Bắc Ninh
Kiểm soát trẻ dùng mạng xã hội
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Nghị định 147 về quản lý việc cung cấp, sử dụng Internet và thông tin trên mạng. Trong đó, dự thảo đề xuất cấm người dưới 16 tuổi đăng bài, bình luận, chia sẻ hoặc bày tỏ cảm xúc trên mạng xã hội. Có khá nhiều ý kiến tranh luận, cả ủng hộ, cả không, cả băn khoăn về tính khả thi khi chỉ cho trẻ xem mà không được bình luận, khi chỉ cho trẻ chơi game 60 phút mỗi ngày, thay vì 180 phút như hiện nay…
Thực ra không phải “bỗng dưng” có đề xuất này, bởi trên thực tế, khi trẻ em tham gia mạng xã hội sớm, tự do mà không có sự quản lý, giám sát của người lớn, nguy cơ bị xâm hại, tổn thương từ nội dung xấu độc là hiện hữu.
Nhân quan tâm việc này, tôi có đọc trên báo điện tử VnExpress ngày 25/7/2026 bài viết: “Các nước kiểm soát trẻ dùng mạng xã hội”. Có khá nhiều thông tin đáng quan tâm, chẳng hạn như Australia là quốc gia đầu tiên trên thế giới áp dụng lệnh cấm trẻ sử dụng mạng xã hội ở quy mô toàn quốc. Luật được Quốc hội thông qua cuối năm 2024 và có hiệu lực từ ngày 10/12/2025, người dưới 16 tuổi không được phép tạo hoặc duy trì tài khoản trên những nền tảng như TikTok, Instagram, Facebook…
Pháp cấm trẻ dưới 15 tuổi; trong khi Áo, Đan Mạch, Đức, Hy Lạp, Canada, Malaysia và nhiều nước khác đang đề xuất hoặc xem xét các quy định tương tự. Một số quốc gia khác, trong đó có Trung Quốc chọn giới hạn thời gian và tính năng theo độ tuổi thay vì cấm hoàn toàn.
Đưa ra những thông tin này để thấy rằng, trẻ em, dù ở bất cứ quốc gia nào vẫn chưa thể làm chủ cảm xúc, hoàn thiện nhận thức của mình; trong khi điện thoại thông minh, mạng xã hội không còn là công cụ giải trí đơn thuần mà có quá nhiều thứ ở trên đó khiến cha mẹ, người lớn không thể kiểm soát được; cần có chế tài để kiểm soát và phòng ngừa.
Việt Nam có hơn 72 triệu người sử dụng mạng xã hội, trong đó, khoảng 7% ở độ tuổi 13-17. Khảo sát của UNICEF năm 2022 cho thấy 82% trẻ 12-13 tuổi và 93% trẻ 14-15 tuổi sử dụng Internet hằng ngày. Theo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (cũ), trẻ em Việt Nam dành trung bình 5-7 tiếng mỗi ngày cho mạng xã hội.
Rõ ràng thời gian trẻ sử dụng mạng xã hội quá nhiều, phụ huynh thì không phải ai cũng có đủ thời gian, trình độ để theo dõi, giám sát con sử dụng mạng xã hội; thậm chí nhiều phụ huynh cũng nghiện mạng xã hội, do đó nguy cơ trẻ bị xâm hại, thao túng, lừa đảo, tiếp cận với những nội dung không lành mạnh là điều dễ xảy ra.
Tuy nhiên, vấn đề ở đây không phải là không quản được thì cấm, tước đi quyền mở rộng thông tin, kết nối tích cực của các em, nhất là trong thời đại kỷ nguyên số. Ngay cả vấn đề, nếu chỉ đơn thuần cho trẻ xem, cấm trẻ tương tác cũng dễ dẫn đến những hành động "xé rào" như khai gian tuổi hoặc dùng tài khoản ảo, khiến cha mẹ và cơ quan chức năng càng khó kiểm soát hơn.
Vẫn là khảo sát của VnExpress với hơn 2.300 độc giả cho thấy 55% ủng hộ đề xuất, 24% cho rằng nên cho phép trẻ tương tác nhưng giới hạn một số tính năng, còn 16% có ý kiến khác. Ban soạn thảo cho biết sẽ cân nhắc các góp ý, đồng thời nghiên cứu phương án bổ sung trường thông tin để nền tảng nhận diện tài khoản trẻ em ngay từ khi phụ huynh đăng ký, qua đó áp dụng cơ chế phân phối nội dung và bảo vệ phù hợp.
Nếu có một mạng xã hội phù hợp cho trẻ em, nếu xây dựng được một "hệ sinh thái số an toàn", nếu các nhà mạng cung cấp được “gói cước sạch”, ngăn chặn nội dung rác ngay từ hạ tầng viễn thông thì làm sao phải cấm, phải ngắt kết nối của trẻ dưới 16 tuổi với thế giới bên ngoài?
Đồng ý là rất cần bảo vệ trẻ em, rất cần phải có chế tài để phòng ngừa những tiêu cực, những tác động xấu từ sớm, từ xa đối với trẻ em từ môi trường mạng nhưng cũng cần những giải pháp công nghệ hữu hiệu, sự vào cuộc trách nhiệm hơn nữa của các cơ quan chức năng chứ không phải không quản được thì cấm.
Ý kiến bạn đọc (0)