Con đường quê mỗi độ xuân sang dường như dài hơn như nỗi mong chờ. Xe lăn bánh qua những cánh đồng còn vương hơi sương sớm, màu xanh non của lúa mới mơn mởn như một tấm thảm mềm trải dài đến tận chân trời. Trên cao, bầu trời tháng Giêng trong veo, xanh đến mức tưởng như chỉ cần vươn tay là có thể chạm vào một mảnh nắng vàng óng.

Ảnh minh họa.

Mùa xuân về trên làng quê dịu dàng như một khúc nhạc quen. Hương rơm rạ quyện cùng mùi khói bếp len qua từng ngõ nhỏ. Những mái nhà lợp ngói cũ bỗng trở nên ấm áp hơn khi trên hiên phơi mấy tàu lá chuối, mấy bó lạt mềm chuẩn bị gói bánh. Tiếng gà gáy, tiếng chó sủa xa xa, tiếng chổi tre quét sân lạo xạo… tất cả hòa thành bản giao hưởng bình yên mà chỉ nơi quê nhà mới có. Và ở cuối con đường ấy, luôn có một bóng hình thân thương đang đợi. Mẹ thường đứng nơi hiên nhà, dáng nhỏ bé giữa khoảng trời chiều nắng xế mênh mông. Chiếc áo bà ba sờn vai, mái tóc đã điểm bạc, bàn tay che nắng nhìn ra đầu ngõ. Mẹ lặng lẽ chờ, như đã chờ suốt bao mùa xuân đi qua. Trong ánh mắt ấy có cả nỗi nhớ mong và một niềm tin giản dị: Rồi con sẽ về…

Con đường làng bỗng mở ra cả một miền ký ức tuổi thơ. Ngày ấy, mỗi chiều tan học, lũ trẻ chúng tôi thường rủ nhau thả diều trên đê. Con diều giấy bay giữa nền trời xanh, tiếng sáo vi vu mang theo bao ước mơ non nớt. Có những buổi trưa hè trốn ngủ, lén mẹ ra bờ ao bắt cá lia thia, nước bắn tung tóe, quần áo ướt sũng rồi lại vừa đi vừa run vì sợ bị la. Mùa gặt đến, chúng tôi chạy lon ton sau những xe bò chở rơm cao ngất, nhảy ùm lên đống rơm thơm nắng, cười vang cả một góc trời.

Có những buổi sáng theo mẹ ra chợ quê, tay nắm chặt vạt áo nâu, mắt tròn xoe nhìn những sạp hàng đầy màu sắc. Mùi bánh kẹo, mùi hoa cúc, hoa vạn thọ quyện vào nhau thành hương xuân rất riêng. Tối về, ngồi bên bếp lửa nghe mẹ kể chuyện xưa, tiếng củi nổ tí tách, văng lốm đốm những tàn than đỏ. Những kỷ niệm ấy giản dị thôi, mà theo suốt cả một đời người, để rồi chỉ cần chạm vào một mùi hương hay một làn gió xuân, tất cả lại hiện về nguyên vẹn. Dọc đường quê là những hàng cây thay áo mới. Lá non xanh biếc rung rinh trong gió xuân, như những bàn tay nhỏ xíu vẫy chào người trở về. Những bụi hoa dại ven đường nở rộ, tím, vàng, trắng chen nhau khoe sắc. Con mương nhỏ nước trong veo, lấp lánh ánh mặt trời, phản chiếu mây trắng bồng bềnh trôi. Thiên nhiên như được gột rửa sau một mùa đông âm u lạnh lẽo, khoác lên mình chiếc áo xuân tươi tắn. Và tôi hình dung đâu đó, mẹ đang nhóm bếp, nồi nước lá thơm nghi ngút khói, mùi Tết tỏa lan theo gió.

Quê hương ngày xuân không chỉ xanh bởi cỏ cây, mà còn xanh bởi niềm hy vọng trong lòng người. Những gương mặt rạng rỡ, những câu chào hỏi thân quen, những nụ cười hiền hậu khiến lòng người xa quê chợt ấm lại. Trẻ con háo hức đếm từng ngày Tết, người lớn tất bật dọn dẹp, sửa sang nhà cửa. Riêng mẹ, niềm vui giản đơn nhất chỉ là nghe tiếng cổng mở, tiếng bước chân quen ngoài sân, để rồi quay vào bếp giấu vội giọt nước mắt mừng vui!

Đường về quê mẹ mùa xuân vì thế không chỉ là con đường đất hay con lộ bê tông uốn lượn giữa đồng làng. Đó còn là con đường trở về với ký ức, với tuổi thơ, với những điều nguyên sơ nhất trong tâm hồn. Mỗi bước chân như chạm vào một miền thương nhớ: Bờ ao thả diều, gốc đa đầu làng, con đê chiều gió lộng… và trên tất cả là vòng tay mẹ luôn rộng mở, ấm áp hơn bất kỳ mùa xuân nào.

Khi hoàng hôn buông xuống, ánh nắng cuối ngày nhuộm vàng cánh đồng, con đường quê bỗng trở nên lung linh kỳ lạ. Tiếng chim gọi bầy, tiếng người gọi nhau í ới, mùi cơm mới thơm nồng bay ra từ những căn bếp nhỏ. Trong gian bếp ấy, mẹ vẫn chắt chiu từng nắm gạo, từng cọng rau, như chắt chiu cả ngàn yêu thương dành cho đứa con phương xa trở lại. Xuân mới về, con đường quê lại thêm xanh, thêm sắc, thêm hương. Và trong màu xanh ấy, người ta nhận ra điều quý giá nhất không phải là cảnh vật đổi thay, mà là sự nguyên vẹn của tình quê, tình người và bóng mẹ lặng thầm nơi hiên nhà. Con đường ấy dù đi bao lần vẫn thấy mới, bởi mỗi mùa xuân trở lại, lòng người lại nở thêm một đóa hoa hy vọng. Con đường về quê - suy cho cùng - chính là con đường trở về với mẹ, với tuổi thơ, với yêu thương, trở về với chính mình, trong trẻo và an nhiên như sắc xuân đang thì thầm trên từng nhành cây, ngọn cỏ.

Mùa đoàn viên

 

Bạch mã trở về

 

Thời khắc Giao thừa