Bao lâu rồi ta chưa về nhà? Về nghe gió thổi vi vút sau hè. Về ngó mắt xa xa nhìn về phía cánh đồng lên hương lúa mới. Về ngóng trông dáng cha, bóng mẹ từng chiều chầm chậm trong ráng hoàng hôn. Về để nghe lòng mình lắng lại thương những nhịp bình yên.

Tranh minh họa: TN.

Nhịp bình yên cất lên từ khoảnh sân nho nhỏ trước nhà. Chỗ này sứt một mảnh, chỗ kia vá một miếng. Cái sân gạch cũ kỹ như tấm áo kẻ hao mòn, nơi thời gian đã kịp chạm khẽ, rách chỗ này, xước xát chỗ kia. Chỗ đó cha lấy vội ít xi măng sót lại trám lên. Màu xi măng mới bật lên khác biệt sắc màu chung. Ngó sang góc kia gặp vài ba nhánh dương xỉ xanh rì nhú lên như muốn lấp vào khoảng trống. Tự dưng mấy đứa trẻ nhoẻn miệng cười, yêu nhánh cây hồn nhiên tựa tuổi tự nhiên bày giữa sân. Góc khác dăm mảnh rêu mơ màng nhu nhú, đắp thêm một mảnh sắc màu độc đáo cho sân nhà. Cha mẹ ngại mình nghèo, chẳng thể mang cho các con một sân chơi rộng rãi, sáng bừng. Còn đứa trẻ con hồn nhiên cứ thấy mình dư giả. Dư giả một khoảng trời lồng lộng phía trên cao. Dư giả một góc sân "nghệ thuật” sáng tạo chẳng đụng hàng nhà người ta. Dư giả những cơn gió ùa về mát lịm thổi lay động vòm lá mít bên hiên. Bình yên có khi đến từ dăm ba khoảnh khắc nho nhỏ đời thường mà không phải ai cũng có thể nhận ra.

Nhịp bình yên cất lên từ vòng xoay ký ức quay đều, quay đều như những vòng xe đưa ta về xưa cũ. Một dáng hình thấp thoáng từ phía con đường mòn cũ. Bóng hình gầy gầy hư hao, nhập nhòa như muốn hòa vào ánh nắng cuối ngày. Hình ảnh của mẹ khắc sâu nỗi nhớ, ghim trong đôi mắt. Hình ảnh thân quen theo ta đi suốt mọi nẻo đường xuôi ngược, mọi tháng ngày từ khờ dại đến trưởng thành. Neo vào trong ta dáng mẹ gầy bên khung cửa, như nốt nhạc nhớ thương, kéo ta trở về nhà thật nhanh dù đi đâu. Những buổi tan học, buổi chợ vội vàng, từ ngoài ngõ thấy mẹ lặng yên ở đó bên khung cửa gỗ là gặp được bình yên. Bình yên là có một dáng hình bên cạnh, có khi chỉ ngoảnh đi chớp mắt thời gian đã vội đánh cắp, lúc ngoái đầu chẳng thể nào gặp lại. Nên dặn lòng luôn trân quý người thân thương đi cùng ta qua tháng năm.

Nhịp bình yên cất lên từ tiếng rao vừa gần gụi vừa xa xăm vọng về từ kỷ niệm. “Ai bánh mướt đây”. Tiếng rao thân quen mỗi sớm mai. Tụi tôi gọi dì bán bánh ghé cổng, mua mấy ngàn bánh mướt đủ lấp đầy bữa sáng ngon lành. Bánh còn hơi ấm, ủ trong thúng phủ vải. Một đĩa bánh mướt, rải một ít hành phi thơm lừng, chấm với nước mắm đậm đà. Bình yên nào cần cao lương mỹ vị, nơi chốn cao sang. Bình yên được dệt nên từ khoảnh khắc hằn in, từ giây phút bên nhau, từ món ăn giản đơn thơ ấu, từ một thanh âm đồng vọng dài lâu.

Nhịp bình yên cất lên từ vòng khói bếp trắng thơm, dìu dịu. Những vòng khói như dây tơ chậm rãi cuộn tròn, kéo lên kết hình kết dáng trên mái bếp. Cuộn theo mùi thơm của củi, gỗ, mùn cưa, lá cỏ, của mùi thức ăn mẹ nấu mỗi chiều. Là mùi cơm thơm ấm, mùi cá kho riềng nồng đậm hay mùi ấm nước chè mới thanh dịu ủ ấp từng cảm giác. Ta hít hà, ta tận hưởng để mặc thước phim ký ức gõ nhịp níu về. Bình yên hóa ra bắt đầu từ những gì giản dị nhất.

Nhịp bình yên cất lên từ dáng mẹ ngồi băm chuối trước sân, tiếng chổi rễ tre lạo xạo khua đám lá vàng trước ngõ, chị đứng hong mái tóc dài bay bay ngược chiều gió, bố nâng búa bổ mớ củi sau hè. Nỗi nhớ cựa quậy, cất lên thật nhẹ tựa hơi thở thoảng qua. Nỗi nhớ từ một chớm gió lạnh chiều nay. Chạm khẽ, dịu dàng, gợi nhắc. Bình yên quyện lên từ một nỗi nhớ se sẽ. Hệt một cái nắm tay ấm êm giữa ngày đông, hệt một cái ôm lúc thấy mình cô lẻ, để nhắc ta còn có một chốn yên lành là nhà luôn ngóng đợi.

Nhịp bình yên cất lên từ mùi hơi đất ẩm ướt, ngái nồng. Gió sượt qua phiến lá xoài, lá nhãn, rung rung thân cành. Tiếng mưa giữa ngày đông gõ lên mái nhà lộp bộp cũ kỹ. Lật tờ lịch đã thấy cuối tháng Mười hai, nghe mùi Tết ùa chạm về đâu đây. Bình yên đôi khi đến từ một chút cảm giác quen, gần, mong ngóng.

Nhịp bình yên trong mỗi người vẫn luôn ở đó, chẳng xa vời, chỉ bình đạm mà khắc khoải, diết da. Từ chiếc cổng nhà, từ ngõ xóm nhỏ, từ bóng hình cha mẹ thương yêu tạc nên yên ả. Bình yên - hai tiếng bắt đầu từ nhà.

Bến sông mùa cạn

 

Khoảnh khắc cuối năm

 

Ngôi nhà nhỏ ven đồi