Đồng thuận về nhận thức đó song không ít người lo lắng trước thực trạng ngày càng ít người trẻ ở lại hoặc về làm việc trên đồng ruộng. Cũng phải thấy rằng chủ trương thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, dịch vụ, đô thị hoá, tăng cường hợp tác xuất khẩu lao động đã mở ra nhiều cơ hội cho người lao động nông thôn lựa chọn việc làm, bảo đảm cuộc sống, thậm chí làm giàu.

Lực lượng lao động bám đồng ruộng hiện nay chủ yếu là người lớn tuổi hoặc trung niên. Nhiều xã đã đạt và vượt tiêu chí về giảm tỷ lệ lao động nông nghiệp. Điều đó đáng mừng song cũng cho thấy sức hút ở lĩnh vực lao động nông nghiệp rất yếu so với nhiều ngành nghề khác. 

Với lợi thế tự nhiên và để bảo đảm sự ổn định KT-XH, Bắc Giang xác định nông nghiệp vẫn là mũi nhọn hàng đầu. Tỉnh có nhiều chính sách đã và đang được thực thi nhằm thúc đẩy nông nghiệp phát triển như chương trình giảm nghèo, chương trình 135 dành cho đồng bào miền núi; ưu đãi vốn cho nông nghiệp, dồn điền đổi thửa tạo mặt bằng thuận lợi để tổ chức sản xuất, dạy nghề, hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân thông qua các chương trình, dự án khuyến nông, khoa học - công nghệ, đầu tư kinh phí cải tạo hệ thống giao thông, thuỷ lợi… 

Song trước xu hướng của “dòng chảy” lao động nông thôn, các nhà quản lý, hoạch định chính sách cần có nhiều giải pháp có hiệu quả hơn nữa trong khuyến khích, thu hút lao động nông nghiệp. Vấn đề không chỉ là giữ chân lao động nông thôn ở lại đồng ruộng mà còn thu hút lao động, thu hút chất xám từ các khu vực khác, những người có trình độ, khả năng trực tiếp lao động sản xuất hoặc tổ chức sản xuất quy mô lớn, khuyến khích thành lập trang trại, công ty, tổ hợp để tăng khả năng đầu tư về vốn, khoa học kỹ thuật, liên kết, xúc tiến thương mại; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để cải thiện nhiều hơn nữa môi trường, điều kiện làm việc cho lao động nông nghiệp; có chính sách phúc lợi tốt cho nông dân. 

Đã có nhiều trí thức trẻ, một số người thành thị “bỏ phố” về quê hoặc lên rừng lập nghiệp và đã thành công. Nếu có chính sách tốt, rất có thể sẽ tạo thành “dòng chảy ngược” hữu ích đối với sự phát triển nông thôn, nông nghiệp  

Lâm Dũng