Sáng tạo giải bài toán thiếu đất san lấp mặt bằng - Kỳ 1: Công trường chờ… đất đắp
BẮC NINH - Tốc độ phát triển nhanh, Bắc Ninh như đại công trường với nhiều dự án giao thông lớn, khu công nghiệp, khu đô thị và công trình trọng điểm, kéo theo nhu cầu về đất san lấp mặt bằng tăng cao, tạo áp lực lớn cho nguồn cung. Để giải bài toán này, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp linh hoạt, từ chủ động quy hoạch, bổ sung các khu vực có tiềm năng khoáng sản đến cải tiến thủ tục cấp phép, khai thác theo cơ chế phù hợp, qua đó bảo đảm nguồn vật liệu cho các công trình, dự án.
Tại nhiều công trường trọng điểm của tỉnh, yêu cầu đẩy nhanh tiến độ từng ngày song lượng đất san lấp phục vụ thi công nền chưa đáp ứng kịp nhu cầu. Nguồn cung thiếu và không ổn định khiến không ít nhà thầu phải điều chỉnh phương án thi công, tìm thêm mỏ đất, thậm chí có thời điểm máy móc, nhân lực phải dừng hoạt động. Thiếu đất san lấp ảnh hưởng tới tiến độ công trình, giải ngân vốn đầu tư công và yêu cầu mở rộng không gian phát triển của tỉnh.
Vừa thi công vừa trông ngóng
Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội là dự án giao thông trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa quan trọng trong kết nối vùng và mở rộng không gian phát triển công nghiệp, đô thị, đang giai đoạn tăng tốc thi công. Riêng đoạn qua tỉnh Bắc Ninh dài khoảng 33 km, do Ban Quản lý dự án Giao thông và Nông nghiệp tỉnh Bắc Ninh số 2 làm chủ đầu tư, giá trị xây lắp 2.300 tỷ đồng đang thi công nền.
![]() |
|
Nhà thầu đẩy nhanh tiến độ san lấp mặt bằng, thi công khu tái định cư Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. |
Những ngày tháng 6/2026, đơn vị tập trung cao nhân lực, phương tiện khẩn trương làm việc trên toàn tuyến. Tuy nhiên, xen giữa những đoạn cơ bản hoàn thành phần nền vẫn còn một số vị trí phải tạm dừng vì thiếu đất đắp. Ông Nguyễn Xuân Đương, Giám đốc Ban Quản lý dự án Giao thông và Nông nghiệp tỉnh Bắc Ninh số 2 cho biết, khó khăn lớn nhất của dự án không phải không đủ máy móc hay nhân lực mà thiếu đất san lấp. Do nguồn cung không ổn định, đơn vị phải thường xuyên điều chỉnh kế hoạch các gói thầu, ưu tiên những đoạn có đủ điều kiện làm trước, tránh tình trạng máy móc, nhân công chờ việc. Cuối tháng 7, nhu cầu đất san lấp lên tới 10 nghìn m³ mỗi ngày nhưng có thời điểm, lượng đất đưa về chỉ đáp ứng được khoảng 60%. Dự án còn thiếu gần 500 nghìn m³ đất đắp trong khi kế hoạch phải thông xe kỹ thuật trong năm nay và hoàn thành vào tháng 5/2027 là áp lực rất lớn, nguy cơ chậm tiến độ.
![]() |
|
San lấp mặt bằng Cụm công nghiệp Ngọc Châu. |
Tình trạng thiếu đất san lấp cũng xảy ra tại dự án xây dựng đường kết nối từ đường tỉnh 292 qua Khu công nghiệp An Hà (xã Tiên Lục) đến đường Vành đai Đông Bắc (phường Bắc Giang). Tuyến đường dài hơn 15 km gắn kết khu vực phía Tây tỉnh với các khu công nghiệp, mở rộng không gian phát triển đô thị và logistics. Có thời điểm, dự án thiếu khoảng 240 nghìn m³ đất đắp trong khi mỗi ngày chỉ mua được 1,5 nghìn m³. Theo đại diện nhà thầu, thiếu đất nền kéo dài khiến thi công cầm chừng, nhiều hạng mục không thể triển khai đồng loạt.
