Hành trình mới từ thao trường năm ấy
BẮC NINH - Vùng Tứ Sơn gồm 4 xã: Trường Sơn, Bình Sơn, Lục Sơn, Vô Tranh, huyện Lục Nam trước đây (nay là xã Trường Sơn và Bình Sơn) từng là thao trường huấn luyện hàng vạn tân binh miền Bắc trước khi vào chiến trường miền Nam. Sau hơn nửa thế kỷ, vùng đất này đang chuyển mình mạnh mẽ.
Nơi luyện quân thời chống Mỹ
Với địa hình rừng núi hiểm trở, trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Tứ Sơn là “lá chắn xanh” che chở cho các đơn vị bộ đội luyện quân, bảo vệ những người lính trẻ “rèn mình” trước khi bước vào chiến trường miền Nam. Chúng tôi tìm đến thôn Bãi Đá, xã Lục Sơn, gặp thầy giáo Trần Văn Du (sinh năm 1952) - một cựu chiến binh từng huấn luyện tại vùng Lán Trại năm xưa.
![]() |
|
Ông Trần Văn Du (giữa) nhớ lại 6 tháng huấn luyện tại Tứ Sơn trước khi vào chiến trường miền Nam. |
Trong căn nhà cao tầng đủ đầy tiện nghi nằm cạnh tuyến đường bê tông liên xã, ông chậm rãi kể: "Năm 1972, khi đang là giáo viên một trường tiểu học ở thị trấn Lục Nam, tôi nhận lệnh nhập ngũ, huấn luyện tại Tứ Sơn. Ngày ấy, huấn luyện là coi như vào chiến trường. Mỗi người đeo sọt đá nặng hơn hai chục cân, hành quân xuyên rừng, tập nằm, tập bật dậy khi có báo động, thậm chí tập cả cách xỏ dép sao cho cơ động. Tất cả các thao tác đều phải nhanh, chuẩn".
Khu Lán Trại đơn vị của ông Du huấn luyện đợt ấy có hơn 500 tân binh tuổi mười tám, đôi mươi đến từ nhiều tỉnh, thành phố miền Bắc. Có những đêm giữa núi cao, rừng sâu, những người lính trẻ cùng hát vang bài ca cách mạng, nuôi dưỡng niềm tin vào ngày đất nước thống nhất.
Ông Du không bao giờ quên ngày rời Tứ Sơn sau 6 tháng huấn luyện (tháng 9/1972). Hôm ấy, nhiều giáo viên và học sinh tiểu học cuốc bộ ra tận đường lớn tiễn thầy vào chiến trường. “Nhìn các em học trò nhỏ bé lặng lẽ vẫy tay chào, tôi đi mà nước mắt cứ chảy suốt” - ông nghẹn ngào.
Cũng như các anh bộ đội, người dân Tứ Sơn tràn đầy tinh thần yêu nước. Bà Nguyễn Thị Y (sinh năm 1955) ở thôn Điếm Rén, xã Trường Sơn kể, ngày ấy nhiều người mười bốn, mười lăm tuổi ở xã đã tích cực tham gia dân quân, thay nhau canh gác ngày đêm.
Trong chiến tranh gian khó, tình quân dân càng thêm gắn bó. Người dân nơi đây sẵn sàng nhường cơm sẻ áo, cung cấp lương thực, thực phẩm, bí mật bảo vệ bộ đội về huấn luyện. Ngày nay, những lán trại tre nứa không còn, dấu chân hành quân cũng bị thời gian xóa nhòa nhưng tinh thần “tiến lên, toàn thắng ắt về ta” vẫn chảy trong mạch đất, hồn người nơi đây.
Đánh thức tiềm năng núi rừng
Tứ Sơn giờ đây không còn là thao trường của chiến tranh mà là “thao trường” của ý chí và khát vọng phát triển. Đường tỉnh 293 nối trung tâm tỉnh với Tây Yên Tử dài gần 100 km đi qua Tứ Sơn, tạo động lực cho khu vực này phát triển. Không khó để nhận thấy hệ thống điện - đường - trường - trạm được đầu tư đồng bộ, đời sống người dân ngày càng nâng cao.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Trường Sơn (hợp nhất từ xã Trường Sơn và Vô Tranh) lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định nhiệm vụ trọng tâm là tập trung phát triển kinh tế nông - lâm nghiệp theo chuỗi giá trị, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân. Trên những quả đồi trước kia bạt ngàn sim mua, lau lách nay đã được phủ xanh bởi keo, bạch đàn xen lẫn những vạt cây dược liệu.
