều không có lỗi. Nó đều “không biết nói năng”, có chăng chỉ ở người sử dụng nó sai mục đích. Vẫn có những người như Giáo sư Trần Văn Giàu bán biệt thự  riêng cho việc công; những vị quan thanh liêm, mẫu mực và đáng kính khác âm thầm làm việc hiếu nghĩa mà chúng ta chưa biết hay chính bản thân họ không muốn rình rang trên báo. Xã hội luôn có những mảng màu sáng, tốt đẹp và với mỗi người cũng vậy. Nhắc lại chuyện cố Giáo sư Trần Văn Giàu bán nhà lấy 1.000 lượng vàng làm việc nghĩa từ cách đây hơn mười năm mà vẫn thời sự là như vậy. 

Hương Thu