Trong câu chuyện với các đồng nghiệp từ Bắc Ninh (cũ) chuyển về Bắc Giang khi tái lập tỉnh, ký ức các bạn nhớ nhất về Bắc Giang là có một cái rạp chiếu bóng to to, ở ngay công viên hướng ra phía nhà ga. Và từ cái rạp Sông Thương thân thương đáng nhớ ấy, bao kỷ niệm chung - riêng cùng ùa về.

Có thời điểm, Rạp Sông Thương trực thuộc Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh tỉnh Bắc Giang. Ảnh tư liệu.

Tôi không biết rạp Sông Thương có từ bao giờ. Chỉ biết khi chúng tôi học cấp 2, đầu cấp 3, tầm những năm 90 của thế kỷ trước, được một lần vào rạp thì đó là niềm vui rất lớn, thậm chí là xa xỉ với lũ trẻ trong những năm tháng còn nhiều khó khăn. Rạp chiếu phim trở thành biểu tượng của văn hóa và mơ ước của nhiều người mong được vào đó.

Tôi nhớ ngày đó thỉnh thoảng rạp mới chiếu phim. Mỗi lần chiếu phim, sẽ có pa-nô tên phim treo ở phía trước và mở bán vé ở phòng bên cạnh. Lúc đó, ti vi màu còn hiếm, cũng không có nhiều điểm vui chơi, giải trí nên rạp Sông Thương như là “thánh đường giải trí” của cánh trẻ. Có khi chẳng có tiền mua vé, mỗi lần lên phố, chỉ cần đạp xe qua rạp, ngó vào xem hôm nay có chiếu phim không, về nhà đã thấy lâng lâng. Cũng có khi, rạp là nơi hẹn hò của nam thanh nữ tú; cảm giác được tới rạp, hẹn ở nơi văn hóa cũng thấy văn minh, lãng mạn.

Có lẽ háo hức nhất là hôm nào rạp có đoàn ca nhạc về biểu diễn. Từ trước đó cả tuần, phía trước rạp đã căng băng rôn ảnh từng ca sĩ nổi tiếng, thông báo chữ to đùng có mấy suất diễn. Cả thị xã Bắc Giang rạo rực, nhiều người ở các huyện xung quanh có điều kiện cũng mong ngóng mua vé trước để về xem.

Tối hôm biểu diễn mới vui. Tiếng loa phát ra, thúc giục, mà không hiểu sao tới giờ tôi vẫn nhớ, đại ý: “Sắp tới giờ biểu diễn, sắp tới giờ biểu diễn!!! Đề nghị bà con khẩn trương mua vé vào rạp ổn định chỗ ngồi”; “Ca sĩ X, Y đã về tới thị xã để phục vụ bà con. Đề nghị bà con khẩn trương, nhanh chân tới rạp”…

Lúc đó, không phải ai cũng có tiền để mua vé, nhất là vé xem ca nhạc nên nếu muốn đi xem quá mà sát giờ diễn, chỉ còn nước mua lại của đội “phe vé”. Tôi nhớ ngày đó chỉ cần tới rạp, vào gửi xe đạp xong quay ra đã có mấy anh chị mời chào với giá “cắt cổ”. Đi với nhóm bạn còn đỡ chứ kiểu đi đôi, hẹn hò thì thế nào đội “phe vé” cũng sẽ chặt chém với giá cao gấp nhiều lần, mà rất khó từ chối.

Hồi đó, vì không có tiền nên cánh trẻ con thường rủ nhau đi xem chui, trốn vé. Tức là thèm xem quá, cứ ra rạp, thấy có hai, ba người lớn đi cùng là xin được bám vào tay, giả vờ là người nhà đi cùng để vào. Hay tận dụng lúc các chú soát vé lỏng lẻo hoặc đông người là chui vào, ngồi dưới gầm ghế ngó xem.