Ngay sát đường tỉnh 293 thuộc thôn Nhân Lý, một cửa hàng trưng bày giới thiệu sản phẩm của núi rừng Tây Yên Tử đã hiện hữu ở đây 7 năm. Đó là cửa hàng của Hợp tác xã Dược liệu công nghệ cao Trường Sơn.
![]() |
|
Bà Hà Thị Chanh giới thiệu trà hoa vàng - sản phẩm đặc trưng của xã Trường Sơn. |
Bà Hà Thị Chanh, thành viên Hợp tác xã cho biết, trước đây gia đình bà chủ yếu buôn bán dược liệu. Khi thấy cây trà hoa vàng - một loài dược liệu quý hiếm mọc trên dãy Tây Yên Tử bị thu mua, khai thác quá mức, vợ chồng bà đã nhân giống và đưa loại cây này về trồng tại đồi núi thấp, đến nay có tổng cộng 4 ha. Năm 2017, gia đình bà thành lập Hợp tác xã Dược liệu công nghệ cao Trường Sơn, tập trung sản xuất, chế biến trà hoa vàng. Sản phẩm được chứng nhận OCOP 4 sao. Năm 2025, Hợp tác xã thu mua hoa và lá của loài cây này để chế biến, đạt doanh thu hơn chục tỷ đồng.
Theo anh Phạm Đức Cảnh, chuyên viên Phòng Kinh tế xã, Trường Sơn hiện có 34 ha trà hoa vàng. Hợp tác xã Dược liệu công nghệ cao Trường Sơn giữ vai trò trung tâm trong việc liên kết sản xuất, đầu tư chế biến và xây dựng thương hiệu. Cây trà hoa vàng giúp nhiều hộ dân có thu nhập ổn định, cải thiện đời sống.
Khai thác tiềm năng đất đai, một số hộ trong xã trồng rừng quy mô lớn. Tiêu biểu như ông Vũ Chí Trung ở thôn Vua Bà sở hữu 50 ha rừng bạch đàn, mỗi năm thu khoảng 2 tỷ đồng. Những mô hình này cho thấy nghị quyết của Đảng về phát triển kinh tế rừng và giảm nghèo đã đi vào đời sống của người dân nơi đây.
Xã Lục Sơn (hợp nhất từ xã Bình Sơn và xã Lục Sơn) là địa bàn có diện tích rừng lớn. Những địa danh như: Suối Nước Vàng, thác Anh Vũ, thác Mây, rừng lim xanh cổ thụ trên núi Phật Sơn không chỉ có giá trị sinh thái mà còn mở ra tiềm năng phát triển du lịch bền vững. Ở bản Khe Nghè, đồng bào dân tộc Dao thu hút khách du lịch bằng những nét đẹp trong đời sống văn hóa. Du khách đến đây có thể trải nghiệm làm xôi ngũ sắc, rượu truyền thống và thưởng thức làn điệu dân ca cổ giữa không gian rừng núi nguyên sơ.
Cùng với đó, tổ hợp The Kind Hotel & Resort Bắc Giang tại thôn Đồng Đỉnh bước đầu hình thành hệ sinh thái du lịch kết hợp giữa nghỉ dưỡng và trải nghiệm thiên nhiên. Đồng chí Nguyễn Trọng Hiếu, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã cho biết: Trên cơ sở tiềm năng thế mạnh của địa phương, sau sáp nhập, Ban Chấp hành Đảng bộ xã đã ban hành ba nghị quyết về chuyển đổi số, phát triển du lịch sinh thái và phát triển kinh tế tư nhân. Nhằm cải thiện hạ tầng, trên địa bàn đang triển khai dự án cải tạo, nâng cấp Hồ Đình (giai đoạn 2) và một số công trình giao thông; bổ sung 12 công trình vào kế hoạch đầu tư giai đoạn 2026 - 2028. Tỷ lệ hộ nghèo của xã còn 3,66%, hộ cận nghèo 2,88%.
Từ thao trường thời chiến tranh, vùng Tứ Sơn hôm nay không còn tiếng bước chân hành quân dồn dập, chỉ có những cánh rừng bát ngát, những con đường mới quanh co và nhiều mô hình kinh tế hiệu quả. Năm xưa, những người dân Tứ Sơn chở che, nuôi dưỡng bộ đội thì nay, họ đang viết tiếp hành trình mới với khát vọng dựng xây quê hương đẹp giàu.
Bắc Ninh


















Ý kiến bạn đọc (0)