![]() |
|
Dự án nâng cấp, mở rộng đường tỉnh 293 (đoạn từ phường Bắc Giang đến tuyến nhánh vào chùa Vĩnh Nghiêm) thiếu đất san nền. |
Hay như dự án trọng điểm của tỉnh là nâng cấp, mở rộng đường tỉnh 293 (đoạn từ phường Bắc Giang đến tuyến nhánh vào chùa Vĩnh Nghiêm) do Ban Quản lý dự án Giao thông và Nông nghiệp tỉnh Bắc Ninh số 1 làm chủ đầu tư, thực hiện giai đoạn 2025-2028. Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Xây dựng Đông Dương - đại diện đơn vị thi công cho biết, hai gói thầu đang triển khai cần khoảng 800 nghìn m3 đất đắp nền nhưng mới mua được 10 nghìn m3, không đủ để thi công, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án.
Bắc Ninh đang thực hiện hàng loạt dự án giao thông, khu công nghiệp, khu đô thị và công trình hạ tầng quy mô lớn, kéo theo nhu cầu đất san lấp ngày càng cao. Tỉnh hướng đến trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với yêu cầu đẩy nhanh đầu tư hạ tầng đô thị, mở rộng không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng với Hà Nội, các trung tâm kinh tế phía Bắc.
![]() |
|
Công ty TNHH Khai thác đất Tân Hưng khai thác mỏ đất san nền tại xã Kép. |
Đặc biệt, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình cùng hệ thống công trình kết nối, khu đô thị, dịch vụ, logistics và công nghiệp vệ tinh là những dự án động lực, cần khối lượng đất san lấp rất lớn. Riêng giai đoạn 1 của dự án đến năm 2028 cùng các công trình kết nối liên quan cần hơn 103 triệu m³ đất. Để đáp ứng nhu cầu này, chủ đầu tư đề nghị tỉnh bố trí 20 khu vực mỏ với tổng tài nguyên dự báo khoảng 153 triệu m³. Các tuyến đường tỉnh 278, 285B, 287, đường kết nối sân bay với Thủ đô Hà Nội, các khu tái định cư, khu đô thị mới cùng nhiều dự án đều cần khối lượng lớn đất làm nền. Khu công nghiệp Thuận Thành III cần khoảng 5 triệu m³ đất, Khu công nghiệp Phúc Sơn thiếu hàng vạn m³, dự án đê Hợp Thịnh cần khoảng 1,5 triệu m³…
![]() |
|
Công ty trách nhiệm hữu hạn Trung Anh VINA khai thác đất san lấp mặt bằng tại xã Kép phục vụ thi công các công trình giao thông trọng điểm trên địa bàn tỉnh. |
Tại các điểm mỏ của tỉnh, không khó bắt gặp những đoàn xe nối dài chờ lấy đất cung cấp cho các dự án. Có nhà thầu phải vận chuyển cách công trình hàng chục km, làm tăng chi phí và áp lực tiến độ thi công. Tại dự án nâng cấp, mở rộng đường tỉnh 293, nhà thầu phải mua đất cao hơn giá được phê duyệt khoảng 40 nghìn đồng/m3. Theo đại diện một số doanh nghiệp xây dựng, đất san lấp là vật liệu thiết yếu đối với nhiều công trình hạ tầng; khi nguồn cung thiếu hụt, các hạng mục từ xử lý nền yếu, đắp nền đến hoàn thiện mặt bằng đều có nguy cơ bị đình trệ.