Mà rạp Sông Thương ngày đó chưa có điều hòa nhiệt độ mát rượi như các rạp chiếu bóng hiện đại bây giờ. Những ngày hè nóng bức, khán giả vừa xem vừa lấy quạt nan, quạt giấy quạt phành phạch. Mùi mồ hôi, mùi ghế da cũ pha trộn cộng với mùi bánh đa, ngô nướng, bỏng ngô người xem mang vào tạo nên một mùi rất đặc trưng mà ai đi qua thời kỳ đó đều nhớ mãi. Ác nhất là cánh thanh niên nghịch ngợm hoặc mấy chị vô duyên ăn kẹo cao su xong cố tình vứt ở mặt ghế, ai ngồi sau dính vào quần áo lĩnh đủ.

Có những kỷ niệm vui, kỷ niệm chưa vui ở rạp Sông Thương nhưng dù vui hay buồn, rạp Sông Thương luôn là điểm đến của mỗi người dân thị xã. Nơi mà ở đó, mỗi buổi tối khi cả thị xã tối om, rạp vẫn sáng đèn và tiếng loa phát ra, nó vẫn có một sức hút riêng và là biểu tượng văn hóa của một thị xã thời bao cấp.

Sau này, khi thị xã Bắc Giang lên thành phố trực thuộc tỉnh, rạp Sông Thương được sử dụng với nhiều công năng hơn. Hội họp, hội thi, hội diễn, lễ kỷ niệm… của các cơ quan, ban ngành, đoàn thể, xã, phường đều có thể tổ chức ở rạp. Rạp cũng được nâng cấp, sửa chữa khang trang, sạch sẽ hơn. Công nghệ chiếu phim từng bước được cải tiến, mang đến cho khán giả những trải nghiệm mới với các bộ phim 2D, 3D.

Mãi gần đây, khi Vinhomes xây dựng Trung tâm thương mại, chung cư cao tầng và khu phố kinh doanh liền kề thì rạp Sông Thương mới được tháo dỡ, khép lại hành trình gắn bó với nhiều thế hệ người dân. Thay vào đó, thành phố xây mới bằng một Trung tâm Văn hóa - Thể thao như Nhà hát Con Sò nổi tiếng của Úc ở bên khu đất mới, to đẹp và hiện đại.

Vẫn biết công trình nào cũng có tuổi thọ của nó, cũng kết thúc sứ mệnh của mình, được thay thế và nhường chỗ cho một quy hoạch và tổng thể chung dài hạn, hài hòa hơn nhưng với người dân sinh sống ở thời Hà Bắc cũ, không thể nào quên có một rạp Sông Thương thân thương, nơi là biểu tượng văn hóa, nơi gắn bó với bao ký ức mến thương một thuở gian khó chưa xa.

Đèn dầu soi sáng tuổi thơ

BẮC NINH - Những năm cuối thập niên 1980, đầu thập niên 1990, miền núi quê tôi vẫn chưa có điện lưới. Tuổi thơ của thế hệ 7X, 8X chúng tôi gắn liền với những chiếc đèn dầu, ngày ngày được thắp lên khi bóng tối bắt đầu phủ xuống xóm làng.

Thân thương đám cưới ngày xưa

BẮC NINH - Giữa những ngày thu trời se lạnh, nhiều đôi uyên ương tổ chức đám cưới. Ngắm gương mặt cô dâu, chú rể rạng ngời hạnh phúc, những rạp cưới ngập tràn sắc hoa, rộn ràng tiếng nhạc, tôi lại nhớ đến đám cưới ở quê mấy chục năm về trước. 

Mùa gặt trong miền nhớ

BẮC NINH - Trong ký ức của nhiều thế hệ sinh ra và lớn lên ở làng quê Bắc Bộ, mùa gặt không chỉ mang về những hạt thóc vàng mà còn là mùa của niềm vui, của tình làng nghĩa xóm và những tháng ngày tuổi thơ trong trẻo, bình yên.