Cần nguồn cung ổn định, kịp thời
Tỉnh Bắc Ninh không phải địa phương khan hiếm nguồn đất san lấp. Nhiều khu vực có trữ lượng lớn, đủ khả năng đáp ứng nhu cầu thi công các công trình trong nhiều năm. Tuy nhiên, để đưa nguồn tài nguyên này vào khai thác là một quá trình, từ quy hoạch, khảo sát, lấy ý kiến cộng đồng dân cư, thăm dò, cấp phép khai thác, thuê đất, đầu tư hạ tầng mỏ đến tổ chức vận chuyển. Chỉ cần một khâu chậm trễ, nguồn cung vật liệu bị ách tắc, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công. Thiếu đất san lấp không đồng nghĩa với không còn tài nguyên mà là nguồn cung hợp pháp, ổn định chưa kịp hình thành.
![]() |
|
Công ty cổ phần Thái Minh Group xây dựng hố lọc bùn 2 ngăn bảo vệ môi trường tại mỏ khai thác đất thuộc xã Cẩm Lý. |
Ở góc độ doanh nghiệp xây dựng, chi phí thi công cũng tăng cao khi phải vận chuyển đất từ các mỏ khoảng cách xa. Với những dự án có khối lượng đất đắp hàng triệu mét khối, cự ly vận chuyển xa làm tăng đáng kể giá thành, ảnh hưởng đến quá trình tổ chức thi công. Nhiều nhà thầu cho biết, có thời điểm máy móc, thiết bị, nhân công đã sẵn sàng nhưng phải làm cầm chừng hoặc điều chỉnh trình tự thực hiện do đất san lấp chưa đủ.
| Tỉnh Bắc Ninh không phải địa phương khan hiếm nguồn đất san lấp. Nhiều khu vực có trữ lượng lớn, đủ khả năng đáp ứng nhu cầu thi công các công trình trong nhiều năm. Tuy nhiên, để đưa nguồn tài nguyên này vào khai thác là một quá trình, từ quy hoạch, khảo sát, lấy ý kiến cộng đồng dân cư, thăm dò, cấp phép khai thác, thuê đất, đầu tư hạ tầng mỏ đến tổ chức vận chuyển. Chỉ cần một khâu chậm trễ, nguồn cung vật liệu có thể bị ách tắc, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công. |
Không chỉ làm chậm tiến độ dự án, việc thiếu đất san lấp còn tác động trực tiếp đến kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh. Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, Phó Giám đốc Sở Tài chính, khi nền đường, mặt bằng hoặc các hạng mục phụ trợ của các dự án, công trình chưa hoàn thành, khối lượng thi công không được nghiệm thu đúng kế hoạch, kéo theo tiến độ thanh toán, giải ngân vốn bị chậm. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn vốn, nhất là khi tỉnh đang triển khai kế hoạch đầu tư công quy mô lớn. Năm 2026, kế hoạch vốn đầu tư công và các chương trình mục tiêu quốc gia của tỉnh hơn 23,7 nghìn tỷ đồng triển khai các dự án quan trọng, trong đó vốn được Thủ tướng Chính phủ giao là hơn 15,1 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên 6 tháng đầu năm, toàn tỉnh mới giải ngân hơn 38% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao.
Bắc Ninh là một trong những thủ phủ công nghiệp, hướng tới trở thành thành phố, một cực tăng trưởng kinh tế quan trọng của cả nước. Bên cạnh các tuyến đường nội tỉnh, khu công nghiệp, khu dân cư mới mở mang, nhiều công trình, dự án trọng điểm đã và sẽ được triển khai nhằm mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối ngày càng sâu rộng với Thủ đô Hà Nội, các trung tâm kinh tế trong khu vực và phía Bắc. Dự kiến, nhu cầu về khoáng sản vật liệu xây dựng thông thường cho các dự án, công trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh giai đoạn 2025-2030 hơn 602 triệu m3. Vì vậy, bài toán bảo đảm nguồn đất san lấp mặt bằng cho các công trình, dự án cần lời giải kịp thời.
(còn nữa)
Bắc Ninh






















Ý kiến bạn đọc (0)